Badanie skuteczności i bezpieczeństwa navtemadlina z ruksolitinibem u pacjentów z mielofibrozą pierwotną, po czerwienicy prawdziwej lub po nadpłytkowości samoistnej z niewystarczającą odpowiedzią na ruksolitinib
Badanie nad długoterminowym bezpieczeństwem luspaterceptu u pacjentów z zespołem mielodysplastycznym, beta-talasemią lub mielofibrozą, którzy uczestniczyli w innych badaniach luspaterceptu.
Pierwotna mielofibroza to rzadki nowotwór krwi, w którym w szpiku kostnym gromadzi się tkanka bliznowata, uniemożliwiając prawidłową produkcję komórek krwi. Choroba często rozwija się powoli, a niektórzy pacjenci mogą nie odczuwać żadnych objawów przez długi czas.
Czym jest pierwotna mielofibroza
Pierwotna mielofibroza to przewlekły nowotwór krwi, w którym nadmierna ilość tkanki bliznowatej gromadzi się w szpiku kostnym i osłabia jego zdolność do wytwarzania prawidłowych komórek krwi. Szpik kostny to miękka, gąbczasta tkanka wewnątrz kości, która wytwarza komórki macierzyste dojrzewające w czerwone krwinki, białe krwinki lub płytki krwi.
Badacze uważają, że mielofibroza może być spowodowana przez nieprawidłowe komórki macierzyste krwi w szpiku kostnym. Te nieprawidłowe komórki macierzyste wytwarzają dojrzałe komórki, które szybko się rozrastają i zajmują szpik kostny, powodując zarówno fibrozę (tworzenie się tkanki bliznowatej), jak i przewlekłe zapalenie. W rezultacie szpikowi kostnemu coraz trudniej jest wytwarzać normalne komórki krwi, a produkcja komórek krwi może przenieść się do śledziony (powodując jej powiększenie) lub do innych obszarów organizmu.
Mielofibroza jest sklasyfikowana jako nowotwór mieloproliferacyjny, co oznacza, że organizm wytwarza zbyt wiele nieprawidłowych komórek krwi. Te komórki mogą zastąpić normalne komórki. Jest to choroba, która towarzyszy człowiekowi przez całe życie i często postępuje powoli, choć czasami może pogorszyć się szybko. W niektórych przypadkach przekształca się w agresywny typ ostrej białaczki, dlatego lekarz będzie ściśle monitorował opiekę nad pacjentem po postawieniu diagnozy.
Rodzaje mielofibrozy
Wyróżnia się dwa główne typy mielofibrozy. Pierwotna mielofibroza występuje samoistnie i jest najczęstszym typem tej choroby. Wtórna mielofibroza lub mielofibroza po nadpłytkowości samoistnej lub czerwienicy prawdziwej (Post-ET/PV MF) występuje, gdy nadpłytkowość samoista lub czerwienica prawdziwa postępuje.
Te schorzenia są nowotworami mieloproliferacyjnymi, czyli nowotworami krwi, w których szpik kostny wytwarza zbyt wiele komórek krwi. Pierwotna mielofibroza również należy do tej grupy. Mielofibroza może powstać samodzielnie lub jako postęp czerwienicy prawdziwej lub nadpłytkowości samoistnej. Objawy mielofibrozy, mielofibrozy po czerwienicy prawdziwej i mielofibrozy po nadpłytkowości samoistnej są praktycznie identyczne, a leczenie jest generalnie takie samo dla wszystkich trzech.
W 2016 roku przedwłóknieniowa pierwotna mielofibroza została formalnie sklasyfikowana jako odrębny stan, który u wielu pacjentów postępuje do jawnej pierwotnej mielofibrozy. Główna różnica diagnostyczna polega na stopniu zwłóknienia.
Przyczyny i mechanizm choroby
Nikt nie wie dokładnie, co wyzwala początek mielofibrozy lub innych nowotworów mieloproliferacyjnych. W większości przypadków mielofibroza nie jest dziedziczona genetycznie – nie można przekazać choroby swoim dzieciom ani odziedziczyć jej od rodziców, chociaż niektóre rodziny wykazują wyraźną predyspozycję.
