Ocena długoterminowej odporności na szczepionkę MMR (mumps virus rit 4385 strain, rubella virus wistar ra 27/3 strain) podaną w wieku 6 miesięcy u dzieci
Badanie odporności na odrę i ospę wietrzną po szczepieniu u dzieci i młodzieży z nowotworami dziecięcymi, z użyciem wirusa odry, świnki, różyczki i ospy wietrznej.
Bezpieczeństwo i odpowiedź szczepionki MMRV (GSKVX000000025896) odrze, śwince, różyczce i ospie wietrznej w porównaniu z kombinacją leków u zdrowych 15‑6‑miesięcznych dzieci
Odra to jedna z najbardziej zakaźnych chorób wirusowych na świecie, która może prowadzić do poważnych powikłań, a nawet śmierci. Szczepionka MMR zapewnia najlepszą ochronę przed zakażeniem.
Czym jest odra
Odra to ostra wirusowa choroba układu oddechowego, która może powodować poważne problemy zdrowotne. Niektórzy ludzie myślą o odrze jak o zwykłej wysypce i gorączce, które mijają w ciągu kilku dni. Prawda jest jednak inna – odra może prowadzić do groźnych powikłań zdrowotnych, szczególnie u dzieci poniżej 5. roku życia.
Odra jest niezwykle zaraźliwa – jeśli jedna osoba ma odrę, aż 9 na 10 osób w jej otoczeniu, które nie są chronione, może się zarazić. Szacuje się, że każda zarażona osoba może potencjalnie zakazić kolejne 18 osób, a każda z nich może z kolei zakazić kolejne 18. To wyjaśnia, dlaczego epidemie odry mogą szybko rozrosnąć się z 2 przypadków do 124 w ciągu zaledwie jednego miesiąca.
Mimo że skuteczna szczepionka jest dostępna od lat 60. XX wieku, odra nadal stanowi istotne zagrożenie dla zdrowia globalnego, szczególnie w regionach o ograniczonych zasobach, takich jak Afryka i Azja Południowo-Wschodnia. W 2023 roku szacowano, że na świecie odnotowano około 107 500 zgonów z powodu odry, głównie wśród dzieci poniżej 5. roku życia, które nie były zaszczepione lub były zaszczepione niepełnie.
Chociaż odra została uznana za wyeliminowaną w Stanach Zjednoczonych w 2000 roku i w obu Amerykach w 2016 roku, epidemie nadal występują z powodu podróży międzynarodowych i transmisji wśród niezaszczepionych populacji.
Objawy odry
Objawy odry pojawiają się zwykle od 7 do 14 dni po kontakcie z wirusem. Nie wszystkie objawy występują jednocześnie – najpierw pojawiają się gorączka, kaszel, katar i zaczerwienione oczy, a wysypka pojawia się później.
Początkowe objawy odry przypominają objawy grypy i obejmują:
Po kilku dniach od pojawienia się tych objawów w jamie ustnej, na wewnętrznej stronie policzka, mogą pojawić się charakterystyczne plamki Koplika – małe czerwone plamki z białymi lub niebiesko-białymi środkami. Te plamki są rozpoznawalnym znakiem odry i zazwyczaj znikają, gdy pojawia się wysypka.
Wysypka pojawia się zazwyczaj około 14 dni po narażeniu na wirusa, czyli 3-5 dni po wystąpieniu początkowych objawów. Wysypka jest plamisto-grudkowa (składa się z płaskich i wypukłych czerwonych plam) i rozprzestrzenia się w określony sposób – zaczyna się od głowy, następnie schodzi na tułów, a na końcu na dolne kończyny. Wysypka przy odrze zazwyczaj nie swędzi.
Wraz z pojawieniem się wysypki może rozwinąć się wysoka gorączka. Mogą również wystąpić objawy trawienne, takie jak biegunka, ból brzucha i wymioty, a także ból gardła, ból mięśni i bóle głowy.
Jak odra się rozprzestrzenia
Odra jest chorobą przenoszoną drogą powietrzną, wywołaną przez wirusa. Rozprzestrzenia się przez kropelki oddechowe, które uwalniane są do powietrza, gdy zarażona osoba kaszle lub kicha. Wirus może pozostać aktywny w powietrzu lub na powierzchniach przez kilka godzin.
Osoby z odrą są zakaźne od 4 dni przed pojawieniem się wysypki do 4 dni po jej wystąpieniu. To oznacza, że choroba może się rozprzestrzeniać, zanim dana osoba w ogóle będzie wiedziała, że jest chora. Odra rozprzestrzenia się w rodzinie i społeczności bardzo szybko i może być przekazywana zarówno przed, jak i po pojawieniu się wysypki.
Około 90% niezaszczepionych osób, które zostaną narażone na kontakt z wirusem odry, zachoruje. To sprawia, że odra jest jedną z najbardziej zakaźnych chorób znanych ludzkości.
Powikłania
Odra może powodować poważne, a nawet zagrażające życiu powikłania. Do najczęstszych powikłań należą zakażenia uszu i biegunka. Zakażenia uszu występują u 1 na 10 przypadków, a biegunka u mniej niż 1 na 10 przypadków.
Poważniejsze powikłania obejmują:
Zapalenie płuc – występuje u około 1 na 20 przypadków i jest główną przyczyną zgonów związanych z odrą u małych dzieci
Zapalenie mózgu (encephalitis) – może powodować napady padaczkowe, uszkodzenie mózgu lub śmierć i występuje u około 1 na 1000 przypadków
Utrata słuchu (głuchota)
Ślepota
Trwałe uszkodzenie płuc
Odra może również osłabić układ odpornościowy i ośrodkowy układ nerwowy, prowadząc do poważnej choroby, a nawet śmierci nawet po latach od zakażenia odrą. Wirus może wywoływać zjawisko zwane "amnezją immunologiczną" – zniszczenie wcześniejszej ochrony immunologicznej, co sprawia, że osoba staje się bardziej podatna na inne infekcje.
