Badanie długoterminowego bezpieczeństwa tolebrutinibu i teriflunomidu u pacjentów ze stwardnieniem rozsianym
Badanie prowadzone w: Polska, Portugalia, Finlandia, Estonia, Niemcy, Łotwa, Grecja, Rumunia, Włochy, Węgry, Bułgaria, Litwa, Belgia, Hiszpania, Chorwacja, Czechy, Francja, Dania, Austria, Norwegia, Szwecja, Słowacja, Holandia
To badanie kliniczne koncentruje się na ocenie długoterminowego bezpieczeństwa i tolerancji leku zwanego tolebrutinibem u osób z różnymi postaciami stwardnienia rozsianego. Uczestnikami są osoby z nawracającą postacią choroby, pierwotnie postępującą oraz wtórnie postępującą bez nawrotów.
Kryteria włączenia: Do badania mogą przystąpić zarówno kobiety, jak i mężczyźni, którzy ukończyli wcześniejsze badania fazy 2b lub 3 z udziałem tolebrutinibu. Uczestnikami mogą być także osoby, które musiały czasowo przerwać przyjmowanie leku z powodu sytuacji kryzysowej na szczeblu krajowym, ale ukończyły wizyty przewidziane w badaniu.
Kryteria wykluczenia: Z badania wykluczone są osoby z innymi poważnymi schorzeniami, które mogłyby zakłócić przebieg badania, osoby obecnie uczestniczące w innym badaniu klinicznym, osoby z niedawnym zakażeniem wymagającym leczenia, osoby po niedawnym szczepieniu, z historią niektórych nowotworów, kobiety w ciąży lub karmiące piersią, osoby z historią nadużywania alkoholu lub narkotyków oraz osoby z reakcjami alergicznymi na podobne leki.
Cel badania: Głównym celem jest ocena długoterminowego bezpieczeństwa tolebrutinibu. Badanie monitoruje wszelkie działania niepożądane występujące podczas przyjmowania leku oraz śledzi zmiany w stanie pacjentów, takie jak postęp niepełnosprawności. Badanie potrwa do sierpnia 2029 roku.
Badany lek: Tolebrutinib to lek podawany doustnie w postaci tabletek powlekanych. Działa poprzez hamowanie kinazy tyrozynowej Brutona, która odgrywa rolę w odpowiedzi immunologicznej, potencjalnie zmniejszając stan zapalny i uszkodzenie nerwów.
Badanie kladrybiny w leczeniu wtórnie postępującej postaci stwardnienia rozsianego u pacjentów z niedawnym postępem choroby i bez niedawnych nawrotów
Badanie prowadzone w: Polska
To badanie koncentruje się na ocenie wpływu kladrybiny u pacjentów z wtórnie postępującą postacią stwardnienia rozsianego. W badaniu porównywane są efekty kladrybiny podawanej we wstrzyknięciu podskórnym z placebo.
Kryteria włączenia: Uczestnikami mogą być osoby w wieku od 30 do 65 lat z rozpoznaniem wtórnie postępującej postaci stwardnienia rozsianego, które wykazały pogorszenie objawów neurologicznych w ciągu ostatnich 24 miesięcy (wzrost punktacji w skali EDSS o co najmniej 1 punkt przy wyniku 5 lub niższym, lub o co najmniej 0,5 punktu przy wyniku wyższym niż 5). Wymagane jest, aby w ciągu ostatnich 12 miesięcy nie wystąpił żaden nawrót choroby. Wynik w skali EDSS musi wynosić od 3,5 do 7,5, a objawy choroby muszą trwać co najmniej 10 lat.
Kryteria wykluczenia: Wykluczeni są pacjenci, którzy doświadczyli nawrotu w ciągu ostatnich 12 miesięcy lub nie wykazali postępu choroby w ciągu ostatnich 24 miesięcy.
Cel badania: Głównym celem jest sprawdzenie, czy kladrybina może spowolnić utratę objętości mózgu u pacjentów z wtórnie postępującą postacią choroby. Badanie będzie również monitorować wpływ leczenia na postęp niepełnosprawności, funkcje poznawcze oraz jakość życia. Leczenie trwa 26 tygodni, a całe badanie ma potrwać do czerwca 2027 roku.
