Skuteczność paclitaxelu, ramucirumabu i tislelizumabu w terapii podtrzymującej u pacjentów z zaawansowanym HER2‑ujemnym i PD‑L1‑pozytywnym rakiem żołądka i przełyku
Gruczolakorak przełyku to poważna choroba nowotworowa rozwijająca się w dolnej części przełyku, najczęściej u osób z wieloletnim refluksem żołądkowo-przełykowym. W ostatnich dekadach liczba zachorowań dramatycznie wzrosła, szczególnie wśród mężczyzn rasy białej, co sprawia, że wczesne wykrywanie i leczenie stają się niezwykle istotne.
Czym jest gruczolakorak przełyku
Gruczolakorak przełyku to rodzaj nowotworu złośliwego, który rozwija się wkomórkach gruczołowych – czyli komórkach wydzielających śluz i inne płyny. Ten typ raka powstaje najczęściej w dolnej części przełyku, tam gdzie przełyk łączy się z żołądkiem, w miejscu zwanym połączeniem przełykowo-żołądkowym.
Przełyk to długa, mięśniowa rurka, która przenosi pokarm i płyny z gardła do żołądka. Ściana przełyku składa się z kilku warstw tkanek, w tym błony śluzowej, mięśni i tkanki łącznej. Rak przełyku zaczyna się od wewnętrznej wyściółki przełyku i wraz z rozwojem choroby rozprzestrzenia się na zewnątrz przez kolejne warstwy.
Istnieją dwa główne typy raka przełyku, różniące się rodzajem komórek, z których powstają. Gruczolakorak rozwija się z komórek gruczołowych i zazwyczaj występuje w dolnej części przełyku, blisko żołądka. Drugi typ torak płaskonabłonkowy, który może rozwinąć się w dowolnym miejscu przełyku, ale najczęściej pojawia się w górnej i środkowej części.
Występowanie i statystyki
Rak przełyku jest czwartym najczęstszym nowotworem przewodu pokarmowego w Stanach Zjednoczonych i ma trzecią najwyższą śmiertelność, po raku jelita grubego, trzustki i nowotworach wątroby i dróg żółciowych. W 2025 roku w Stanach Zjednoczonych przewiduje się około 22 070 nowych przypadków raka przełyku i około 16 250 zgonów z powodu tej choroby.
W ostatnich dziesięcioleciach zachorowalność na gruczolakoraka przełyku dramatycznie wzrosła, szczególnie w Stanach Zjednoczonych i zachodniej Europie. Jest to związane z rosnącą częstością występowaniaprzełyku Barretta– stanu przedrakowego. Gruczolakorak przełyku stał się obecnie bardziej powszechny niż rak płaskonabłonkowy w tych regionach.
Szacowana roczna zachorowalność na tę chorobę wynosi około 1 na 35 000 osób. Wiek zachorowania to zazwyczaj między 50 a 60 lat, a choroba znacznie częściej występuje u mężczyzn niż u kobiet. Wzrost zachorowalności na gruczolakoraka przełyku jest szczególnie widoczny wśród białych mężczyzn.
Czynniki zwiększające ryzyko zachorowania
Istnieje kilka czynników, które zwiększają prawdopodobieństwo zachorowania na gruczolakoraka przełyku. Najważniejszym z nich jestprzełyk Barretta– stan, w którym komórki wyściółki dolnej części przełyku ulegają zmianom na skutek długotrwałego narażenia na kwas żołądkowy.
Choroba refluksowa przełyku(refluks żołądkowo-przełykowy) to kolejny istotny czynnik ryzyka. Osoby z gruczolakorakiem przełyku często mają w wywiadzie przewlekłą chorobę refluksową. Refluks powoduje cofanie się kwasu żołądkowego do przełyku, co z czasem może prowadzić do uszkodzenia jego wyściółki.
