Arytmia

Czym jest arytmia?

Arytmia (zwana także zaburzeniem rytmu serca) to nieprawidłowy rytm bicia serca1. Normalnie serce bije w sposób zorganizowany i skoordynowany. Prawidłowe uderzenia serca zależą od sygnałów elektrycznych w mięśniu sercowym, które powodują skurcz komór serca i pompowanie krwi przez całe ciało1.

Serce składa się z dwóch górnych komór zwanych przedsionkami oraz dwóch dolnych komór zwanych komorami. Arytmie mogą występować w obu zestawach komór1. Może się wydawać, że serce pomija uderzenie, dodaje uderzenie lub po prostu "trzepocze"1.

Normalny rytm serca dla starszych osób w spoczynku wynosi od 60 do 80 uderzeń na minutę. Osoby w dobrej kondycji fizycznej lub przyjmujące określone leki mogą mieć wolniejszy rytm serca1. Dla większości dorosłych normalny zakres to 60-100 uderzeń na minutę1.

Rodzaje arytmii

Lekarze opisują arytmie według tego, w której części serca się rozpoczynają1. Istnieją różne typy arytmii:

Bradykardia to nieprawidłowo wolny rytm serca1. Tachykardia to nieprawidłowo szybki rytm serca1.

Arytmie nadkomorowe rozpoczynają się w przedsionkach, czyli górnych komorach serca. "Nadkomorowy" oznacza powyżej komór, czyli dolnych komór serca1.

Arytmie komorowe rozpoczynają się w komorach serca, czyli dolnych komorach1.

Bradyarytmie i rytmy węzłowe mogą wystąpić z powodu problemów w układzie przewodzącym serca, takim jak węzeł zatokowy lub węzeł przedsionkowo-komorowy1.

Inny częsty typ to migotanie przedsionków, które powoduje nieregularne, często szybkie bicie serca i może prowadzić do objawów takich jak zmęczenie, zawroty głowy i duszność1.

Objawy arytmii

Istnieją różne typy zaburzeń rytmu serca. Może występować szybkie bicie serca (tachykardia), wolne bicie serca (bradykardia) lub nieregularne bicie serca, gdy rytm się zmienia1.

Arytmia może powodować następujące odczucia1:

• uczucie, że serce wali, galopuje, trzepocze lub pomija uderzenie (kołatanie serca) - może to trwać od kilku sekund do kilku minut
• duszność
• uczucie zawrotów głowy lub oszołomienia
• zmęczenie
• ból lub dyskomfort w klatce piersiowej

Wystąpienie takich objawów niekoniecznie oznacza zaburzenie rytmu serca1. Sporadyczne odczuwanie nieregularnego bicia serca jest nieszkodliwe, ale tylko wtedy, gdy nie towarzyszy temu ból w klatce piersiowej ani zawroty głowy1.

Jeśli osoba ma częste nieregularne bicie serca ze znaną historią choroby serca lub ma inne niepokojące objawy, powinna zgłosić się do lekarza1.

Należy natychmiast zadzwonić pod numer 999 lub udać się na pogotowie, jeśli kołatanie serca występuje wraz z1:

• bólem w klatce piersiowej
• dusznością
• zawrotami głowy lub oszołomieniem
• omdleniem lub uczuciem, że można zemdleć

Przyczyny zaburzeń rytmu serca

Zaburzenia rytmu serca występują, gdy w układzie elektrycznym, który sprawia, że serce bije, pojawia się usterka1. Problemy z różnymi częściami serca - lub nawet z krwią, którą serce pompuje - mogą wpływać na normalny rytm serca1.

Może to być wynikiem stanu związanego z rytmem serca, takiego jak migotanie przedsionków lub tachykardia nadkomorowa1.

Czasami inne schorzenia mogą również powodować problemy z rytmem serca, w tym1:

• wysokie ciśnienie krwi
• choroba wieńcowa serca
• choroba zastawek serca
• zawał serca
• zespół Wolffa-Parkinsona-White'a

Nieprawidłowy rytm serca można także wywołać przez1:

• leki
• wirusy
• kofeinę
• alkohol, palenie lub narkotyki

Diagnostyka

Aby zdiagnozować arytmię, lekarz przeprowadzi różne badania. Mogą one obejmować badanie aktywności elektrycznej serca oraz obrazowanie struktur serca.

