Bolesne miesiączkowanie, zwane dysmenoreą, dotyka ponad połowę menstruujących kobiet i może znacząco wpływać na codzienne życie. Ból zwykle pojawia się tuż przed lub w pierwszym dniu miesiączki i ustępuje po kilku dniach, ale u niektórych kobiet bywa tak silny, że uniemożliwia normalne funkcjonowanie.
Czym jest bolesne miesiączkowanie
Dysmenorrea to medyczny termin określający bolesne miesiączkowanie. Dotyczy ono bólów i skurczów pojawiających się podczas miesiączki. Jest to jeden z najczęstszych problemów ginekologicznych, który może negatywnie wpływać na jakość życia pacjentek.
Więcej niż połowa menstruujących kobiet odczuwa pewien ból przez 1-2 dni każdego miesiąca. Zazwyczaj ból jest łagodny, ale u niektórych kobiet jest tak silny, że uniemożliwia wykonywanie normalnych codziennych czynności przez kilka dni w miesiącu. Szacuje się, że dysmenorrea dotyka od 50% do 90% kobiet w wieku rozrodczym i jest główną przyczyną absencji w szkole lub pracy.
Ból pojawia się, ponieważ macica (narząd, w którym rozwija się dziecko podczas ciąży) kurczy się, aby pozbyć się swojego wyściółki. Skurcze te są normalną częścią cyklu miesiączkowego, ale u niektórych kobiet są szczególnie silne.
Rodzaje dysmenorei
Lekarze wyróżniają dwa typy dysmenorei: pierwotną i wtórną.
Dysmenorrea pierwotna
Dysmenorrea pierwotna to nazwa określająca skurcze miesiączkowe, które pojawiają się regularnie przy każdym okresie, ale nie są spowodowane żadną inną chorobą. Ból zwykle zaczyna się jeden lub dwa dni przed początkiem miesiączki lub gdy krwawienie faktycznie się rozpoczyna. Możesz odczuwać ból o natężeniu od łagodnego do silnego w dolnej części brzucha, plecach lub udach. Ból zazwyczaj ustępuje w ciągu dwóch lub trzech dni. Dysmenorrea pierwotna jest częstszym typem dysmenorei.
Ten rodzaj bólu jest spowodowany naturalnymi substancjami chemicznymi zwanymi prostaglandynami (związkami chemicznymi, które powodują skurcz macicy), które są wytwarzane w wyściółce macicy. Prostaglandyny powodują kurczenie się mięśni i naczyń krwionośnych macicy. W pierwszym dniu miesiączki poziom prostaglandyn jest wysoki. W miarę postępu krwawienia i złuszczania się wyściółki macicy, poziom ten spada. Dlatego ból zwykle maleje po pierwszych kilku dniach okresu.
Dysmenorrea pierwotna zwykle pojawia się w ciągu pierwszych kilku lat po menarche (pierwszej miesiączce) i dotyka aż połowy dziewcząt po okresie dojrzewania. Często z wiekiem ból staje się mniejszy, a objawy mogą stopniowo zanikać. Niektóre kobiety zauważają poprawę objawów po porodzie.
Dysmenorrea wtórna
Jeśli masz bolesne miesiączki z powodu schorzenia lub infekcji narządów rozrodczych, jest to dysmenorrea wtórna. Ból związany z dysmenoreą wtórną zwykle zaczyna się wcześniej w cyklu miesiączkowym i trwa dłużej niż typowe skurcze miesiączkowe.
Dysmenorrea wtórna może powodować ból, który rozpoczyna się wcześniej w cyklu miesiączkowym i trwa nawet po zakończeniu miesiączki. Dodatkowe objawy mogą być obecne w zależności od schorzenia będącego przyczyną bólu.
Endometrioza (stan, w którym tkanka podobna do wyściółki macicy rośnie poza macicą) jest najczęstszą przyczyną dysmenorei wtórnej. Może powodować bolesne miesiączki, bolesne ruchy jelit, ból podczas stosunku oraz czasami przewlekły ból miednicy nawet gdy nie trwa miesiączka. Dysmenorrea wtórna jest częstsza u starszych kobiet i zwykle pojawia się znacznie później po menarche, często nawet w czwartej lub piątej dekadzie życia.