Inne czynniki zwiększające ryzyko to palenie tytoniu, wysoki wskaźnik masy ciała (otyłość) oraz płeć męska. W przeciwieństwie do raka płaskonabłonkowego przełyku, w przypadku gruczolakoraka spożywanie alkoholu i dieta uboga w owoce i warzywa nie są uznawane za główne czynniki ryzyka.
Objawy choroby
Gruczolakorak przełyku często przez długi czas nie daje żadnych objawów, co sprawia, że większość pacjentów nie zauważa problemu aż do zaawansowanego stadium choroby. Dzieje się tak dlatego, że przełyk jest elastyczny i potrafi rozciągać się, aby zrobić miejsce dla dużych kęsów jedzenia. Dopiero gdy guz rośnie i zaczyna blokować światło przełyku, pojawiają się zauważalne symptomy.
Najczęstszym objawem jest trudność w połykaniu, zwanadysfagią, oraz niezamierzona utrata masy ciała. Pacjenci mogą zauważyć, że jedzenie utyka w przełyku lub że połykanie staje się bolesne. Wraz z rozwojem guza objawy te nasilają się.
Inne objawy mogą obejmować ból w klatce piersiowej, uporczywy kaszel, chrypkę oraz wymioty. Niektóre osoby mogą odczuwać pieczenie lub dyskomfort w przełyku. Ze względu na to, że objawy pojawiają się późno, choroba często jest już zaawansowana i mogła się rozprzestrzenić na inne części ciała w momencie rozpoznania.
Rozpoznanie
Rozpoznanie gruczolakoraka przełyku wymaga przeprowadzenia kilku badań. Podstawowym badaniem jestendoskopia górnego odcinka przewodu pokarmowego, podczas której lekarz wprowadza cienką, elastyczną rurkę z kamerą do przełyku, aby zobaczyć jego wnętrze.
Podczas endoskopii lekarz pobiera fragmenty tkanki do badania – wykonujebiopsję. To właśnie biopsja potwierdza ostatecznie rozpoznanie raka przełyku, pozwalając na zbadanie komórek pod mikroskopem.
Po potwierdzeniu diagnozy wykonuje się badania obrazowe, aby określić, jak daleko choroba się rozprzestrzeniła. Mogą to być między innymitomografia komputerowa (TK), pozytonowa tomografia emisyjna (PET) lub ultrasonografia endoskopowa. Te badania pomagają lekarzom ustalić stadium zaawansowania choroby i zaplanować odpowiednie leczenie.
Stadia zaawansowania choroby
Gruczolakorak przełyku jest oceniany według specjalnego systemu stopniowania, który pomaga lekarzom określić stopień zaawansowania choroby i zaplanować najlepsze leczenie. System ten różni się nieco od tego stosowanego w raku płaskonabłonkowym przełyku.
Najczęściej stosowanym systemem jestsystem TNM, który uwzględnia trzy główne elementy: wielkość guza (T), czy rak rozprzestrzenił się do węzłów chłonnych (N) oraz czy pojawiły się przerzuty do odległych narządów (M).
Istnieje pięć głównych stadiów choroby – od stadium 0 do stadium 4. Stadium 0, zwane takżewysokostopniową dysplazją lub rakiem in situ, oznacza, że zmienione komórki znajdują się tylko w najbardziej wewnętrznej warstwie przełyku. W stadium 1 guz jest niewielki i nie rozprzestrzenił się. W miarę wzrostu numeru stadium choroba staje się bardziej zaawansowana.
Stadium zaawansowania zależy również odstopnia złośliwościnowotworu – czyli tego, jak bardzo zmienione komórki różnią się od normalnych komórek pod mikroskopem. Niski stopień złośliwości (stopień 1) oznacza, że komórki wyglądają bardziej normalnie, podczas gdy wysoki stopień złośliwości wskazuje na komórki bardzo zmienione i szybciej rosnące.
Metody leczenia
Wybór metody leczenia gruczolakoraka przełyku zależy od stadium zaawansowania choroby oraz ogólnego stanu zdrowia pacjenta. Często stosuje się więcej niż jedną metodę leczenia.
