Wrodzona choroba serca

Czym jest wrodzona choroba serca

Wrodzona choroba serca (w skrócie CHD od angielskiego Congenital Heart Disease) to problem ze strukturą serca, który jest obecny już w momencie narodzin dziecka. Słowo "wrodzona" oznacza, że wada istnieje od urodzenia1.

Te problemy strukturalne powodują, że krew nie może normalnie przepływać przez serce i dalej do reszty organizmu. Mogą to być różne nieprawidłowości, takie jak dziura w ścianie serca, problemy z naczyniami krwionośnymi (zbyt wiele lub zbyt mało naczyń, krew płynąca zbyt wolno, w złym kierunku lub we złe miejsce) albo zaburzenia w działaniu zastawek serca, które kontrolują przepływ krwi1.

Niektóre przypadki wrodzonej choroby serca są proste i mogą nie powodować żadnych objawów. Inne mogą być zagrażające życiu i wymagać leczenia już w okresie niemowlęcym1. Lekarze mogą wykryć wady serca wcześnie, jeszcze przed urodzeniem lub krótko po nim. Czasami jednak ludzie nie otrzymują diagnozy aż do dzieciństwa, okresu dojrzewania, a nawet dorosłości1.

Główne rodzaje wrodzonych chorób serca

Istnieją dwie główne grupy wrodzonych chorób serca1:

Sinicza wrodzona choroba serca - ta grupa wad zmniejsza ilość tlenu, którą serce może dostarczyć do reszty organizmu. Dzieci urodzone z taką wadą zazwyczaj mają niski poziom tlenu we krwi i potrzebują operacji1.

Niesinicza wrodzona choroba serca - w tym przypadku poziom tlenu we krwi jest akceptowalny, choć mogą występować inne problemy z przepływem krwi przez serce1.

Przykłady konkretnych wad serca

Wrodzone wady serca mogą występować w jednej lub kilku częściach serca. Najbardziej powszechne typy to2:

Ubytki przegrody (potocznie nazywane "dziurą w sercu") - są to otwory w ścianie między lewą i prawą stroną serca2.

Wady zastawek serca - problemy z zastawkami, które kontrolują przepływ krwi przez serce2.

Wady dużych naczyń krwionośnych - problemy z naczyniami, które przenoszą krew do i z serca2.

Niektóre konkretne przykłady wad serca obejmują3:

Zwężenie zastawki aortalnej - zastawka aortalna, która kontroluje przepływ krwi z głównej komory pompującej serca (lewej komory) do głównej tętnicy organizmu (aorty), jest zwężona. To wpływa na przepływ bogatej w tlen krwi z serca do reszty ciała3.

Koarktacja aorty - główna tętnica (aorta) ma zwężenie, co oznacza, że przez nią może przepływać mniej krwi3.

Anomalia Ebsteina - to rzadka forma wrodzonej choroby serca, w której zastawka po prawej stronie serca (zastawka trójdzielna) nie rozwija się prawidłowo3.

Ubytek przegrody międzyprzedsionkowej - występuje dziura między dwiema komorami zbierającymi serca (lewym i prawym przedsionkiem)3.

Ubytek przegrody międzykomorowej - jest to dziura w ścianie między dwiema głównymi komorami pompującymi serca3.

Rozpoznawanie i wykrywanie

Dostawcy opieki zdrowotnej mogą wykryć wady serca wcześnie, przed urodzeniem dziecka lub wkrótce po nim1. Wiele wad jest teraz rozpoznawanych jeszcze w okresie prenatalnym dzięki badaniom ultrasonograficznym.

W Stanach Zjednoczonych wady serca dotykają prawie 1% urodzeń, czyli około 40 000 dzieci rocznie4. Około 1 na 4 dzieci urodzonych z wadą serca ma krytyczną wadę serca - są to najpoważniejsze wady wrodzone, które zazwyczaj wymagają operacji lub innych procedur w pierwszym roku życia4.

Możliwości leczenia

Leczenie wrodzonej choroby serca zależy od konkretnej wady, jaką ma dana osoba lub dziecko5.

Większość łagodnych wad serca nie wymaga zazwyczaj leczenia, chociaż prawdopodobne są regularne kontrole w celu monitorowania zdrowia przez całe życie w warunkach ambulatoryjnych5.

