Badanie skuteczności i bezpieczeństwa stosowania bupivacaine hydrochloride monohydrate w porównaniu z lidocaine hydrochloride w leczeniu bólu wywołanego zapaleniem błony śluzowej jamy ustnej u pacjentów z nowotworem głowy i szyi
Nowotwory głowy i szyi to grupa chorób nowotworowych, które rozwijają się w różnych obszarach regionu głowy i szyi, w tym w jamie ustnej, gardle, krtani, nosie i zatokach przynosowych. Większość z tych nowotworów zaczyna się w komórkach płaskonabłonkowych, które wyściełają wilgotne błony śluzowe w tych obszarach. Wczesne wykrycie i leczenie znacznie poprawiają szanse na wyleczenie.
Czym są nowotwory głowy i szyi
Nowotwory głowy i szyi to grupa chorób nowotworowych, które zwykle rozpoczynają się w komórkach płaskonabłonkowych – płaskich komórkach wyściełających wilgotne powierzchnie błon śluzowych w obrębie głowy i szyi, na przykład wewnątrz jamy ustnej, gardła i krtani. Te nowotwory są nazywane płaskonabłonkowymi rakami głowy i szyi.
Nowotwory głowy i szyi mogą również rozpoczynać się w gruczołach ślinowych, zatokach przynosowych lub w mięśniach i nerwach w obrębie głowy i szyi, ale te typy nowotworów są znacznie rzadsze niż raki płaskonabłonkowe.
Około 90% nowotworów głowy i szyi to raki płaskonabłonkowe, co oznacza, że powstają z komórek płaskonabłonkowych tworzących górną warstwę wilgotnych błon śluzowych wyściełających usta, nos i gardło.
Lokalizacje nowotworów głowy i szyi
Nowotwory głowy i szyi mogą powstawać w następujących obszarach:
Jama ustna: Obejmuje wargi, przednie dwie trzecie języka, dziąsła, wewnętrzną wyściółkę policzków i warg, dno jamy ustnej pod językiem, twarde podniebienie (kościenna górna część jamy ustnej) oraz małą część dziąsła za zębami mądrości.
Gardło: Gardło to pusta rurka o długości około 12-13 centymetrów, która zaczyna się za nosem i prowadzi do przełyku. Ma trzy części: nosogardło (górna część gardła, za nosem); orogardło (środkowa część gardła, w tym miękkie podniebienie, nasada języka i migdałki); oraz część gardłowa (dolna część gardła).
Krtań: Krtań to krótkie przejście utworzone z chrząstki, położone tuż poniżej gardła w szyi. Krtań zawiera struny głosowe. Posiada również mały kawałek tkanki zwany nagłośnią, który przesuwa się, aby zakryć krtań i zapobiec przedostawaniu się pokarmu do dróg oddechowych.
Zatoki i jama nosowa: Nowotwór może powstać w pustym obszarze wewnątrz nosa (jama nosowa) lub w pustych przestrzeniach w kościach otaczających nos (zatoki przynosowe).
Gruczoły ślinowe: Gruczoły ślinowe produkują ślinę i są rozmieszczone w całej jamie ustnej. Nowotwory gruczołów ślinowych są stosunkowo rzadkie.
Wargi: Chociaż rak warg jest rodzajem nowotworu skóry, również należy do nowotworów głowy i szyi.
Objawy i symptomy
Objawy nowotworów głowy i szyi mogą się różnić w zależności od tego, gdzie nowotwór się rozwija. Niektóre częste objawy obejmują:
W jamie ustnej nowotwór może powodować białe lub czerwone owrzodzenie, które nie goi się na dziąsłach, języku lub wyściółce jamy ustnej, obrzęk szczęki, nietypowe krwawienie lub ból w jamie ustnej, guzek lub zgrubienie oraz problemy z protezami dentystycznymi.
W tylnej części jamy ustnej (gardło) nowotwór może powodować trudności w oddychaniu lub mówieniu, guzek lub zgrubienie, trudności w żuciu lub połykaniu pokarmu, uczucie, że coś utknęło w gardle, oraz ból w gardle, który nie ustępuje.
W krtani nowotwór może powodować ból podczas połykania.
Najczęstszym objawem jest uporczywy ból gardła. Osoby z nowotworem głowy i szyi mogą również doświadczać dzwonienia w uszach lub problemów ze słuchem.
Ważne jest, aby skonsultować się z lekarzem, jeśli te objawy utrzymują się przez dłuższy czas, ponieważ wczesne wykrycie znacznie poprawia szanse na skuteczne leczenie.
Przyczyny i czynniki ryzyka
Istnieje kilka czynników, które zwiększają ryzyko rozwoju nowotworów głowy i szyi:
Tytoń: Używanie tytoniu, w tym palenie papierosów, cygar, fajek oraz żucie tytoniu, jest głównym czynnikiem ryzyka nowotworów głowy i szyi, które nie są związane z HPV. Tytoń i alkohol zwiększają ryzyko nowotworów nie związanych z HPV.