Operacja chirurgicznajest najczęstszym leczeniem, jeśli rak nie rozprzestrzenił się na inne części ciała. Podczas zabiegu chirurg usuwa całość lub część przełyku. Jest to skomplikowana operacja, która wymaga specjalistycznej opieki.
Chemioterapiawykorzystuje leki przeciwnowotworowe do niszczenia komórek rakowych. Może być stosowana przed operacją, aby zmniejszyć guz, po operacji, aby zniszczyć pozostałe komórki rakowe, lub jako główne leczenie w zaawansowanych przypadkach choroby.
Radioterapia wykorzystuje promieniowanie wysokiej energii do niszczenia komórek nowotworowych. Często jest łączona z chemioterapią w procedurze zwanej chemioradioterapią. Może być stosowana samodzielnie jako główne leczenie lub przed operacją.
Nowsze metody leczenia obejmująterapie celowane i immunoterapię. Dostępne są różne leki tego typu, takie jak trastuzumab i niwolumab, które działają inaczej niż tradycyjna chemioterapia.
Gdy połykanie staje się bardzo trudne, lekarze mogą zastosować zabiegi, które mają na celu ułatwienie przechodzenia pokarmu przez przełyk. Mogą to być takie procedury jak rozszerzenie zwężonego miejsca lub wprowadzeniestentu– małej rurki, która utrzymuje przełyk otwarty.
Życie z chorobą
Życie z gruczolakorakiem przełyku wiąże się z wieloma wyzwaniami, szczególnie jeśli chodzi o odżywianie. Problemy z połykaniem mogą sprawiać, że jedzenie staje się trudne i nieprzyjemne, a utrzymanie odpowiedniej masy ciała i siły organizmu ma kluczowe znaczenie.
Dietetyk powinien być częścią zespołu opiekującego się pacjentem. Może on pomóc w radzeniu sobie z problemami żywieniowymi i zasugerować sposoby radzenia sobie z trudnościami w jedzeniu. Jeśli występują problemy z połykaniem, pomocny może być również logopeda, który może ocenić połykanie i nauczyć ćwiczeń wspomagających ten proces.
Istnieje wiele sposobów ułatwiających jedzenie przy trudnościach z połykaniem. Zaleca się spożywanie małych porcji częściej w ciągu dnia, jedzenie miękkich, wilgotnych potraw, powolne jedzenie i dokładne żucie oraz popijanie każdego kęsa płynem. Przydatne może być przygotowywanie potraw miękkich, takich jak jajecznica, zupy czy purée ziemniaczane.
Problemy z jedzeniem mogą być trudne do zniesienia emocjonalnie i mogą powodować napięcia w relacjach rodzinnych lub towarzyskich. Spotkania towarzyskie i jedzenie poza domem mogą stać się znacznie trudniejsze. Rozmowa z dietetykiem lub psychologiem może pomóc w radzeniu sobie z tymi trudnościami.
Choroba nowotworowa wywołuje różne emocje. Pacjenci mogą odczuwać szok, strach, niepewność, złość, smutek lub poczucie winy. Wszystkie te uczucia są naturalne. Każdy reaguje na swój sposób i ważne jest, aby robić to, co jest najlepsze dla siebie.
Dostęp do informacji o chorobie i jej leczeniu może pomóc w radzeniu sobie i podejmowaniu decyzji. Warto sporządzać listę pytań przed wizytą u lekarza i zabrać ze sobą bliską osobę, która pomoże zapamiętać udzielone informacje. Można również prosić o pomoc w praktycznych sprawach, takich jak prowadzenie kalendarza wizyt czy ustalanie celów.
Po zakończeniu leczenia pacjenci zazwyczaj mają regularne wizyty kontrolne, podczas których lekarz sprawdza, jak się czują i czy nie ma żadnych problemów lub powodów do niepokoju.
info Ten poradnik ma pomóc Ci zrozumieć schorzenie. Nie zastąpi rozmowy z lekarzem, który najlepiej zna Twoją sytuację.
Belgia