Macica
Narządy rozrodcze
Objawy bolesnego miesiączkowania
Większość kobiet odczuwa pewien ból podczas miesiączki. Oprócz skurczów mogą wystąpić inne objawy, takie jak nudności, zmęczenie i biegunka. Najczęściej skurcze miesiączkowe pojawiają się na dzień przed rozpoczęciem miesiączki lub w dniu jej rozpoczęcia. U większości osób objawy ustępują po około dwóch lub trzech dniach.
Objawy dysmenorei mogą obejmować:
Skurcze lub uczucie ciężkości w okolicy miednicy
Ból w brzuchu, dolnej części pleców i nogach
Stały, tępy ból
Nudności lub biegunka
U niektórych kobiet silny ból występuje wraz z innymi objawami, w tym biegunką, nudnościami, wymiotami, bólem głowy i zawrotami głowy. Mogą również wystąpić trudności z oddychaniem i zmęczenie.
Łagodne do umiarkowanych skurcze miesiączkowe są normalne. Jednak niektóre osoby odczuwają tak silny ból podczas miesiączki, że zakłóca to ich codzienne życie i uniemożliwia im wykonywanie rzeczy, które lubią.
Przyczyny bólu menstruacyjnego
Ból menstruacyjny występuje, gdy mięśnie macicy kurczą się lub napinają silnie. Podczas miesiączki macica kurczy się, aby pomóc w pozbyciu się wyściółki. Prostaglandyny, które są substancjami podobnymi do hormonów zaangażowanymi w ból i stan zapalny, wyzwalają skurcze mięśni macicy.
Kobiety, które mają bolesne miesiączki, mogą mieć wyższy poziom naturalnych substancji chemicznych zwanych prostaglandynami, które powodują kurczenie się macicy. Prostaglandyny ograniczają przepływ krwi do macicy i pozbawiają ją tlenu. Zmniejszony przepływ krwi i zmniejszona ilość tlenu powodują ból brzucha i skurcze.
W przypadku dysmenorei wtórnej ból może być spowodowany różnymi schorzeniami narządów rozrodczych, takimi jak:
Endometrioza - stan, w którym tkanka z wnętrza macicy umiejscawia się w miednicy
Mięśniaki macicy - nienowotworowe narośla w macicy
Adenomioza - stan, w którym wyściółka macicy wrasta w mięsień macicy
Każda dziewczyna lub kobieta może rozwinąć dysmenoreę, ale istnieją czynniki, które mogą zwiększać ryzyko:
Palenie tytoniu
Spożywanie alkoholu (alkohol ma tendencję do przedłużania bólu miesiączkowego)
Nadwaga
Rozpoczęcie miesiączkowania przed 11. rokiem życia
Wcześniejszy wiek w chwili menarche
Długie okresy miesiączkowe
Obfite krwawienie miesiączkowe
Dodatni wywiad rodzinny w kierunku dysmenorei
Niektóre badania wykazały, że otyłość i spożywanie alkoholu mogą być związane z dysmenoreą, chociaż nie wszystkie badania to potwierdzają. Istnieją sprzeczne dowody dotyczące tego, czy czas trwania miesiączki, aktywność seksualna i stres psychospołeczny są czynnikami ryzyka.
Czynniki ryzyka dysmenorei wtórnej zależą od schorzenia będącego przyczyną bólu.
Metody leczenia
Istnieją różne opcje leczenia dysmenorei, które mogą pomóc złagodzić ból i poprawić jakość życia. Leczenie jest ukierunkowane na zapewnienie ulgi objawowej oraz zahamowanie procesów leżących u podstaw objawów.
Leczenie farmakologiczne
Niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ), takie jak ibuprofen i naproksen, są lekami pierwszego wyboru w leczeniu dysmenorei pierwotnej. Leki te działają poprzez zmniejszenie produkcji prostaglandyn. Najlepiej rozpocząć ich przyjmowanie, gdy tylko rozpocznie się krwawienie lub nawet dzień wcześniej, jeśli wiesz, kiedy spodziewać się miesiączki.
