Choroby rzadkie
Badane cząsteczki
Lokalizacje
Badania z rekrutacją w toku są na początku listy
1 badanie kliniczne w tym schorzeniu
Esketamina w leczeniu pacjentów z ciężkim ostrym uszkodzeniem mózgu
DaniaW skrócie
Elektrokortykografia to specjalistyczna metoda diagnostyczna, która pozwala rejestrować aktywność elektryczną mózgu bezpośrednio z jego powierzchni. Jest wykorzystywana głównie u pacjentów z ciężką padaczką, którzy nie reagują na leki, oraz w badaniach nad funkcjonowaniem mózgu.
Elektrokortykografia (ECoG), zwana również śródczaszkową elektroencefalografią (iEEG), to rodzaj monitorowania elektrofizjologicznego, który wykorzystuje elektrody umieszczone bezpośrednio na odsłoniętej powierzchni mózgu w celu rejestrowania aktywności elektrycznej kory mózgowej (zewnętrznej warstwy mózgu). W przeciwieństwie do konwencjonalnej elektroencefalografii (EEG), gdzie elektrody monitorują tę aktywność z zewnątrz czaszki, ECoG pozwala na bezpośredni dostęp do sygnałów mózgowych.
Badanie może być wykonywane albo w sali operacyjnej podczas zabiegu chirurgicznego (ECoG śródoperacyjne), albo poza salą operacyjną (ECoG pozaoperacyjne). Ponieważ do wszczepienia siatki elektrod wymagane jest wykonanie kraniotomii (chirurgicznego nacięcia czaszki), ECoG jest procedurą inwazyjną.
Sygnał ECoG otrzymuje się poprzez filtrowanie dolnoprzepustowe sygnału mózgowego rejestrowanego z makroelektrody (zazwyczaj o średnicy 2-3 mm) umieszczonej bezpośrednio na powierzchni kory mózgowej. Ta technika rejestrowania łączy odpowiednią rozdzielczość czasową i przestrzenną z niższym ryzykiem powikłań medycznych w porównaniu z innymi metodami inwazyjnymi.
ECoG została opracowana na początku lat 50. XX wieku przez Wildera Penfielda i Herberta Jaspera, neurochirurgów z Montrealskiego Instytutu Neurologicznego. Obaj naukowcy rozwinęli ECoG jako część swojej przełomowej procedury montrealskiej – protokołu chirurgicznego stosowanego w leczeniu pacjentów z ciężką padaczką.
Potencjały korowe rejestrowane za pomocą ECoG były wykorzystywane do identyfikacji stref epileptogennych – obszarów kory mózgowej, które generują napady padaczkowe. Strefy te były następnie chirurgicznie usuwane z kory podczas resekcji, niszcząc w ten sposób tkankę mózgową, w której powstawały napady padaczkowe.
Penfield i Jasper stosowali również stymulację elektryczną podczas rejestracji ECoG u pacjentów poddawanych operacji padaczki w znieczuleniu miejscowym. Procedura ta była wykorzystywana do badania anatomii funkcjonalnej mózgu, mapowania obszarów mowy i identyfikacji różnych funkcji korowych.
Głównym zastosowaniem klinicznym ECoG jest leczenie padaczki lekoopornej – czyli padaczki, która nie reaguje na leki przeciwpadaczkowe. Gdy przypadek padaczki nie reaguje na leki, istnieją alternatywne metody leczenia chirurgicznego, które mogą być opcją.
W celu określenia możliwości leczenia chirurgicznego, neurolog prowadzący może zlecić rezonans magnetyczny (MRI) oraz elektroencefalografię (EEG) przez dłuższy czas, aby ustalić, skąd w mózgu pochodzą napady padaczkowe. Idealnie można wykonać operację, podczas której usuwa się część mózgu, która powoduje problem, najczęściej płat skroniowy mózgu.
Chociaż często można nieinwazyjnie zidentyfikować dokładny obszar, z którego pochodzą napady, czasami nie jest to możliwe. W takich przypadkach pacjenci mogą przejść procedurę, która pozwoli zebrać „lepsze" informacje EEG. Często te elektrody pozostawia się na miejscu przez trzy do siedmiu dni, aby określić miejsce pochodzenia napadów.
Te inwazyjne elektrody są wykorzystywane do wykonywania elektrokortykografii. Elektrody wykrywające napady mogą mieć formę łopatek, które leżą na mózgu, lub cylindrycznych elektrod, które wchodzą w głąb mózgu. Czasami stosuje się kombinację obu rodzajów. Procedury te są często nazywane umieszczeniem siatki podtwardówkowej, umieszczeniem elektrody głębokiej lub stereoelektroencefalografią (sEEG).
ECoG jest szeroko wykorzystywana do lokalizacji ogniska napadowego w padaczce lekoopornej i ma rosnące znaczenie w badaniach poznawczych oraz w opracowywaniu interfejsów mózg-komputer. Pierwotne zastosowania kliniczne obejmują lokalizację ogniska padaczkowego oraz śródoperacyjne mapowanie korowe obszarów odpowiedzialnych za funkcje ruchowe, czuciowe i językowe, co pomaga chronić te obszary podczas operacji padaczki.