Niedawno naukowcy odkryli, że choroby te mogą być spowodowane przez nabyte mutacje genowe (zmiany w DNA, które nie są dziedziczone). Niektóre z tych mutacji wpływają na białka, które działają w szlakach sygnałowych. Pierwotna mielofibroza wynika z nowotworowej transformacji pluripotencjalnej komórki macierzystej krwiotwórczej.
Mutacje genu kinazy janusowej 2 (JAK2) występują w dużej części przypadków pierwotnej mielofibrozy. JAK2 należy do rodziny enzymów kinaz tyrozynowych klasy I i jest zaangażowana w transdukcję sygnału dla receptorów erytropoetyny, trombopoetyny i czynnika stymulującego kolonie granulocytów między innymi. Przyczyną pierwotnej mielofibrozy mogą być również mutacje genu receptora trombopoetyny (MPL) lub genu kalretykuliny (CALR). Istnieją jednak rzadkie przypadki pierwotnej mielofibrozy, w których żadna z tych trzech mutacji nie jest obecna (pierwotna mielofibroza potrójnie ujemna).
Przy zmianie genów komórki macierzystej staje się ona komórką nowotworową, która szybko się namnaża. Nowotwór powoduje stan zapalny, który tworzy tkankę bliznowatą. Uszkodzenie utrudnia szpikowi kostnemu wytwarzanie zdrowych komórek krwi. Tymczasem śledziona (która filtruje nieprawidłowe komórki krwi) jest przepracowana i może się powiększyć, powodując objawy.
Objawy i oznaki
Mielofibroza często pogarsza się powoli. Pacjent może nie mieć objawów przez wiele lat. Główną cechą pierwotnej mielofibrozy jest zwłóknienie szpiku kostnego, ale często towarzyszy jej uczucie pełności w jamie brzusznej związane z powiększoną śledzioną (splenomegalia). Powiększenie zarówno wątroby, jak i śledziony może powodować uczucie pełności i dyskomfort w jamie brzusznej.
Inne objawy mogą obejmować niedokrwistość (niski poziom czerwonych krwinek), która powoduje osłabienie i zmęczenie. Ponadto mogą występować gorączka, poty nocne, ból kości i ból brzucha. Zwiększone infekcje, krwawienia i powiększona śledziona to również charakterystyczne cechy choroby.
Pacjenci z mielofibrozą mają zwiększone ryzyko ostrej białaczki szpikowej i wyraźnej niewydolności szpiku kostnego. Niepełnosprawne objawy ogólnoustrojowe wtórne do wysokich krążących poziomów cytokin prozapalnych i hepatosplenomegalia często pogarszają jakość życia.
Rozpoznanie
Rozpoznanie pierwotnej mielofibrozy wymaga aspiracji i biopsji szpiku kostnego oraz wykluczenia innych stanów, które mogą powodować mielofibrozę (wtórna mielofibroza). Ponieważ choroba często nie wywołuje objawów we wczesnych stadiach, jest często diagnozowana po rutynowym badaniu.
Podczas diagnostyki lekarz może zlecić różne badania krwi, aby sprawdzić liczbę komórek krwi i ich wygląd. W pierwotnej mielofibrozie jądrowe czerwone krwinki (normoblasty) i mielocyty są uwalniane do krążenia (leukerytroblastoza), gdy występuje pozaszpikowe tworzenie krwi (czyli organy niebędące szpikiem przejmują produkcję komórek krwi z powodu zwłóknienia szpiku). Poziom dehydrogenazy mleczanowej w surowicy jest często podwyższony.
Biopsja szpiku kostnego jest kluczowym badaniem diagnostycznym, które pozwala ocenić stopień zwłóknienia i wygląd komórek szpiku. Badania genetyczne mogą wykryć charakterystyczne mutacje w genach JAK2, CALR lub MPL, które występują u większości pacjentów z tą chorobą.
Metody leczenia
Historycznie terapia pierwotnej mielofibrozy była głównie wspierająca. Pacjenci otrzymywali transfuzje w razie potrzeby. Nadpłytkowość można było leczyć hydroksymocznikiem i innymi środkami paliatywnymi. Leczenie często ma charakter wspomagający, ale inhibitory kinazy janusowej 2 (JAK2), takie jak ruksolitynib, fedratynib, pakrytynib lub momelotynib, mogą zmniejszyć objawy, a przeszczep komórek macierzystych może być leczeniem wyleczającym.