Hormonalne środki antykoncepcyjne to alternatywne leczenie pierwszego wyboru lub uzupełnienie NLPZ w przypadku dysmenorei pierwotnej. Mogą one obejmować tabletki antykoncepcyjne, plastry, zastrzyki lub wkładki wewnątrzmaciczne. Ponieważ większość preparatów zawierających progestagen lub kombinację estrogen-progestagen jest skuteczna, należy wziąć pod uwagę dodatkowe wskazania, takie jak potrzebę antykoncepcji.
Wkładka wewnątrzmaciczna uwalniająca lewonorgestrel jest skuteczna w leczeniu dysmenorei pierwotnej i może być szczególnie przydatna u kobiet, które potrzebują również antykoncepcji.
Metody niefarmakologiczne
Istnieją dobre dowody na skuteczność niektórych opcji niefarmakologicznych w łagodzeniu bólu miesiączkowego:
Ciepło - stosowanie gorącej butelki z wodą lub poduszki elektrycznej na dolną część brzucha może pomóc złagodzić ból. Gorące kąpiele również mogą przynieść ulgę
Przezkutanna elektryczna stymulacja nerwów (TENS) - małe urządzenie, które blokuje sygnały bólowe
Samomasaż akupresurowy - naciskanie określonych punktów na ciele
Istnieją również dowody na to, że określone suplementy diety mogą być korzystne, chociaż potrzebne są dalsze badania. Mogą to być witamina B1, magnez i kwasy tłuszczowe omega-3.
Techniki relaksacyjne, w tym joga i medytacja, mogą pomóc w radzeniu sobie z bólem. Istnieją sprzeczne dowody dotyczące skuteczności jogi, akupunktury i masażu.
Leczenie dysmenorei wtórnej
W przypadku dysmenorei wtórnej leczenie zależy od schorzenia będącego przyczyną bólu. Hormonalne środki antykoncepcyjne są leczeniem pierwszego wyboru w przypadku dysmenorei spowodowanej endometriozą. W niektórych przypadkach może być konieczne bardziej specjalistyczne leczenie lub operacja.
Kiedy udać się do lekarza
Wiele kobiet nigdy nie zgłasza się po pomoc medyczną w przypadku dysmenorei. Samodzielne leczenie lekami przeciwbólowymi i NLPZ oraz bezpośrednie stosowanie ciepła to powszechne skuteczne strategie. Pomimo znaczącego wpływu na jakość życia i ogólne samopoczucie, niewiele kobiet z dysmenoreą szuka leczenia, ponieważ uważają, że nie pomoże.
Należy skonsultować się z lekarzem, jeśli:
Ból jest tak silny, że zakłóca codzienne czynności
Objawy stopniowo się pogarszają
Masz ponad 25 lat, a silne skurcze pojawiły się po raz pierwszy
Leki dostępne bez recepty nie przynoszą ulgi
Występują nieprawidłowe krwawienia z pochwy
Pojawia się ból podczas stosunku płciowego lub krwawienie po stosunku
Występuje ból niezwiązany z cyklem miesiączkowym
Pojawia się upływ z pochwy
Jeśli podejrzewa się dysmenoreę wtórną, badanie powinno obejmować badanie miednicy i ultrasonografię. Skierowanie do ginekologa może być wskazane w celu dalszej oceny i leczenia.
Odpowiednie leczenie dysmenorei może znacząco zmniejszyć związaną z nią zachorowalność i poprawić jakość życia. Większość kobiet z dysmenoreą ma uporczywe objawy przez całe lata miesiączkowania, chociaż u niektórych może wystąpić pewna poprawa nasilenia objawów, na przykład po porodzie.
info Ten poradnik ma pomóc Ci zrozumieć schorzenie. Nie zastąpi rozmowy z lekarzem, który najlepiej zna Twoją sytuację.
Francja