Do podstawowych narzędzi diagnostycznych należy elektrokardiogram (EKG), który rejestruje rytm i aktywność elektryczną serca. Lekarz może również zastosować monitor Holtera lub monitor zdarzeń, który rejestruje pracę serca przez dłuższy okres1.

Inne badania mogą obejmować badania obrazowe takie jak echokardiogram, które pozwalają zobaczyć strukturę i funkcję serca.

Leczenie arytmii

Sposób leczenia zaburzenia rytmu serca zależy od jego typu i przyczyny. Wiele osób może w ogóle nie potrzebować leczenia lub będzie wymagało tylko regularnych kontroli1.

Niektóre rodzaje arytmii są nieszkodliwe i nie wymagają leczenia. Inne mogą narażać na ryzyko zatrzymania akcji serca. Wiele arytmii mieści się pomiędzy tymi dwoma skrajnościami. Lekarz może powiedzieć, jaki typ arytmii występuje i jakiego leczenia, jeśli w ogóle, wymaga1.

Możliwe metody leczenia obejmują1:

• leki kontrolujące szybkość i rytm bicia serca, takie jak beta-blokery
• wypalanie lub zamrażanie fragmentu serca powodującego wadliwy rytm serca (ablacja)
• wykorzystanie sygnałów elektrycznych do przywrócenia rytmu serca (kardiowersja)
• wszczepienie pod skórę małego urządzenia elektronicznego, które pomaga monitorować i korygować rytm serca (wszczepienie rozrusznika serca)

Leczenie może również obejmować zmiany stylu życia. W niektórych przypadkach zmiany stylu życia, takie jak utrata nadmiernej wagi u osób otyłych, mogą zmniejszyć lub pomóc wyeliminować arytmie serca bez leków lub interwencji medycznej1.

Konieczne może być również leczenie schorzenia powodującego problemy z rytmem serca1.

Życie z arytmią

Osoby z arytmią mogą prowadzić pełne, normalne życie po opanowaniu objawów. Ważne jest, aby ściśle współpracować z lekarzem nad indywidualnym planem leczenia1.

Życie z arytmiami sercowymi jest bardziej powszechne i możliwe, niż większość ludzi myśli. Osoby z diagnozą powinny uczestniczyć we wszystkich wizytach, zadawać pytania, gdy się pojawiają, i robić wszystko, co w ich mocy, aby uniknąć większych problemów1.

Zmiany stylu życia mogą odegrać kluczową rolę w zarządzaniu arytmią i mogą obejmować1:

• Regularne ćwiczenia fizyczne - należy jednak zachować ostrożność i omówić program ćwiczeń z lekarzem przed jego rozpoczęciem
• Utrzymywanie zdrowej masy ciała - otyłość jest czynnikiem ryzyka arytmii
• Zdrowe odżywianie - dieta bogata w świeże owoce, warzywa i pełne ziarna
• Ograniczenie kofeiny - jeśli zauważa się, że kofeina wpływa na rytm serca
• Ograniczenie spożycia alkoholu - nadmierne spożycie alkoholu może wywołać arytmię
• Rzucenie palenia - palenie zwiększa ryzyko arytmii o 32%

Ważne jest również rozpoznanie swoich wyzwalaczy. Należy zrozumieć, co przyspiesza bicie serca, i unikać takich rzeczy jak intensywne treningi, kofeina i kontaktowe sporty, które mogą uszkodzić wszczepione urządzenia1.

Osoby z arytmią powinny nauczyć się sprawdzać swoje tętno i znać normalne dla siebie tempo tętna1. Jeśli pojawia się uczucie omdlenia lub zawrotów głowy lub arytmia się nasila, należy natychmiast się położyć i zgłosić objawy lekarzowi1.

Zmniejszenie stresu również może pomóc. Może to obejmować zapalenie świecy, praktykowanie jogi lub prowadzenie dziennika1. Dbanie o odpowiednią ilość snu jest równie ważne, ponieważ brak snu i bezdech senny mogą prowadzić do arytmii1.