Nowotwór brodawkowaty tarczycy to najczęstszy typ raka tarczycy, który zwykle rośnie bardzo wolno i ma doskonałe rokowanie. Większość pacjentów może być wyleczona, szczególnie gdy choroba zostanie wykryta wcześnie i odpowiednio leczona.
Czym jest nowotwór brodawkowaty tarczycy
Nowotwór brodawkowaty tarczycy rozwija się w komórkach pęcherzykowych tarczycy, które produkują białko zwane tyreoglobuliną. Jest to najczęstszy rodzaj raka tarczycy, stanowiący od 80% do 85% wszystkich przypadków nowotworów tarczycy.
Tarczyca to mały, przypominający kształtem motyla gruczoł położony w przedniej części szyi, tuż pod skórą. Jest częścią układu hormonalnego i kontroluje wiele ważnych funkcji organizmu poprzez wytwarzanie i uwalnianie określonych hormonów.
Nowotwór brodawkowaty tarczycy zwykle rośnie bardzo wolno i zazwyczaj rozwija się tylko w jednym płacie tarczycy. Ten typ nowotworu jest również nazywany rakiem brodawkowatym tarczycy.
Istnieje kilka podtypów nowotworu brodawkowatego tarczycy. Najczęstszym z nich jest podtyp pęcherzykowy, zwany także wariantem mieszanym brodawkowo-pęcherzykowym. Inne podtypy raka brodawkowatego występują rzadziej i mają tendencję do szybszego wzrostu i rozprzestrzeniania się. Należą do nich: podtyp kolumnowy, wysokokomórkowy, wyspowy oraz rozlanego stwardnienia.
Kogo dotyka ta choroba
Nowotwór brodawkowaty tarczycy może dotknąć każdego, ale najczęściej występuje u osób w średnim wieku. Kobiety są bardziej narażone na rozwój tego nowotworu niż mężczyźni.
Rak tarczycy jest ósmym najczęstszym nowotworem wśród kobiet ogółem i najczęstszym nowotworem u kobiet poniżej 25 roku życia. Rocznie odnotowuje się ponad 20 000 nowych przypadków.
Chociaż nowotwór brodawkowaty tarczycy rzadko występuje u dzieci, to jednak jest najczęstszym dziecięcym nowotworem tarczycy. Większość pacjentów pojawia się z rozpoznaniem przed 40 rokiem życia.
Objawy i oznaki
Większość nowotworów brodawkowatych tarczycy nie powoduje żadnych objawów, szczególnie we wczesnych stadiach choroby. Rak tarczycy często zaczyna się jako mały guzek w gruczole tarczowym.
Gdy objawy występują, mogą obejmować:
Guzek lub opuchlizna w szyi
Trudności w połykaniu
Zmiany głosu lub chrypka
Ból w szyi
Większość guzków tarczycy – około 90% – jest nieszkodliwa i nie stanowi nowotworu. Często guzki są wykrywane przypadkowo podczas badań wykonywanych z innego powodu, na przykład podczas skanowania szyi z powodu bólu niezwiązanego z tarczycą.
Czynniki ryzyka
Czynniki ryzyka rozwoju nowotworu brodawkowatego tarczycy obejmują narażenie na promieniowanie oraz historię rodzinną raka tarczycy. Jednak ważne jest, aby zauważyć, że większość pacjentów nie ma żadnych czynników ryzyka.
Promieniowanie zwiększa ryzyko rozwoju raka tarczycy. Narażenie może wystąpić w wyniku:
Wysokich dawek radioterapii zewnętrznej w okolicy szyi, szczególnie w dzieciństwie, stosowanej do leczenia innych nowotworów lub niektórych stanów nienowotworowych
Narażenia na promieniowanie z katastrof w elektrowniach jądrowych
Czasami rak rdzeniasty tarczycy jest spowodowany zmianą w genie przekazywanym z rodzica na dziecko. Istnieje również możliwość wady genetycznej lub rodzinnej historii choroby jako czynnika ryzyka.