Badany lek: Kladrybina podawana jest podskórnie w dawce 1 mg/ml. Lek działa poprzez celowanie i zmniejszanie liczby określonych komórek odpornościowych, co pomaga spowolnić utratę objętości mózgu związaną z chorobą.
Badanie długoterminowego bezpieczeństwa tolebrutinibu u pacjentów z nawracającą lub postępującą postacią stwardnienia rozsianego
Badanie prowadzone w: Dania, Holandia
To badanie kliniczne ma na celu ocenę długoterminowego bezpieczeństwa i tolerancji tolebrutinibu u osób z różnymi postaciami stwardnienia rozsianego, w tym z nawracającą, pierwotnie postępującą oraz wtórnie postępującą bez nawrotów.
Kryteria włączenia: Uczestnikami mogą być osoby, które ukończyły wcześniejsze badania fazy 2b lub 3 z udziałem tolebrutinibu, w tym osoby, które musiały czasowo przerwać leczenie z powodu sytuacji kryzysowej, ale ukończyły wymagane wizyty badania. Do badania mogą przystąpić zarówno kobiety, jak i mężczyźni.
Kryteria wykluczenia: Z badania wykluczeni są pacjenci z innymi schorzeniami układu nerwowego, osoby niespełniające wymagań wiekowych, osoby niemogące stosować się do procedur badania, kobiety w ciąży lub karmiące piersią, osoby obecnie uczestniczące w innym badaniu klinicznym, pacjenci po niedawnych poważnych operacjach lub planujący operację w trakcie badania, osoby z historią reakcji alergicznych na badany lek oraz osoby z historią nadużywania substancji.
Cel badania: Głównym celem jest określenie, jak dobrze pacjenci tolerują lek przez dłuższy okres oraz monitorowanie potencjalnych działań niepożądanych. Badanie będzie trwało do 36 miesięcy i obejmuje regularne monitorowanie postępu niepełnosprawności oraz ocenę zmian w mózgu za pomocą rezonansu magnetycznego. Zakończenie badania planowane jest na sierpień 2029 roku.
Badany lek: Tolebrutinib jest podawany doustnie w postaci tabletek powlekanych. Lek działa poprzez hamowanie kinazy tyrozynowej Brutona, co może zmniejszać stan zapalny i uszkodzenie nerwów związane z chorobą.
Badanie bezpieczeństwa i skutków YTB323 oraz kombinacji leków u pacjentów z postępującą postacią stwardnienia rozsianego
Badanie prowadzone w: Hiszpania, Francja, Niemcy, Włochy
To badanie koncentruje się na nowym rodzaju leczenia dla osób z postępującą postacią stwardnienia rozsianego. Leczenie polega na terapii komórkowej wykorzystującej własne komórki odpornościowe pacjenta, które są modyfikowane w laboratorium w celu lepszej walki z chorobą.
Kryteria włączenia: Uczestnikami mogą być kobiety i mężczyźni w wieku od 18 do 60 lat z rozpoznaniem wtórnie postępującej lub pierwotnie postępującej postaci stwardnienia rozsianego, potwierdzonej podczas wizyty kwalifikacyjnej. Czas trwania choroby musi być krótszy niż 15 lat. Pacjenci muszą być w stanie chodzić, z wynikiem w skali EDSS między 3 a 6,5. Wymagana jest także możliwość poddania się określonym procedurom, takim jak nakłucie lędźwiowe oraz rezonans magnetyczny mózgu.
Kryteria wykluczenia: Z badania wykluczeni są pacjenci z innymi postaciami stwardnienia rozsianego niż nieaktywna postępująca postać oraz osoby spoza określonego przedziału wiekowego.
Cel badania: Głównym celem jest ocena bezpieczeństwa różnych dawek YTB323 u pacjentów z postępującą postacią choroby. Uczestnicy będą otrzymywać leczenie poprzez infuzję dożylną. Przed głównym leczeniem pacjenci otrzymają cyklofosfamid i fosforan fludarabiny w celu przygotowania organizmu. Badanie będzie monitorować zmiany w stanie pacjentów oraz sprawdzać występowanie działań niepożądanych. Badanie ma potrwać do czerwca 2030 roku.
