Zespół KBG

Kody identyfikacyjne i synonimy

10084411 C537015 Q87.8

Zespół niskiego wzrostu, nieprawidłowości twarzy i szkieletu, niepełnosprawności intelektualnej i makrodoncji, Zaburzenie związane z ANKRD11

Częstotliwość występowania

Zespół KBG jest rzadkim schorzeniem. W literaturze medycznej opisano ponad 150 przypadków, choć prawdopodobnie jest więcej osób z tym zespołem, które nie zostały zarejestrowane12. Częstość występowania nie została dokładnie ustalona, szacuje się ją na mniej niż 1 na milion osób2.

Z nieznanych przyczyn chłopcy są dotknięci częściej niż dziewczęta1. Zespół KBG zazwyczaj przebiega łagodniej u kobiet3. Gen ANKRD11, którego mutacje powodują zespół KBG, jest jednym z najczęściej mutujących genów u pacjentów z zaburzeniami neurorozwojowymi diagnozowanymi za pomocą sekwencjonowania całego eksomu2.

Charakterystyczne cechy zespołu KBG

Zespół KBG to rzadkie schorzenie genetyczne, które dotyka wielu układów organizmu4. Choroba ta charakteryzuje się nieprawidłowościami szkieletowymi, charakterystycznymi cechami twarzy oraz opóźnieniami intelektualnymi. Konkretne objawy mogą się różnić u poszczególnych osób4.

Zespół KBG objawia się zwykle w dzieciństwie ogólnym opóźnieniem rozwoju, niskim wzrostem, łagodną do umiarkowanej niepełnosprawnością intelektualną (trudnościami w uczeniu się i rozumieniu), charakterystycznym wyglądem twarzy, makrodoncją stałych górnych siekaczy środkowych oraz nieprawidłowościami szkieletowymi2.

Cechy twarzy

Osoby z zespołem KBG mają charakterystyczne cechy twarzy, które pomagają w rozpoznaniu choroby. Charakterystyczną cechą zespołu KBG jest niezwykle duże przednie górne zęby, zwłaszcza siekacze środkowe, co określa się mianem makrodoncji15.

Inne wyróżniające cechy twarzy obejmują szeroką, krótką czaszkę (brachycefalię), trójkątny kształt twarzy, szeroko rozstawione oczy (hiperteloryzm), szerokie brwi, które mogą zrastać się pośrodku (synofrys), wydatny grzbiet nosowy, długą przestrzeń między nosem a górną wargą (długie filtrum) oraz cienką górną wargę15.

Nieprawidłowości szkieletowe

Częstą nieprawidłowością szkieletową u osób z zespołem KBG jest spowolniona mineralizacja kości, określana jako opóźniony wiek kostny. Na przykład, dotknięte dziecko w wieku 3 lat może mieć kości bardziej typowe dla dwulatka1.

Ponadto osoby dotknięte chorobą mogą mieć nieprawidłowości kości kręgosłupa (kręgów) i żeber. Mogą również występować nieprawidłowości kości rąk lub stóp, w tym niezwykle krótkie lub zakrzywione piąte palce (brachydaktylia lub klinodaktylia) oraz płaskostopie (pes planus)15.

Większość dotkniętych osób jest od urodzenia niższa niż przeciętnie1. Niski wzrost po urodzeniu jest jedną z głównych cech zespołu KBG3.

Rozwój umysłowy i zaburzenia zachowania

Rozwój zdolności umysłowych i ruchowych jest również opóźniony w zespole KBG. Większość dotkniętych osób uczy się mówić i chodzić później niż normalnie i ma łagodną do umiarkowanej niepełnosprawność intelektualną1.

Większość osób z tym schorzeniem ma zaburzenia neurorozwojowe, takie jak nadpobudliwość, lęk lub zaburzenia ze spektrum autyzmu, które charakteryzują się upośledzoną komunikacją i interakcjami społecznymi15.

Dodatkowe objawy zdrowotne

Mniej powszechne cechy zespołu KBG obejmują utratę słuchu, napady padaczkowe i wady serca1. Osoby dotknięte chorobą mogą mieć trudności z karmieniem (szczególnie w niemowlęctwie), utratę słuchu (przewodzeniową, mieszaną i czuciowo-nerwową), zaburzenia napadowe oraz wady rozwojowe mózgu5.

Do dodatkowych schorzeń zgłaszanych przez pacjentów i ich rodziny należą wrodzone wady serca (takie jak ubytek przegrody międzykomorowej, ubytek przegrody międzyprzedsionkowej, poszerzenie aorty), napady padaczkowe (niektóre przypadki oporne na leczenie), wodogłowie, niedoczynność tarczycy, niewydolność nadnerczy, przedwczesne dojrzewanie, problemy z nerkami, astma, trudności z karmieniem, refluks żołądkowo-przełykowy, nawracające zakażenia uszu oraz zaburzenia snu6.

Przyczyny genetyczne

Zespół KBG jest spowodowany mutacjami lub utratą materiału genetycznego w genie ANKRD11. To schorzenie może wystąpić spontanicznie lub losowo, albo być dziedziczone od rodzica4.

U dotkniętych osób zidentyfikowano mutacje powodujące chorobę w genie ANKRD11. Zdecydowana większość zidentyfikowanych mutacji to mutacje prowadzące do utraty funkcji, które obejmują mutacje nonsensowne i przesunięcia ramki odczytu oraz większe delecje w regionie 16q24.3. Haploinsuficjencja (sytuacja, w której jedna prawidłowa kopia genu nie wystarcza do normalnego funkcjonowania) wydaje się być mechanizmem powodującym chorobę3.

Dziedziczenie

Zgłaszane były zarówno przypadki rodzinne, jak i powstające de novo. Mutacje powodujące chorobę, powstające de novo (czyli nowe mutacje, które nie występowały u rodziców), występują w około jednej trzeciej przypadków. Przenoszenie odbywa się według wzorca autosomalnego dominującego, co oznacza, że wystarczy jedna zmieniona kopia genu, aby wywołać chorobę3.

Zespół wykazuje zmienność między rodzinami i wewnątrz rodzin3. W niektórych przypadkach osoby dotknięte chorobą dziedziczą schorzenie od rodzica, podczas gdy w innych przypadkach przyczyna genetyczna pozostaje niejasna7.