Diagnostyka i badania
Jeśli lekarz wykryje guzek w tarczycy, może zlecić następujące badania:
Badania krwi – oceniają funkcję tarczycy
Ultrasonografia tarczycy i okolicy szyi – obrazuje strukturę gruczołu i okolicznych tkanek
Tomografia komputerowa (TK) szyi lub rezonans magnetyczny (MRI) – określa rozmiar guza
Badanie dróg oddechowych za pomocą endoskopu (laryngoskopia) – może wykazać porażenie strun głosowych
Biopsja cienkoigłowa (FNAB) – określa, czy guzek jest nowotworem. FNAB może być wykonana, jeśli ultrasonografia wykaże, że guzek ma mniej niż 1 centymetr średnicy
Badania genetyczne mogą być wykonane na pobranej próbce biopsji, aby sprawdzić, jakie zmiany genetyczne (mutacje) mogą być obecne. Wiedza ta może pomóc w ustaleniu zaleceń dotyczących leczenia.
Badania funkcji tarczycy często są prawidłowe u osób z rakiem tarczycy.
Metody leczenia
Główną metodą leczenia nowotworu brodawkowatego tarczycy jest operacja chirurgiczna. Większość pacjentów przejdzie tyreoidektomię, czyli usunięcie części lub całego gruczołu tarczowego.
Istnieją dwa powszechne rodzaje operacji tarczycy:
Lobektomia tarczycy – usunięcie jednej strony (płata) tarczycy. Może być opcją, jeśli nowotwór jest mały i ograniczony do jednego płata
Całkowita tyreoidektomia – usunięcie całej tarczycy. Jest często zalecana w przypadku większych guzów, nowotworu w obu płatach lub nowotworu, który rozprzestrzenił się poza tarczycę
Usunięcie zajętych węzłów chłonnych jest niezwykle ważne. Czasami nazywa się to limfadenektomią lub wycięciem węzłów chłonnych w szyi. Do 20% pacjentów ma zajęte węzły chłonne w momencie diagnozy. Jednak w przeciwieństwie do innych nowotworów, gdzie zajęte węzły chłonne oznaczają bardzo złe rokowanie, w raku tarczycy zajęte węzły chłonne zazwyczaj nie mają prawie żadnego wpływu na przeżywalność. Mogą zwiększyć szansę nawrotu choroby, ale nie zmieniają rokowania.
Terapia radioaktywnym jodem
Po operacji może być zalecana terapia radioaktywnym jodem (RAI), szczególnie jeśli istnieje ryzyko, że mogły pozostać komórki nowotworowe. To leczenie pomaga zniszczyć pozostałą tkankę tarczycy lub komórki nowotworowe, które mogły nie zostać usunięte podczas operacji. Terapia RAI jest zwykle podawana w postaci pigułki lub płynu i jest bardzo skuteczna, ponieważ komórki tarczycy wchłaniają jod.
Hormonalna terapia zastępcza
Po operacji wielu pacjentów będzie musiało przyjmować hormonalną terapię zastępczą tarczycy przez resztę życia. Pomaga to zastąpić hormon normalnie produkowany przez tarczycę, utrzymując prawidłową funkcję metaboliczną. W niektórych przypadkach hormonalna terapia tarczycy może również pomóc w powstrzymaniu wzrostu pozostałych komórek nowotworowych.
Inne metody leczenia
Radioterapia zewnętrzna, chociaż nie jest powszechna, może być stosowana w rzadkich przypadkach, gdy nowotwór jest większy, agresywny lub rozprzestrzenił się na okoliczne tkanki. Wiąże się to z użyciem wysokoenergetycznych promieni rentgenowskich do celowania i niszczenia komórek nowotworowych. Jest częściej stosowana, gdy istnieją oznaki, że nowotwór powrócił po początkowym leczeniu.
