Przegląd aktywnych badań klinicznych
Porównanie dwóch dawek kabozantynibu (60 mg vs 140 mg) u pacjentów z postępującym przerzutowym nowotworem rdzeniastym tarczycy
Badanie prowadzone w: Chorwacja, Rumunia, Polska, Węgry
To badanie koncentruje się na pacjentach z przerzutowym nowotworem rdzeniastym tarczycy, który rozprzestrzenił się do innych części organizmu. Celem jest porównanie skuteczności i bezpieczeństwa dwóch różnych dawek dziennych kabozantynibu – 60 mg oraz 140 mg – u osób, u których choroba postępuje.
Główne kryteria włączenia do badania:
- Wiek co najmniej 18 lat w momencie wyrażenia zgody na udział
- Potwierdzone badaniem tkankowym rozpoznanie nowotworów rdzeniastego tarczycy
- Choroba przerzutowa potwierdzona badaniami obrazowymi (TK, rezonans magnetyczny, scyntygrafia kości, PET lub RTG) wykonanymi w ciągu 28 dni przed rozpoczęciem badania
- Mierzalna choroba możliwa do oceny w badaniach obrazowych
- Dowody progresji choroby w ciągu ostatnich 4 miesięcy
- Prawidłowe parametry laboratoryjne: morfologia krwi, czynność wątroby i nerek
- Zdolność do wykonywania codziennych czynności z minimalną pomocą
Główne kryteria wykluczenia:
- Wcześniejsze leczenie kabozantynibem
- Przerzuty do mózgu, które nie są leczone lub są niestabilne
- Istotne krwawienie w ciągu ostatnich 6 miesięcy
- Niekontrolowane nadciśnienie tętnicze (powyżej 150/90 mmHg pomimo leków)
- Poważny zabieg chirurgiczny w ciągu 4 tygodni przed rozpoczęciem badania
- Ciąża lub karmienie piersią
- Niemożność połykania leków doustnych
Lek badany: Kabozantynib (XL184) to lek doustny blokujący specyficzne białka odpowiedzialne za wzrost i rozprzestrzenianie się komórek nowotworowych. Stosowany jest raz dziennie w formie tabletek lub kapsułek pod nazwami handlowymi CABOMETYX i COMETRIQ.
Badanie porównujące selperkatynib, kabozantynib i wandetanib u pacjentów z zaawansowanym nowotworem rdzeniastym tarczycy z mutacją RET
Badanie prowadzone w: Niemcy, Włochy, Hiszpania, Francja, Holandia, Polska, Belgia, Grecja, Czechy
To badanie porównuje skuteczność nowego leku o nazwie selperkatynib z dwoma innymi lekami – kabozantynibem i wandetanibem. Wszystkie te leki należą do grupy inhibitorów kinaz, które mogą blokować określone białka w komórkach nowotworowych i pomóc zatrzymać wzrost raka. Badanie ma na celu sprawdzenie, jak dobrze działa selperkatynib w porównaniu z pozostałymi dwoma lekami u pacjentów, którzy wcześniej nie byli leczeni inhibitorami kinaz.
Główne kryteria włączenia:
- Nowotwór rdzeniasty tarczycy, którego nie można usunąć chirurgicznie lub który rozprzestrzenił się do innych części ciała
- Dowody ze badań obrazowych potwierdzające wzrost nowotworu w ciągu ostatnich 14 miesięcy
- Potwierdzenie obecności mutacji w genie RET
- Dobry lub zadowalający ogólny stan zdrowia
- Gotowość stosowania wysoce skutecznej antykoncepcji podczas badania
- Zarówno mężczyźni, jak i kobiety mogą uczestniczyć w badaniu
Główne kryteria wykluczenia:
- Wcześniejsze leczenie inhibitorem kinaz
- Brak mutacji RET w nowotworze rdzeniastym tarczycy
- Brak progresji nowotworu
- Choroba niezaawansowana
Leki badane:
- Selperkatynib – lek ukierunkowany na hamowanie białek zaangażowanych we wzrost i rozprzestrzenianie się komórek nowotworowych
- Kabozantynib – lek spowalniający lub zatrzymujący wzrost komórek rakowych poprzez blokowanie szlaków wykorzystywanych przez nowotwór
- Wandetanib – lek zakłócający zdolność komórek nowotworowych do wzrostu i podziału
Uczestnicy badania są losowo przydzielani do jednej z grup leczenia i przyjmują lek doustnie. Badanie będzie trwało do listopada 2027 roku.
Badanie nad działaniem selperkatynibu u dzieci z zaawansowanymi guzami litymi z mutacją RET lub pierwotnymi guzami ośrodkowego układu nerwowego
Badanie prowadzone w: Francja, Niemcy, Dania, Włochy, Hiszpania
To badanie kliniczne skupia się na ocenie działania leku selperkatynib u dzieci i młodych dorosłych z zaawansowanymi guzami. Guzy te są albo lite, albo zlokalizowane w ośrodkowym układzie nerwowym (mózgu lub rdzeniu kręgowym) i mają specyficzną zmianę genetyczną znaną jako mutacja RET.
Badanie jest podzielone na dwie fazy. W pierwszej fazie głównym celem jest określenie bezpieczeństwa leku i zidentyfikowanie ewentualnych działań niepożądanych. W drugiej fazie skupiono się na ocenie, jak dobrze guzy reagują na leczenie poprzez pomiar ich wielkości.
