Ból pourazowy to uporczywy ból, który utrzymuje się nawet po wygojeniu fizycznego urazu. Choć po każdym poważnym urazie spodziewamy się bólu i dyskomfortu, czasami ból trwa znacznie dłużej niż proces gojenia.
Czym jest ból pourazowy?
Każde poważne uszkodzenie ciała nazywane jest urazem fizycznym. Ból pourazowy to każdy ból, który pojawia się po wygojeniu urazów powstałych w wyniku tego urazu fizycznego. Nierzadko zdarza się, że pacjent odczuwa uporczywy, silny ból bez wyraźnej przyczyny już po tym, jak pierwotny uraz się zagoi.
Istnieją dwa główne rodzaje urazów fizycznych. Uraz tępy występuje, gdy przedmiot lub siła uderza w ciało z wystarczającą mocą, aby spowodować wstrząśnienie mózgu, głębokie rozcięcie lub złamanie kości. Uraz penetrujący ma miejsce wtedy, gdy przedmiot przebija skórę i tworzy otwartą ranę.
Ból pourazowy różni się od bólu ostrego, ponieważ utrzymuje się długo po tym, jak pierwotny uraz zaszedł, a ciało się wygoiło. Mogą zachodzić zmiany w chemii mózgu, które sprawiają, że ból staje się przewlekły. Ból przewlekły może trwać miesiące lub nawet lata po urazie.
Przyczyny bólu pourazowego
Ból pourazowy po traumatycznym urazie jest powszechny. W wielu przypadkach przewlekły ból wynika z uszkodzenia nerwów (zwanego kauzalgią lub mimokauzalgią) spowodowanego urazem. Uszkodzenie nerwów jest często powodem uporczywego bólu nawet po całkowitym wyleczeniu urazu fizycznego.
Żaden uraz nie jest zbyt mały, aby wywołać ból pourazowy. Nawet zwichnięcie może skutkować bólem pourazowym. W rzeczywistości nerw niekoniecznie musi być uszkodzony, aby wywołać ból. Czasami ucisk na nerw w wyniku urazu jest wystarczający, aby spowodować ból, który może wahać się od łagodnego do poważnego dyskomfortu.
Lekarze nie rozumieją w pełni, dlaczego niektóre urazy wywołują przewlekły ból. Uważa się jednak, że może to być spowodowane wadliwą komunikacją między ośrodkowym i obwodowym układem nerwowym, a także nieodpowiednią reakcją zapalną. Na przykład zapalenie stawu może być przyczyną bólu pourazowego (nazywanego zapaleniem stawów pourazowych). Zapalenie stawów pourazowych to forma zwyrodnienia chrząstki w stawie, która może wystąpić po każdym rodzaju fizycznego urazu stawu.
Osoby, które nie leczą swojego urazu przy użyciu prawidłowych technik zarządzania bólem, są bardziej podatne na utrzymujący się ból po urazie. Nieodpowiednie leczenie może spowodować opóźnienie w procesie gojenia i prowadzić do przewlekłego bólu.
Słabe środowisko gojenia może również być przyczyną przewlekłego bólu. Brak przepływu krwi do tkanki wokół urazu może prowadzić do bólu i sztywności. Posiadanie choroby podstawowej, takiej jak cukrzyca lub zapalenie stawów, utrudnia proces gojenia i może sprawić, że uszkodzony obszar będzie bardziej podatny na ból i ponowne urazy.
Objawy bólu pourazowego
Po traumatycznym urazie oczekuje się pewnego dyskomfortu. Ból może być łagodny lub ciężki. Z biegiem czasu objawy bólu mogą się zmieniać i będą się różnić u poszczególnych pacjentów.
Najczęstsze objawy bólu pourazowego obejmują:
Pulsujący ból
Pieczenie
Zmniejszoną ruchomość
Sztywność stawów
Obrzęk w miejscu urazu lub wokół niego
Innym powszechnym objawem bólu po starym urazie jest nadwrażliwość. Pacjenci często odczuwają ból podczas bardzo gorących lub zimnych dni.
Pacjenci z grupy wysokiego ryzyka to osoby starsze powyżej 65. roku życia, osoby, które doświadczyły ekstremalnego bólu podczas urazu, osoby z przedłużonym pobytem w szpitalu oraz te, które doświadczają lęku lub depresji.
Jak rozpoznaje się ból pourazowy?
Ból pourazowy jest diagnozowany głównie na podstawie wywiadu medycznego i badania fizykalnego. Lekarz zapyta o historię urazu, charakter i intensywność bólu oraz jego wpływ na codzienne funkcjonowanie pacjenta.
W niektórych przypadkach mogą być potrzebne dodatkowe badania obrazowe lub laboratoryjne, aby wykluczyć inne przyczyny bólu lub ocenić stopień uszkodzenia tkanek. Mogą to być zdjęcia rentgenowskie, tomografia komputerowa lub rezonans magnetyczny.
Leczenie bólu pourazowego
Leczenie bólu pourazowego może być przeprowadzone w domu poprzez włączenie kilku zdrowych nawyków do codziennej rutyny. Ruch jest najważniejszym czynnikiem zwiększającym ruchomość, siłę i kontrolę ruchu. Krótkie codzienne spacery lub pływanie to ćwiczenia o niskim obciążeniu, ale mają trwały pozytywny wpływ na organizm. W przypadku każdego rodzaju ćwiczeń kluczowe są małe kroki. Zbyt szybkie zwiększanie czasu i intensywności może mieć negatywne skutki.
Praktyki uważności, takie jak medytacja, joga i ćwiczenia oddechowe, mogą pomóc lepiej poznać swoje ciało. Badania wykazały, że pacjenci stosujący uważność jako formę leczenia doświadczają mniejszej aktywności w częściach mózgu kontrolujących komunikaty bólowe.
Terapia ciepłem może pomóc. Umieszczenie ciepłego, wilgotnego ręcznika bezpośrednio na starym urazie może pomóc rozluźnić obolałe mięśnie i zwiększyć przepływ krwi. Zimno może również pomóc w zarządzaniu bólem. Terapia zimnem może pomóc znieczulić bolący obszar i zmniejszyć ból. Można używać zimnych okładów przez około 10 do 20 minut na raz, od 4 do 6 razy dziennie.
Jeśli ból jest silny i znacznie wpływa na jakość życia, mogą być konieczne bardziej zaawansowane metody leczenia. W ciężkich przypadkach może być potrzebna interwencja chirurgiczna, choć jest to rzadkość.
Ważne jest, aby być łagodnym dla siebie. Życie z bólem nie jest łatwe i można być swoim własnym najgorszym wrogiem, będąc upartym, nie planując swoich codziennych aktywności i nie akceptując swoich ograniczeń. Niektórzy ludzie uważają za pomocne uzyskanie wsparcia od psychologa lub hipnoterapeuty, aby odkryć, jak radzić sobie ze swoimi emocjami związanymi z bólem.
info Ten poradnik ma pomóc Ci zrozumieć schorzenie. Nie zastąpi rozmowy z lekarzem, który najlepiej zna Twoją sytuację.
Francja