Badanie bezpieczeństwa i wczesnej skuteczności momelotynibu w połączeniu z nivolumabem lub pembrolizumabem u pacjentów z nieoperacyjnym czerniakiem skóry stadium III‑IV
Czerniak złośliwy stadium IV to zaawansowane stadium nowotworu skóry, w którym rak rozprzestrzenił się z miejsca, w którym pierwotnie powstał, do innych odległych części ciała, takich jak płuca, wątroba, kości lub mózg.
Czym jest czerniak złośliwy stadium IV
Czerniak złośliwy stadium IV oznacza, że rak rozprzestrzenił się do części ciała odległych od pierwotnego nowotworu i poza pobliskie węzły chłonne, czyli niewielkie narządy układu odpornościowego rozmieszczone w całym organizmie. Niestety, stadium 4 oznacza, że nowotwór jest zaawansowany. Leczenie ma na celu kontrolowanie raka i łagodzenie objawów.
Czerniak to nowotwór złośliwy, który rozwija się, gdy komórki produkujące melaninę – barwnik nadający kolor skórze – ulegają mutacji i stają się nowotworowe. W stadium IV choroba ta może rozprzestrzeniać się do takich miejsc jak płuca, mózg, wątroba, rdzeń kręgowy, kości, układ pokarmowy, tkanki miękkie i odległe węzły chłonne.
Jak lekarze ustalają stadium choroby
Aby rozpoznać czerniaka, lekarz usuwa nieprawidłowy obszar skóry wraz z niewielkim marginesem otaczającej tkanki. Zabieg ten nazywa się biopsją wycinającą. Następnie specjalista – patolog – bada pobraną próbkę pod mikroskopem. Jeśli stwierdzi obecność komórek czerniaka, określa stadium zaawansowania nowotworu.
Po rozpoznaniu czerniaka zazwyczaj wykonuje się dodatkowe badania i skany obrazowe, aby pomóc w ustaleniu, jak daleko rak się rozprzestrzenił. Badania te pozwalają lekarzom zobaczyć, czy nowotwór objął inne narządy lub tkanki w organizmie.
Gdzie czerniak może dawać przerzuty
Stadium 4 oznacza, że czerniak rozprzestrzenił się do części ciała znajdujących się daleko od pierwotnego nowotworu. Rak może rozprzestrzeniać się na inne obszary skóry lub do tkanek miękkich – mięśni, nerwów, tłuszczu i naczyń krwionośnych. Czasami może objąć więcej niż jeden obszar.
Inne typowe miejsca, do których czerniak najczęściej daje przerzuty, to:
węzły chłonne położone dalej od czerniaka – ich lokalizacja zależy od miejsca, w którym pierwotnie powstał nowotwór
płuca
wątroba
kości
mózg
jelito cienkie
Miejsce, do którego czerniak się rozprzestrzenił, nazywa się nowotworem wtórnym lub przerzutem.
System klasyfikacji TNM
Lekarze stosują również inny system klasyfikacji czerniaka zwany systemem TNM. Skrót ten oznacza: Tumour (guz), Node (węzeł), Metastasis (przerzut).
Poszczególne elementy tego systemu oznaczają:
T – opisuje wielkość guza
N – opisuje, czy w węzłach chłonnych znajdują się komórki nowotworowe
M – opisuje, czy rak rozprzestrzenił się do innej części ciała
System TNM opisuje nowotwór bardzo szczegółowo. System numeryczny łączy te szczegóły, aby określić ogólne stadium zaawansowania choroby. Taki sposób klasyfikacji jest zazwyczaj łatwiejszy do zrozumienia dla pacjentów.
Leczenie czerniaka stadium IV
Chociaż chirurgia i radioterapia odgrywają pewną rolę w leczeniu choroby przerzutowej, leczenie systemowe jest podstawą postępowania u większości pacjentów. Wskaźnik przeżycia dziesięcioletniego u pacjentów z przerzutowym czerniakiem wynosi mniej niż 10 procent.
Immunoterapia
Immunoterapia pomaga wzmocnić lub przywrócić zdolność układu odpornościowego do zwalczania raka. Pacjentom z przerzutowym czerniakiem może być oferowana immunoterapia, która pomaga zmniejszyć nowotwór i kontrolować jego wzrost.
Stosowane leki immunoterapeutyczne to:
niwolumab (Opdivo)
pembrolizumab (Keytruda)
niwolumab z relatlimabem (Opdualag)
ipilimumab (Yervoy)
lifileucel (Amtagvi)
Leki te podawane są dożylnie we wlewie. Częstotliwość i czas trwania immunoterapii zależą od rodzaju stosowanego leku. Leki immunoterapeutyczne mogą być stosowane samodzielnie lub ipilimumab może być łączony z niwolumabem.
Leczenie miejscowe
Pacjentom może być oferowane leczenie miejscowe w przypadku raka, który rozprzestrzenił się na pobliskie obszary skóry – tak zwane guzy satelitarne – lub do naczyń limfatycznych, czego nie można usunąć chirurgicznie. Oznacza to, że immunoterapia jest stosowana bezpośrednio na obszar objęty nowotworem lub w jego pobliżu.
Chemioterapia i leczenie kombinowane
Chemioterapia pojedynczym lekiem jest dobrze tolerowana, ale wiąże się z odsetkiem odpowiedzi tylko od 5 do 20 procent. Chemioterapia wielolekowa i biochemoterapia – połączenie chemioterapii z lekami biologicznymi – mogą poprawić obiektywny odsetek odpowiedzi, ale nie wydłużają czasu przeżycia i wiążą się z większą toksycznością.
Opieka następcza i wsparcie
Leczenie czerniaka stadium IV wymaga kompleksowego podejścia, które uwzględnia nie tylko walkę z nowotworem, ale także wsparcie dla pacjenta i jego rodziny. Decyzje dotyczące leczenia sąważne, dlatego warto rozważyć udział w badaniach klinicznych, które mogą oferować dostęp do nowych, innowacyjnych terapii.
Nowoczesne metody leczenia, zwłaszcza immunoterapia, znacznie poprawiły rokowania dla pacjentów z czerniakiem stadium IV. Badania pokazują, że odpowiednie leczenie może znacząco wydłużyć życie i poprawić jego jakość.
info Ten poradnik ma pomóc Ci zrozumieć schorzenie. Nie zastąpi rozmowy z lekarzem, który najlepiej zna Twoją sytuację.