Poważniejsze wady serca zazwyczaj wymagają operacji lub interwencji za pomocą cewnika (gdy cienka, pusta rurka jest wprowadzana do serca przez tętnicę) oraz długoterminowego monitorowania serca przez całe dorosłe życie przez specjalistę od wrodzonych chorób serca5.

W niektórych przypadkach można stosować leki w celu złagodzenia objawów lub ustabilizowania stanu przed i/lub po operacji lub interwencji. Mogą to być diuretyki (tabletki moczopędne), które usuwają płyn z organizmu i ułatwiają oddychanie, oraz inne leki, takie jak digoksyna, które spowalniają bicie serca i zwiększają siłę pompowania serca5.

W ostatnich latach nastąpił znaczący postęp w technikach leczenia. Tradycyjnie wszystkie wrodzone choroby serca były leczone chirurgicznie, ale wraz z rozwojem kardiologii interwencyjnej pacjenci korzystają teraz z technik minimalnie inwazyjnych6. Wiele problemów można obecnie leczyć za pomocą procedur cewnikowych, które są mniej inwazyjne niż operacja na otwartym sercu.

Życie z wrodzoną chorobą serca

Wraz z postępem opieki medycznej i leczenia ludzie z wadami serca żyją dłużej i zdrowiej. Naukowcy szacują, że ponad 2 miliony ludzi w Stanach Zjednoczonych żyje z wadą serca7.

Chociaż leczenie się poprawiło, wiele osób z wadą serca nie jest wyleczonych, nawet jeśli ich wada została naprawiona chirurgicznie4. Osoby z wadą serca mogą rozwijać inne problemy zdrowotne z biegiem czasu, w zależności od ich konkretnej wady serca, liczby wad, jakie mają, nasilenia wady oraz odpowiedniej bieżącej opieki medycznej7.

Stała odpowiednia opieka medyczna nad wadą serca pomoże dzieciom i dorosłym żyć tak zdrowo, jak to możliwe7. Istnieje wiele rzeczy, które każdy z wrodzoną chorobą serca może zrobić, aby zachować zdrowie i prowadzić pełne, aktywne życie8:

Regularne kontrole - dorośli z wrodzoną chorobą serca potrzebują rutynowych kontroli. Ważne jest, aby mieć lekarza pierwszego kontaktu. Może być również konieczne regularne wizyty u kardiologa, na przykład raz w roku8.

Zapobieganie zakażeniom - osoby z niektórymi wadami serca mogą mieć większe ryzyko infekcji serca, zwanej zapaleniem wsierdzia. Ważne jest porozmawianie z lekarzem o własnym ryzyku. Może być konieczne przyjmowanie antybiotyków przed niektórymi zabiegami dentystycznymi lub chirurgicznymi, aby zapobiec infekcji. Ważna jest również dobra pielęgnacja zębów i dziąseł8.

Aktywność fizyczna - ludzie z chorobą serca mogą być aktywni i regularnie ćwiczyć. Większość nie musi ograniczać ćwiczeń. Jednak niektórzy mogą potrzebować ograniczenia rodzaju lub intensywności ćwiczeń. Zależy to od rodzaju problemu z sercem i jego nasilenia. Lekarz może powiedzieć, czy należy ograniczyć aktywność lub sport8.

Zdrowy styl życia dla serca - obejmuje to jedzenie zdrowych pokarmów (warzywa, owoce, orzechy, fasola, chude mięso, ryby i pełne ziarna), ograniczenie alkoholu, sodu i cukru, przyjmowanie leków dokładnie zgodnie z zaleceniem, utrzymywanie zdrowej wagi oraz niepałenie8.

Jak często występuje

Wady serca są najczęstszym rodzajem wady wrodzonej4. W Stanach Zjednoczonych wady serca dotyczą prawie 1% wszystkich urodzeń każdego roku, co oznacza około 40 000 dzieci rocznie4.

Postępy w diagnozie i leczeniu pomagają większości dzieci z wrodzoną chorobą serca dożyć dorosłości1. Obecnie szacuje się, że ponad 2 miliony ludzi w Stanach Zjednoczonych żyje z wrodzoną wadą serca7.