Operacja trwa kilka godzin i najczęściej wykonywana jest w znieczuleniu ogólnym. Podczas zabiegu chirurg wykonuje otwarcie czaszki, aby umieścić elektrody we właściwym miejscu na mózgu.
W zastosowaniach klinicznych elektrody ECoG są zazwyczaj ułożone w prostokątne siatki (na przykład 6 × 8) lub paski zawierające kilka elektrod w jednym rzędzie. Często stosuje się elektrody platynowo-irydowe, przy czym średnica 4 mm jest najczęstsza w zastosowaniach klinicznych.
U pacjentów, którzy wymagają otwartej kraniotomii po urazie mózgu, krwawieniu śródmózgowym lub zawale półkuli mózgowej złośliwego typu, pasek elektrod umieszcza się na tkance otaczającej uraz, krwiak lub zawał.
U pacjentów, którzy wymagają otwartej kraniotomii po pęknięciu tętniaka mózgowego, pasek elektrod jest kierowany na obszar unaczynienia naczynia z tętniakiem. Obszar ten jest często miejscem predysponowanym do opóźnionego niedokrwienia mózgu, ponieważ znajduje się w nim najwięcej skrzepów krwi.
Zalety ECoG w porównaniu z innymi metodami neuroobrazowania polegają na tym, że metoda ta posiada zarówno wysoką rozdzielczość przestrzenną (w skali milimetrów), jak i czasową (w skali milisekund). Kolejną zaletą ECoG w porównaniu z MEG i skalowym EEG jest to, że rejestracje śródczaszkowe nie są tak podatne na zanieczyszczenia artefaktami z ruchów mięśni i mrugania oczami, które regularnie pogarszają jakość rejestracji MEG i skalowego EEG.
Aby dokładnie oszacować obszar kory mózgowej odpowiedzialny za padaczkę lub wyciągnąć wnioski na temat procesów poznawczych, ważne jest określenie „zasięgu przestrzennego" ECoG, czyli zakresu tkanki korowej, która przyczynia się do jej aktywności.
Badania pokazują, że sygnał ECoG jest sygnałem lokalnym. Na powierzchni mózgu elektrody ECoG nie są w stanie wychwycić aktywności pojedynczych neuronów w postaci impulsów, zamiast tego mierzą zsumowaną aktywność setek tysięcy neuronów na obszarze kilku milimetrów kory.
Te wahania elektryczne pochodzą głównie ze skoordynowanej aktywności neuronów w różnych warstwach kory mózgowej (w zależności od częstotliwości, czasu i innych czynników). Zasięg przestrzenny można oszacować, mierząc pole recepcyjne i mnożąc je przez współczynnik powiększenia korowego.
Od drugiej połowy XX wieku śródczaszkowa elektroencefalografia (iEEG), w tym zarówno ECoG, jak i stereoelektroencefalografia (sEEG), zapewnia intymny wgląd w ludzki mózg. Na styku badań podstawowych i kliniki iEEG zapewnia zarówno wysoką rozdzielczość czasową, jak i wysoką specyficzność przestrzenną.
Jednym z głównych obszarów badawczych jest badanie funkcji mózgu u ludzi przy użyciu elektrod podtwardówkowych wszczepionymi do wnętrza czaszki. Z czysto klinicznych powodów pacjenci z padaczką są czasami implantowani takimi elektrodami w celu zlokalizowania początku napadu przed leczeniem chirurgicznym.
Daje to szansę badania procesów mózgowych z niezrównaną rozdzielczością czasową i przestrzenną, w tym rejestracje z pojedynczych jednostek, bez żadnego dodatkowego ryzyka dla pacjenta. Pacjenci-ochotnicy często lubią uczestniczyć w eksperymentach dotyczących funkcji poznawczych i sensorycznych, aby złagodzić nudę związaną z przedłużonym pobytem w szpitalu.
ECoG odgrywa również kliniczną rolę w mapowaniu chirurgicznym i diagnostyce. Metoda ta obejmuje chirurgiczne umieszczenie siatek lub pasków elektrod bezpośrednio na odsłoniętej powierzchni kory mózgu. ECoG ma długą i dobrze ugruntowaną historię w klinicznej neurologii, szczególnie w kontekście neurochirurgicznym.
Zaletą rejestracji ECoG w porównaniu z technikami penetrującymi powierzchnię mózgu jest to, że elektrody można łatwo umieścić, usunąć i zmienić ich położenie w trakcie operacji. ECoG rejestruje również sygnały z dużych obszarów powierzchni mózgu, ale wiąże się to z wadą wymagania większej kraniotomii.
Ten poradnik ma pomóc Ci zrozumieć schorzenie. Nie zastąpi rozmowy z lekarzem, który najlepiej zna Twoją sytuację.
Opowiedz nam o swoim schorzeniu – przeszukamy wszystkie badania w Europie i skontaktujemy Cię z właściwym ośrodkiem.