Pacjenci z niskim ryzykiem i bezobjawowi mogą być obserwowani bez interwencji. Pacjenci z łagodniejszą chorobą mogą być nadal leczeni terapiami wspomagającymi. Cztery inhibitory kinazy janusowej (JAK) zostały zatwierdzone przez amerykańską Agencję ds. Żywności i Leków (FDA) do leczenia mielofibrozy.
Pacjenci z oporną splenomegalią mogą być kandydatami do splenektomii (usunięcia śledziony). Radioterapia jest najbardziej przydatna dla pacjentów z hepatomegalią po splenektomii, pozaszpikowym tworzeniem krwi niepowiązanym z wątrobą i śledzioną, nadciśnieniem płucnym związanym z pierwotną mielofibrozą oraz bólem kości kończyn.
Pacjenci z wysokim lub średnim-2 ryzykiem zgodnie z Dynamicznym Międzynarodowym Systemem Punktacji Prognostycznej-plus (DIPSS-plus) lub ci z mutacjami wysokiego ryzyka, takimi jak ASXL1 lub SRSF2, mogą być kandydatami do bardziej agresywnego leczenia, w tym przeszczepu komórek macierzystych.
Życie z mielofibrozą
Diagnoza mielofibrozy może być niepokojąca, szczególnie że wiele osób nie ma żadnych objawów na początku. Małe zmiany wprowadzone w codziennym życiu zwiększą standard życia i oddalą od problemów związanych z chorobą.
Po postawieniu diagnozy mogą pojawić się następujące problemy: częste wizyty u lekarza, stres emocjonalny i drażliwość, zmęczenie, osłabienie, uczucie samotności, nasilający się ból, problemy ze snem oraz zaburzenia odżywiania. Ponadto, jeśli choroba znajduje się w stadium wymagającym leczenia, mogą również wystąpić skutki uboczne związane z terapią.
Zdrowa i zbilansowana dieta dostarcza składników odżywczych potrzebnych organizmowi, daje energię i pomaga w kontroli masy ciała. Idealna dieta może obejmować owoce, warzywa (szczególnie ciemnozielone liściaste i warzywa krzyżowe, takie jak brokuły) oraz pełne ziarna. Chociaż spożywane pokarmy nie mają bezpośredniego wpływu na mielofibrozę, wybory żywieniowe mogą być istotnym czynnikiem w progresji choroby, ponieważ zawartość pokarmów może wpływać na stan zapalny w organizmie.
Ważne jest, aby poświęcić czas na rzeczy, które sprawiają przyjemność – może to być wszystko, od czytania po spacery lub relaksującą kąpiel. Techniki radzenia sobie ze stresem, takie jak modlitwa, medytacja, głębokie oddychanie lub techniki relaksacyjne, mogą również przynieść ulgę.
Warto pozwolić innym pomagać. Przyjaciele mogą być szczęśliwi, mogąc pomóc. Gdy pytają, co mogą zrobić, warto pomyśleć o tym, czego się potrzebuje, i pozwolić im na wsparcie – może to być pomoc w pracach domowych lub dowiezienie na wizytę lekarską. Siła można również czerpać od innych – jako członek grupy wsparcia można dowiedzieć się, jak inne osoby radzą sobie z takimi samymi problemami. Można również łączyć się z ludźmi poprzez linie doradcze telefoniczne lub grupy internetowe.
Emocjonalne wzloty i upadki są normalne, ale jeśli smutek nie ustępuje przez kilka tygodni, warto skontaktować się z zespołem medycznym – poradnictwo może pomóc. Depresja to choroba, a ogólny stan zdrowia poprawia się, gdy się ją leczy.
Uczenie się życia z mielofibrozą, zamiast walki z nią, jak w przypadku wszystkich przewlekłych chorób, jest jednym z najważniejszych kroków, jakie można podjąć w kierunku leczenia.
aleukemiczna mieloza; zwłóknienie szpiku kostnego; przewlekła idiopatyczna mielofibroza; megakariocytarna mieloskleroza; mielofibroza w wyniku choroby mieloproliferacyjnej; mielofibroza z metaplazją szpikową; mieloskleroza; osteomielofibroza
info Ten poradnik ma pomóc Ci zrozumieć schorzenie. Nie zastąpi rozmowy z lekarzem, który najlepiej zna Twoją sytuację.
Austria
