Nowotwór piersi u kobiet

Czym jest rak piersi

Rak piersi to choroba, w której komórki w piersi zaczynają się niekontrolowanie rozmnażać. Istnieją różne rodzaje raka piersi, a sposób leczenia zależy od tego, które komórki w piersi stają się nowotworowe1.

Większość przypadków raka piersi zaczyna się w przewodach mlecznych lub zrazikach piersi. Gdy rak piersi rozprzestrzenia się na inne części ciała przez naczynia krwionośne i naczynia limfatyczne, mówimy, że doszło do przerzutów – czyli rozprzestrzenienia się nowotworu1.

Rak piersi dotyka głównie kobiety po 50. roku życia, ale może również wystąpić u młodszych kobiet. Mężczyźni również mogą zachorować na raka piersi, chociaż dzieje się to znacznie rzadziej2.

Budowa piersi

Pierś składa się z trzech głównych części: zrazików, przewodów mlecznych i tkanki łącznej. Zraziki to gruczoły, które produkują mleko. Przewody mleczne to rurki, które transportują mleko do brodawki sutkowej. Tkanka łączna, która składa się z tkanki włóknistej i tłuszczowej, otacza i utrzymuje wszystko razem1.

Każda pierś ma również naczynia krwionośne i naczynia limfatyczne. Naczynia limfatyczne przenoszą bezbarwny płyn zwany limfą i są połączone z węzłami chłonnymi. Węzły chłonne filtrują limfę i przechowują białe krwinki, które pomagają walczyć z infekcjami i chorobami3.

Najczęstsze rodzaje raka piersi

Najczęstszymi rodzajami raka piersi są naciekający rak przewodowy i naciekający rak zrazikowy1.

Naciekający rak przewodowy to najczęstszy typ raka piersi. Około 70 do 80 procent przypadków raka piersi należy do tego typu. Komórki rakowe zaczynają się w przewodach mlecznych i rozprzestrzeniają na inne części piersi. Mogą również rozprzestrzenić się przez węzły chłonne lub krwiobieg do innych części ciała1.

Naciekający rak zrazikowy zaczyna się w gruczołach wytwarzających mleko (zrazikach) i często rozprzestrzenia się na pobliską tkankę piersi. Jest to drugi najczęstszy typ raka piersi1.

Istnieją również mniej powszechne rodzaje raka piersi, takie jak potrójnie ujemny rak piersi, który jest agresywny i rozprzestrzenia się szybciej niż inne rodzaje, oraz zapalny rak piersi, który jest rzadki2.

Jak rak piersi się rozprzestrzenia

Rak piersi może rozprzestrzeniać się poza pierś przez naczynia krwionośne i naczynia limfatyczne. Kiedy komórki rakowe dostają się do innych części ciała, mówimy o przerzutowym raku piersi1.

Przerzutowy rak piersi, zwany również rakiem piersi w stadium IV, można leczyć, ale nie można go wyleczyć. Cele leczenia obejmują poprawę długości i jakości życia4.

Statystyki i występowanie

Rak piersi jest najczęściej diagnozowanym nowotworem u kobiet, odpowiadającym za ponad 1 na 10 nowych diagnoz raka rocznie. Jest to także druga najczęstsza przyczyna zgonów z powodu raka wśród kobiet na całym świecie5.

W Stanach Zjednoczonych rocznie diagnozuje się raka piersi u około 316 000 pacjentów. Jest to druga najczęstsza przyczyna zgonów z powodu raka u kobiet w USA, ustępując tylko rakowi płuc4.

Rak piersi występuje w każdym kraju na świecie. W 2022 roku rak piersi był najczęstszym nowotworem u kobiet w 157 z 185 krajów. W tym samym roku rak piersi spowodował około 670 000 zgonów na całym świecie6.

Około połowa wszystkich przypadków raka piersi występuje u kobiet, które nie mają żadnych szczególnych czynników ryzyka poza płcią i wiekiem6.

Dzisiaj w Stanach Zjednoczonych jest ponad cztery miliony osób, które przeżyły raka piersi. To więcej niż w przypadku jakiejkolwiek innej grupy osób, które przeżyły raka7.