Badany lek: YTB323 to eksperymentalna terapia komórkowa podawana dożylnie. Wykorzystuje ona specjalnie zmodyfikowane komórki odpornościowe pacjenta w celu spowolnienia postępu choroby.
Badanie porównujące rytuksymab i okrelizumab u pacjentów z aktywną postacią stwardnienia rozsianego
Badanie prowadzone w: Dania
To badanie porównuje dwa leki: rytuksymab i okrelizumab w leczeniu aktywnych postaci stwardnienia rozsianego. Oba leki podawane są dożylnie, bezpośrednio do krwioobiegu.
Kryteria włączenia: Do badania mogą przystąpić osoby w wieku od 18 do 65 lat z rozpoznaniem stwardnienia rozsianego według kryteriów McDonald z 2017 roku i wynikiem w skali EDSS wynoszącym 6,5 lub mniej. Pacjenci muszą spełniać kryteria aktywnej postaci choroby, które mogą obejmować co najmniej 2 nawroty w ciągu ostatnich 12 miesięcy lub obecność określonych zmian w badaniu MRI mózgu lub rdzenia kręgowego. W przypadku postępującej postaci wymagany jest co najmniej 1 nawrót w ciągu ostatnich 12 miesięcy lub obecność określonych zmian w badaniach obrazowych.
Kryteria wykluczenia: Wykluczeni są pacjenci, którzy nie mają stwardnienia rozsianego, nie mieszczą się w określonym przedziale wiekowym oraz osoby z grup wrażliwych wymagających szczególnej opieki.
Cel badania: Głównym celem jest sprawdzenie, czy rytuksymab jest równie skuteczny jak okrelizumab w leczeniu aktywnych postaci choroby. Badanie trwa 24 miesiące z możliwością przedłużenia o kolejne 36 miesięcy. Oceniane będzie występowanie nowych lub powiększających się zmian w istocie białej mózgu widocznych w badaniu MRI. Badanie analizuje również długoterminowe bezpieczeństwo obu leków.
Badane leki: Okrelizumab i rytuksymab to leki działające poprzez celowanie w określone komórki odpornościowe zwane komórkami B CD20-dodatnimi, które odgrywają rolę w nieprawidłowej odpowiedzi immunologicznej uszkadzającej układ nerwowy. Oba leki są przeciwciałami monoklonalnymi podawanymi dożylnie.
Badanie metforminy w opóźnianiu postępu u pacjentów z nieaktywną postępującą postacią stwardnienia rozsianego
Badanie prowadzone w: Belgia
To badanie bada wpływ dodania metforminy do leczenia pacjentów z postępującą postacią stwardnienia rozsianego. Metformina to lek powszechnie stosowany w leczeniu cukrzycy, a badacze sprawdzają, czy może pomóc spowolnić postęp choroby.
Kryteria włączenia: Uczestnikami mogą być osoby w wieku od 18 do 70 lat z rozpoznaniem nieaktywnej postępującej postaci stwardnienia rozsianego, co oznacza, że choroba się pogarsza, ale bez nowych ataków lub nowych zmian w mózgu w ciągu ostatnich 1-2 lat. Wymagany wynik w skali EDSS to od 2,0 do 6,5. Pacjenci muszą stosować stabilną terapię modyfikującą przebieg choroby lub w ogóle nie być leczeni przez co najmniej ostatni rok. Kobiety w wieku rozrodczym muszą stosować odpowiednią antykoncepcję. Wymagana jest znajomość języka niderlandzkiego/flamandzkiego lub francuskiego.
Kryteria wykluczenia: Wykluczeni są pacjenci z innymi postaciami stwardnienia rozsianego niż nieaktywna postępująca postać, osoby spoza określonego przedziału wiekowego oraz osoby z grup wrażliwych niemogące wyrazić świadomej zgody.
Cel badania: Głównym celem jest sprawdzenie, czy metformina może opóźnić postęp choroby mierzony szybkością chodzenia przez okres 96 tygodni. Badanie ocenia również funkcje poznawcze, sprawność rąk i jakość życia. Wykorzystywane są różne testy, w tym skala EDSS i test modalności cyfr i symboli. Badanie MRI będzie monitorować zmiany w objętości mózgu w czasie.