Alkohol: Nadmierne spożywanie alkoholu zwiększa ryzyko rozwoju nowotworów głowy i szyi. Zarówno tytoń, jak i alkohol to główne czynniki środowiskowe ryzyka dla tych nowotworów.
Wirus brodawczaka ludzkiego (HPV): Zakażenie wirusem HPV jest czynnikiem ryzyka rozwoju raka orogardła (nowotworu środkowej części gardła, w tym migdałków i nasady języka). Częstość występowania nowotworów głowy i szyi związanych z HPV szybko rośnie w Stanach Zjednoczonych, podczas gdy częstość nowotworów związanych z tytoniem i alkoholem maleje. Nowotwory głowy i szyi związane z HPV mają unikalny profil czynników ryzyka i lepsze rokowanie niż nowotwory wywołane przez tytoń lub alkohol.
Szczególnie typ HPV 16 został powiązany z rozwojem raka orogardła, chociaż inne typy HPV również mogą być związane z tym nowotworem. Nowotwory gardła związane z HPV stanowią jeden z najszybciej rosnących typów nowotworów.
Wirus Epsteina-Barra (EBV): Zakażenie tym wirusem również może zwiększać ryzyko pewnych nowotworów głowy i szyi.
Przedłużona ekspozycja na słońce: Długotrwałe narażenie na promieniowanie słoneczne może zwiększać ryzyko nowotworów warg i skóry w obrębie głowy i szyi.
Inne czynniki: Dieta uboga w pewne składniki odżywcze, promieniowanie oraz pewne ekspozycje zawodowe również mogą odgrywać rolę w zwiększaniu ryzyka.
Częstość występowania
Raki płaskonabłonkowe głowy i szyi stanowią około 3-5% wszystkich nowotworów w Stanach Zjednoczonych. W 2023 roku szacowano, że u około 67 000 osób w USA zostanie zdiagnozowany nowotwór głowy i szyi, a około 15 000 osób umrze z powodu tej choroby.
Na całym świecie w 2018 roku odnotowano około 890 000 przypadków nowotworów głowy i szyi oraz około 450 000 zgonów z ich powodu. Pięcioletni wskaźnik przeżycia pacjentów z nowotworem głowy i szyi wynosi około 60%.
Nowotwory głowy i szyi razem stanowią około 4% wszystkich nowotworów w Stanach Zjednoczonych.
Jak zmniejszyć ryzyko zachorowania
Istnieją konkretne sposoby na zmniejszenie ryzyka rozwoju nowotworów głowy i szyi:
Unikanie wyrobów tytoniowych: Nie palenie papierosów, cygar, fajek ani nie żucie tytoniu jest jednym z najważniejszych kroków w profilaktyce nowotworów głowy i szyi.
Ograniczenie spożycia alkoholu: Zmniejszenie ilości spożywanego alkoholu może znacząco obniżyć ryzyko zachorowania.
Unikanie opalania: Chronienie skóry przed nadmierną ekspozycją na słońce i unikanie lamp do opalania pomaga zmniejszyć ryzyko nowotworów skóry w obszarze głowy i szyi.
Szczepienie przeciwko HPV: Rozmowa z lekarzem na temat szczepienia przeciwko wirusowi brodawczaka ludzkiego może pomóc w zapobieganiu nowotworom związanym z HPV. Dostępna jest szczepionka zatwierdzona do zapobiegania zakażeniom HPV typów związanych z nowotworami głowy i szyi.
Według ekspertów trzy główne sposoby zapobiegania nowotworom głowy i szyi to: unikanie tytoniu, ograniczenie alkoholu i szczepienie przeciwko HPV.
Metody leczenia
Leczenie nowotworów głowy i szyi może obejmować jedną lub kilka metod, w zależności od lokalizacji i stopnia zaawansowania choroby:
Chirurgia: Operacja może być wykorzystywana do usunięcia nowotworu i okolicznych tkanek. Celem leczenia nowotworów głowy i szyi jest kontrola choroby, ale lekarze dbają również o zachowanie funkcji dotkniętych obszarów tak bardzo, jak to możliwe, i pomoc pacjentowi w jak najszybszym powrocie do normalnych czynności po leczeniu.
Radioterapia: Radioterapia wykorzystuje wysokoenergetyczne promienie do niszczenia komórek nowotworowych. Jest to rodzaj leczenia miejscowego, który niszczy lub kontroluje komórki nowotworowe w określonym miejscu w organizmie.
Chemioterapia: Chemioterapia wykorzystuje leki do niszczenia komórek nowotworowych w całym organizmie. Jest to leczenie systemowe, które niszczy lub kontroluje komórki nowotworowe w całym ciele.
Terapia celowana: Terapie celowane to leki, które atakują konkretne cechy komórek nowotworowych. Ta forma leczenia może być skuteczna w niektórych typach nowotworów głowy i szyi.