Możliwości leczenia

Rak piersi można leczyć na kilka sposobów. Wybór metody zależy od rodzaju raka piersi i tego, jak bardzo się rozprzestrzenił. Osoby z rakiem piersi często otrzymują więcej niż jeden rodzaj leczenia8.

Chirurgia jest często pierwszym leczeniem raka piersi. Inne powszechne metody leczenia obejmują radioterapię, terapię hormonalną, chemioterapię i leki celowane9.

Chirurgia to operacja, podczas której lekarze wycinają raka. Istnieją dwie główne opcje chirurgiczne o podobnych wskaźnikach przeżycia: lumpektomia z radioterapią, jeśli guz można całkowicie usunąć z dobrym efektem kosmetycznym, lub mastektomia – całkowite usunięcie piersi4.

Chemioterapia wykorzystuje specjalne leki do zmniejszania lub zabijania komórek rakowych. Leki mogą być w formie tabletek do połykania lub leków podawanych do żył, czasami obu8.

Terapia hormonalna blokuje komórkom rakowym dostęp do hormonów, których potrzebują do wzrostu8.

Terapia biologiczna współpracuje z układem odpornościowym organizmu, aby pomóc mu zwalczać komórki rakowe lub kontrolować skutki uboczne innych metod leczenia raka8.

Radioterapia wykorzystuje promienie o wysokiej energii (podobne do promieni rentgenowskich) do zabijania komórek rakowych8.

Po histologicznym zdiagnozowaniu raka piersi, wszystkie próbki patologiczne powinny być zbadane pod kątem obecności receptorów estrogenowych, progesteronowych lub receptorów ERBB2, aby określić odpowiednie leczenie4.

Każdy rodzaj leczenia może mieć różne skutki uboczne. Skutki uboczne to sposób, w jaki organizm reaguje na leki lub inne metody leczenia. Ważne jest, aby porozmawiać z lekarzem onkologiem o dostępnych opcjach leczenia dla konkretnego typu i stadium raka8.

Życie po leczeniu

Po zakończeniu leczenia raka piersi można myśleć, że najtrudniejsza część jest za nami, ale osoby po leczeniu mogą stanąć przed nowymi wyzwaniami związanymi z okresem przeżycia7.

Podczas leczenia pacjentki są przyzwyczajone do stałego nadzoru zespołu opieki zdrowotnej i przestrzegania szczegółowego planu opieki. Po zakończeniu leczenia wizyty u lekarza stają się rzadsze, co może być trudne do zaakceptowania7.

Nie ma jednego prawidłowego sposobu, aby czuć się po diagnozie raka piersi. Dni i tygodnie bezpośrednio po diagnozie mogą być szczególnie emocjonalne i przytłaczające. Uczucia mogą zmieniać się z dnia na dzień, a nawet z godziny na godzinę. To normalne, że są chwile, kiedy czujesz się bardzo przygnębiona, a następnie chwile, kiedy sprawy wydają się bardziej pozytywne10.

Wiele osób uważa, że pomoc i wsparcie innych osób z rakiem piersi jest szczególnie przydatne, gdy próbują znaleźć nową normalność. Ważne jest, aby nie wahać się prosić o pomoc i ją przyjmować. Szukaj wsparcia, czy to w postaci posiłków przygotowanych przez innych, usług sprzątania, pomocy w opiece nad dziećmi czy innych form wsparcia11.

Rozmawiaj ze swoim zespołem medycznym o tym, co mogą zrobić, aby pomóc ci czuć się lepiej. Skutki uboczne leków lub leczenia można kontrolować. Jeśli czujesz się źle, powiedz o tym swoim lekarzom. Kilka zmian może znacznie pomóc11.

Staraj się żyć chwilą obecną i kontynuuj robienie rzeczy, które sprawiają ci radość. Wiele osób, które przeżyły raka piersi, podkreśla znaczenie życia dzień po dniu i wykorzystywania swoich doświadczeń, aby pomagać innym12.

Chociaż nie ma jasnych przyczyn raka piersi i dlatego nie ma sprawdzonych sposobów zapobiegania chorobie lub jej nawrotom, istnieją pewne zasady zdrowszego życia, które mogą pomóc poprawić zdrowie, poziom energii i ogólne samopoczucie. Obejmują one dietę, ćwiczenia fizyczne, wsparcie i zarządzanie stresem13.