Badany lek: Metformina jest podawana doustnie w postaci tabletek Metformin STADA 850 mg. Lek działa poprzez aktywację białka w organizmie, które pomaga regulować zużycie energii i wzrost komórek, co może chronić komórki nerwowe przed uszkodzeniem.
Badanie nad przerwaniem terapii modyfikujących przebieg choroby u pacjentów powyżej 50. roku życia z nieaktywną wtórnie postępującą postacią stwardnienia rozsianego przyjmujących octan glatirameru i kombinacje leków
Badanie prowadzone w: Francja
To badanie koncentruje się na skutkach przerwania określonych terapii u pacjentów z wtórnie postępującą postacią stwardnienia rozsianego, którzy mają 50 lat lub więcej i nie wykazywali ostatnio oznak aktywnej choroby przez co najmniej trzy lata.
Kryteria włączenia: Uczestnikami mogą być pacjenci w wieku 50 lat lub więcej, którzy mają wtórnie postępującą postać choroby od co najmniej 3 lat z pogorszeniem o co najmniej 1 punkt w skali EDSS (lub 0,5 punktu przy wyniku 5,5 lub wyższym). Pacjenci muszą przyjmować terapię modyfikującą przebieg choroby przez co najmniej 3 lata, w tym leki takie jak interferon, octan glatirameru, teriflunomid, fumaran dimetylu, cyklofosfamid, azatiopryna, metotreksat, mikofenolan mofetylu, rytuksymab lub okrelizumab. Nie może być dowodów na aktywny stan zapalny w mózgu przez co najmniej 3 lata. Wymagany wynik w skali EDSS to 3 lub więcej.
Kryteria wykluczenia: Wykluczeni są pacjenci, którzy mieli nawrót kliniczny lub aktywność radiologiczną w ciągu ostatnich 3 lat, oraz ci, którzy nie są klasyfikowani jako mający nieaktywną wtórnie postępującą postać według klasyfikacji Lublin.
Cel badania: Głównym celem jest sprawdzenie, czy przerwanie terapii jest równie skuteczne jak ich kontynuowanie w zapobieganiu dalszej niepełnosprawności przez dwa lata. Uczestnicy zostaną podzieleni na dwie grupy: jedna przerwie obecne leczenie, druga będzie je kontynuować. Badanie będzie monitorować zmiany w niepełnosprawności, nawroty oraz ogólną jakość życia przez okres dwóch lat.
Badane leki: Badanie obejmuje różne terapie modyfikujące przebieg choroby, w tym octan glatirameru, cyklofosfamid, interferon beta-1A, interferon beta-1B, mikofenolan mofetylu, okrelizumab, rytuksymab, teriflunomid, fumaran dimetylu, azatioprynę i metotreksat. Te leki działają poprzez modulowanie układu odpornościowego w celu zmniejszenia stanu zapalnego i zapobiegania uszkodzeniu układu nerwowego.
Podsumowanie
Obecnie prowadzonych jest 7 badań klinicznych dotyczących wtórnie postępującej postaci stwardnienia rozsianego. Badania te testują różnorodne podejścia terapeutyczne, od tradycyjnych leków modyfikujących przebieg choroby po innowacyjne terapie komórkowe.
Warto zauważyć, że badania prowadzone są w wielu krajach europejskich, przy czym Polska uczestniczy w dwóch dużych międzynarodowych badaniach dotyczących tolebrutinibu i kladrybiny. Francja prowadzi badanie dotyczące możliwości bezpiecznego przerwania terapii u starszych pacjentów z nieaktywną postacią choroby, co może być istotne dla zarządzania długoterminowym leczeniem.
Szczególną uwagę zwraca badanie metforminy w Belgii, które bada potencjalne zastosowanie leku stosowanego w cukrzycy w leczeniu stwardnienia rozsianego. Badanie YTB323 prowadzone w czterech krajach europejskich reprezentuje nowe podejście wykorzystujące terapię komórkową.
Największe badanie dotyczące tolebrutinibu obejmuje 24 kraje, w tym Polskę, co świadczy o szerokiej współpracy międzynarodowej w poszukiwaniu skutecznych terapii dla pacjentów z postępującymi postaciami stwardnienia rozsianego.