Immunoterapia: Immunoterapia pomaga układowi odpornościowemu organizmu w walce z rakiem. Immunoterapia dla nowotworów głowy i szyi zapewnia ekscytujące nowe możliwości leczenia dla pacjentów, szczególnie tych z nowotworami związanymi z HPV, bez potencjalnie niszczących skutków ubocznych konwencjonalnych metod leczenia.
Plan leczenia jest personalizowany w oparciu o lokalizację i stadium nowotworu. Zalecany plan leczenia może obejmować więcej niż jedną z powyższych metod.
Celem leczenia nowotworów głowy i szyi jest kontrola lub wyleczenie choroby. Może również poprawić jakość życia pacjenta, pomagając kontrolować objawy choroby.
Skutki uboczne leczenia
Leczenie nowotworów głowy i szyi może powodować różne skutki uboczne. Chociaż sama radioterapia może być bezbolesna, wpływa na organizm w sposób, którego nie zawsze można zobaczyć.
Problemy z jedzeniem i piciem: Pacjenci mogą doświadczać trudności w żuciu lub przełykaniu pokarmu, suchości w jamie ustnej lub zmian w smaku. Jama ustna i gardło mogą być zbyt bolesne, aby żuć i połykać. Lekarz może zasugerować rurkę do karmienia, jeśli te trudności są poważne. Pomoże to w uzyskaniu odpowiedniego odżywiania, które jest kluczową częścią wyzdrowienia.
Zmiany w mowie i komunikacji: Niektóre metody leczenia mogą wpływać na zdolność mówienia. Terapia logopedyczna może być częścią rehabilitacji.
Problemy z górnymi drogami oddechowymi: W niektórych przypadkach, po operacji usunięcia krtani, pacjenci oddychają przez stomię – otwór w tchawicy utworzony chirurgicznie. Pacjenci muszą nauczyć się, jak dbać o stomię.
Zmęczenie: Pacjenci prawdopodobnie będą spać więcej niż zwykle, i to jest w porządku. Ważne jest, aby słuchać swojego ciała, nie forsować się zbyt mocno i odpoczywać, gdy jest się zmęczonym.
Zmiany skórne: Należy być delikatnym dla skóry w okolicy leczonego obszaru. Należy myć ten obszar łagodnym mydłem i wodą oraz nie przykładać gorących lub zimnych okładów na skórę. Przed użyciem jakichkolwiek kremów lub maści należy skontaktować się z zespołem leczącym.
Pacjenci mogą również doświadczać suchości w ustach lub zmian w smaku, połykaniu i trawieniu po leczeniu.
Rehabilitacja i wsparcie
Rehabilitacja jest bardzo ważną częścią procesu leczenia nowotworów głowy i szyi. Cele rehabilitacji zależą od rozległości choroby i otrzymanego leczenia.
W zależności od lokalizacji nowotworu i rodzaju leczenia, rehabilitacja może obejmować:
Fizjoterapię
Poradnictwo dietetyczne
Terapię logopedyczną
Naukę dbania o stomię (jeśli jest to konieczne)
Ważne jest również znalezienie grupy wsparcia lub poszukanie pomocy w radzeniu sobie ze stresem, który wiąże się z diagnozą i leczeniem raka. Dostępne są różne formy wsparcia emocjonalnego i praktycznego dla pacjentów i ich bliskich.
Podczas leczenia zaleca się:
Zwracanie szczególnej uwagi na higienę jamy ustnej
Picie dużej ilości płynów i zdrowe odżywianie
Rozważenie płynnych zamienników posiłków, które mogą dostarczyć dodatkowych kalorii i białka
Jedzenie małych, częstych posiłków zamiast jednego lub dwóch dużych
Informowanie lekarza o wszelkich przyjmowanych lekach lub suplementach, aby upewnić się, że są bezpieczne podczas leczenia
Opieka po zakończeniu leczenia
Opieka następcza różni się w zależności od pacjenta. Nowotwory głowy i szyi mogą stwarzać szczególne wyzwania, ponieważ wpływają na mowę, jedzenie i picie.
Po leczeniu pacjenci będą mieli wizyty kontrolne u swojego onkologa radiacyjnego i u lekarza, który skierował ich na leczenie, szczególnie w pierwszych miesiącach po leczeniu. Wizyty te są ważne do monitorowania powrotu do zdrowia i wykrywania ewentualnych powikłań.
Pacjenci powinni ściśle przestrzegać zaleceń lekarza i kontaktować się z zespołem leczącym w przypadku jakichkolwiek pytań lub obaw. Regularne badania kontrolne są kluczowe dla długoterminowego zdrowia i dobrego samopoczucia.
Życie po leczeniu może wymagać dostosowania się do pewnych zmian, ale z odpowiednią opieką i wsparciem większość pacjentów może powrócić do aktywnego życia. Ważne jest, aby rozpoznawać i leczyć wszelkie długoterminowe skutki leczenia oraz dbać o zdrowie fizyczne i emocjonalne.
info Ten poradnik ma pomóc Ci zrozumieć schorzenie. Nie zastąpi rozmowy z lekarzem, który najlepiej zna Twoją sytuację.
Szwecja