Chemioterapia jest rzadko stosowana w przypadku nowotworu brodawkowatego tarczycy, ponieważ zazwyczaj nie jest bardzo skuteczna w tym typie nowotworu. Jednak w niektórych bardzo zaawansowanych lub agresywnych przypadkach, gdy nowotwór znacznie się rozprzestrzenił, chemioterapia może być rozważana.
W przypadku małych guzów niskiego ryzyka może być oferowany aktywny nadzór, który polega na monitorowaniu wzrostu guza w czasie i zazwyczaj unika operacji. Pacjenci mają ultrasonografie szyi wykonywane regularnie, zwykle co 6 do 12 miesięcy.
Rokowanie i przeżywalność
Na szczęście nowotwór brodawkowaty tarczycy ma również najlepsze rokowanie ze wszystkich typów raka tarczycy, a większość pacjentów może być wyleczona, jeśli jest leczona odpowiednio i wystarczająco wcześnie.
5-letnia przeżywalność dla nowotworu brodawkowatego tarczycy, który nie rozprzestrzenił się poza gruczoł tarczowy (zlokalizowany), wynosi prawie 100%. 5-letnia przeżywalność dla nowotworu brodawkowatego tarczycy, który rozprzestrzenił się tylko na węzły chłonne lub tkankę w szyi (regionalny), wynosi 99%.
Jeśli dochodzi do odległego rozprzestrzenienia się nowotworu do innych części ciała (poza szyją), nazywa się to chorobą przerzutową. 5-letnia przeżywalność dla przerzutowego nowotworu brodawkowatego tarczycy wynosi 76%, co jest doskonałym wynikiem w porównaniu z wieloma innymi typami nowotworów.
10-letnia przeżywalność dla wszystkich pacjentów z nowotworem brodawkowatym tarczycy szacuje się na ponad 90%. Ogólna skuteczność wyleczenia nowotworu brodawkowatego tarczycy zbliża się do 95%. Większość pacjentów z nowotworem brodawkowatym tarczycy nie umiera z powodu tej choroby.
Ogólne rokowanie jest szczególnie dobre dla pacjentów młodszych niż 45 lat.
Życie po leczeniu
Po leczeniu nowotworu brodawkowatego tarczycy pacjenci wymagają regularnej opieki kontrolnej. Jakość życia prawdopodobnie nie zostanie negatywnie dotknięta przez operację tarczycy wykonywaną prawidłowo przez ekspertów.
Jeśli tarczyca została usunięta, pacjenci będą musieli przyjmować leki hormonalne tarczycy. Dopóki pacjenci stosują się do zaleceń dotyczących przyjmowania niezbędnych leków i regularnej opieki kontrolnej, ich poziomy hormonów tarczycy powinny być odpowiednie.
Jeśli poziomy tarczycy są tam, gdzie powinny być, to leki na tarczycę lub operacja tarczycy NIE będą przyczyną przyrostu masy ciała, zmęczenia ani żadnych innych objawów.
Monitorowanie obejmuje regularne badania lekarskie, badania krwi oraz badania obrazowe, aby sprawdzić, czy nowotwór nie powrócił. Nawrót nowotworu może wystąpić, ale nawet w przypadku nawrotu rokowanie pozostaje na ogół bardzo dobre.
Jeśli nowotwór powróci w szyi, może być usunięty chirurgicznie, jeśli to możliwe. Radioterapia może być również stosowana, samodzielnie lub w połączeniu z operacją. Terapia celowana lub chemioterapia może być stosowana, jeśli nowotwór rozprzestrzenił się na kilka miejsc i nie reaguje na radioterapię.
rak brodawkowaty tarczycy, brodawkowaty rak tarczycy
Tarczyca
Węzły chłonne szyi
info Ten poradnik ma pomóc Ci zrozumieć schorzenie. Nie zastąpi rozmowy z lekarzem, który najlepiej zna Twoją sytuację.
Francja