Główne kryteria włączenia:
- Wiek od 12 do 21 lat
- Guz lity lub pierwotny guz ośrodkowego układu nerwowego, który nawrócił, się pogorszył lub nie odpowiedział na dostępne metody leczenia
- Prawidłowe parametry krwi, w tym wystarczająca liczba białych krwinek, płytek krwi i hemoglobiny
- Prawidłowa czynność wątroby, trzustki i nerek
- Zdolność do przestrzegania planu leczenia, w tym uczestnictwa w wizytach w klinice i wykonywania badań laboratoryjnych
- Pacjenci w wieku rozrodczym muszą zgodzić się na stosowanie dwóch skutecznych metod antykoncepcji
- Zdolność połykania kapsułek lub przyjmowania leku przez sondę w razie potrzeby
- Dowody zmiany w genie RET w guzie lub we krwi
- Dostępność próbki tkanki guza do badania
Główne kryteria wykluczenia:
- Brak rozpoznania zaawansowanego guza litego z mutacją RET lub pierwotnego guza ośrodkowego układu nerwowego
- Wiek poza określonym zakresem dla badania
- Niemożność przyjmowania selperkatynibu z powodu alergii lub innych przyczyn medycznych
- Inne schorzenia, które mogą zakłócać badanie lub czynić uczestnictwo niebezpiecznym
- Równoczesne uczestnictwo w innym badaniu klinicznym
- Ciąża lub karmienie piersią
- Brak ustąpienia objawów po wcześniejszych leczeniach lub zabiegach chirurgicznych
- Choroby serca w wywiadzie
Lek badany: Selperkatynib to lek doustny będący inhibitorem białka RET, które może przyczyniać się do wzrostu określonych typów guzów. Badanie ma na celu sprawdzenie, czy lek jest bezpieczny i skuteczny w zmniejszaniu lub kontrolowaniu tych guzów.
Badanie nad działaniem selperkatynibu u pacjentów w wieku 12 lat i starszych z zaawansowanymi guzami litymi z mutacją genu RET
Badanie prowadzone w: Francja, Niemcy, Hiszpania, Dania, Włochy
To badanie kliniczne koncentruje się na ocenie działania leku selperkatynib (znany również jako LOXO-292) u pacjentów z zaawansowanymi guzami litymi z mutacją genu RET. Obejmuje to określone typy nowotworów tarczycy, w tym nowotwór rdzeniasty tarczycy, oraz inne guzy, w których gen RET jest aktywny.
Badanie jest podzielone na dwie fazy. W pierwszej fazie celem jest znalezienie najlepszej dawki leku, która może być bezpiecznie stosowana. W drugiej fazie badanie sprawdzi, jak skuteczny jest lek w zmniejszaniu guzów.
Główne kryteria włączenia:
- Wiek co najmniej 12 lat
- Zarówno mężczyźni, jak i kobiety mogą uczestniczyć
- Miejscowo zaawansowany lub przerzutowy guz lity (nowotwór rozprzestrzenił się z miejsca powstania do okolicznych obszarów lub innych części ciała)
- Dowody zmiany genu RET w guzie lub we krwi
- Dla fazy 1: pacjenci musieli próbować standardowych metod leczenia, które nie zadziałały, nie mogą ich tolerować lub nie mają dostępnych standardowych opcji leczenia
- Dla fazy 1: odpowiedni wskaźnik sprawności – ocena zdolności do wykonywania codziennych czynności
- Dla fazy 1: oczekiwana długość życia co najmniej 3 miesięcy
- Dla fazy 1: dostępność zarchiwizowanej próbki tkanki guza
- Dla fazy 1: prawidłowe parametry krwi, czynności wątroby i nerek
- Dla fazy 2: mierzalne zmiany nowotworowe
- Dla fazy 1: zdolność połykania kapsułek i uczestniczenia w wizytach w klinice
- Dla fazy 1: pacjenci w wieku rozrodczym muszą zgodzić się na stosowanie skutecznej antykoncepcji podczas badania i przez 1 miesiąc po ostatniej dawce
Główne kryteria wykluczenia:
- Pacjenci młodsi niż 12 lat
- Pacjenci bez miejscowo zaawansowanego lub przerzutowego guza litego
- Pacjenci bez dowodów zmiany genu RET w guzie lub we krwi
Lek badany: Selperkatynib (LOXO-292) to lek doustny badany pod kątem jego działania na zaawansowane guzy lite. Jest szczególnie ukierunkowany na guzy z fuzją genu RET, a także na nowotwór rdzeniasty tarczycy i inne guzy z aktywacją RET. Badanie ma na celu znalezienie najlepszej dawki tego leku i sprawdzenie, jak dobrze działa w zmniejszaniu guzów. Badanie będzie trwało do maja 2028 roku.
Podsumowanie
Obecnie prowadzone są 4 badania kliniczne dotyczące nowotworów rdzeniastych tarczycy, które oferują nadzieję na nowe możliwości leczenia tej rzadkiej choroby. Badania koncentrują się głównie na lekach z grupy inhibitorów kinaz, w szczególności na selperkatynibie i kabozantynibie.
Warto zauważyć, że badania są prowadzone w wielu krajach europejskich, w tym w Polsce, co zwiększa dostępność tych nowoczesnych terapii dla polskich pacjentów. Szczególną uwagę zwraca badanie porównujące selperkatynib z kabozantynibem i wandetanibem, które jest prowadzone aż w 9 krajach, w tym w Polsce.
Ważnym aspektem jest również włączenie do badań pacjentów pediatrycznych – dwa badania są przeznaczone dla dzieci i młodzieży od 12. roku życia, co jest istotne ze względu na rzadkość występowania tej choroby w tej grupie wiekowej.
Wszystkie badania skupiają się na pacjentach z mutacją genu RET, co pokazuje znaczenie diagnostyki molekularnej w kwalifikacji do nowoczesnych terapii celowanych. Pacjenci zainteresowani udziałem w badaniach klinicznych powinni skonsultować się ze swoim lekarzem prowadzącym w celu sprawdzenia, czy spełniają kryteria włączenia do któregoś z tych badań.