Szacuje się, że 1-3 na 1000 dzieci z odrą umiera. Kobiety w ciąży, które zachorują na odrę, są narażone na wyższe ryzyko poronienia i porodu przedwczesnego.
Czasami u osób z upośledzoną odpornością nie rozwija się wysypka, co może utrudnić rozpoznanie choroby.
Kto jest najbardziej zagrożony
Każda osoba, która nie jest chroniona przed odrą, jest zagrożona zachorowaniem. Mimo że odra została uznana za wyeliminowaną w Stanach Zjednoczonych w 2000 roku, choroba nadal jest powszechna w wielu częściach świata. Każdego roku odra jest przenoszona do Stanów Zjednoczonych przez niezaszczepione podróżujące osoby.
Największe ryzyko odry grozi:
Osobom nieszczepionym
Niemowlętom zbyt młodym na szczepienie (poniżej 12 miesiąca życia)
Osobom z obniżoną odpornością
Kobietom w ciąży
Niemowlęta, które są zbyt młode, aby zostać zaszczepione, są szczególnie narażone w przypadku kontaktu z odrą. Jeśli matka niemowlęcia była szczepiona przed ciążą, przeciwciała przeciwko odrze, które przeszły przez łożysko, pomagają chronić niemowlę przez pierwsze 6 miesięcy życia. Jednak te przeciwciała zanikają stosunkowo szybko, więc niemowlęta w wieku 6-11 miesięcy mają niewielką ochronę.
Dzieci poniżej 5. roku życia i dorośli są szczególnie narażeni na poważne powikłania odry.
Szczepienie jako najlepsza ochrona
Najlepszą ochroną przed odrą jest szczepionka przeciw odrze, śwince i różyczce (MMR). Szczepionka MMR zapewnia długotrwałą ochronę przed wszystkimi szczepami wirusa odry.
Dwie dawki szczepionki MMR zapewniają najlepszą ochronę. Osoby, które otrzymały 2 dawki szczepionki MMR w wieku 12 miesięcy lub później, zgodnie z amerykańskim harmonogramem szczepień, powinny być chronione przez całe życie i nie potrzebują dawki przypominającej dla ochrony przed odrą.
Szczepienia przeciwko odrze zapobiegły ponad 60 milionom zgonów w latach 2000-2023. Jednak odsetek dzieci otrzymujących pierwszą dawkę szczepionki przeciwko odrze wyniósł 83% w 2023 roku, znacznie poniżej poziomu z 2019 roku, który wynosił 86%.
Szacuje się, że gdy 95% osób w społeczności jest zaszczepionych, zarówno te osoby, jak i inne w ich społeczności są chronione przed odrą. Jednak w skali kraju wskaźniki szczepień przeciwko odrze wśród dzieci w wieku szkolnym spadły z 95% w 2019 roku do 92% w 2023 roku.
Osoby planujące podróże międzynarodowe powinny upewnić się, że są odpowiednio zaszczepione. Zalecenia CDC dla podróży międzynarodowych obejmują wczesną dawkę szczepionki MMR dla niemowląt w wieku 6-11 miesięcy oraz 2 dawki MMR dla większości dzieci i dorosłych urodzonych w 1957 roku lub później.
Leczenie
Nie ma specyficznego leczenia odry. Wirus musi przebiec swój naturalny przebieg. Leczenie odry polega przede wszystkim na opiece wspomagającej z utrzymaniem odpowiedniego nawodnienia i uzupełnianiem płynów utraconych przez biegunkę lub wymioty.
Dziecko, które jest chore, powinno pić dużo płynów, dużo odpoczywać i pozostać w domu, z dala od szkoły, przedszkola i innych miejsc, aby zapobiec rozprzestrzenianiu się infekcji. Jeśli odwodnienie jest poważne, może być konieczne nawadnianie dożylne.
Suplementacja witaminą A, szczególnie u dzieci i pacjentów z klinicznymi objawami niedoboru witaminy A, powinna być rozważona. Wtórne zakażenia bakteryjne, takie jak zakażenie ucha lub bakteryjne zapalenie płuc, powinny być leczone antybiotykami.
Hospitalizacja może być wskazana w celu leczenia powikłań odry, takich jak bakteryjne nadkażenie, zapalenie płuc, odwodnienie lub zapalenie krtani. Pacjenci z poważnymi powikłaniami infekcyjnymi, takimi jak zapalenie mózgu i rdzenia, powinni zostać przyjęci do szpitala w celu obserwacji i podania antybiotyków, zgodnie z ich stanem klinicznym.
U niezaszczepionych osób, które miały kontakt z chorym, należy rozważyć profilaktykę poekspozycyjną. Szybkie odnalezienie osób, które miały kontakt z chorym, powinno być priorytetem.
W placówkach opieki zdrowotnej zakażeni pacjenci powinni być izolowani przez 4 dni po pojawienia się wysypki, z zachowaniem środków ostrożności dotyczących chorób przenoszonych drogą powietrzną. Podejrzane przypadki odry należy zgłaszać do lokalnego wydziału zdrowia, a potwierdzenie laboratoryjne jest niezbędne dla wszystkich sporadycznych przypadków odry i wszystkich epidemii.
info Ten poradnik ma pomóc Ci zrozumieć schorzenie. Nie zastąpi rozmowy z lekarzem, który najlepiej zna Twoją sytuację.
Dania
