Badanie wpływu amlitelimabu u dorosłych z niereagującą celiakią
Badanie prowadzone w: Słowacja, Czechy, Finlandia, Hiszpania, Grecja, Niemcy, Holandia, Włochy, Belgia, Francja, Polska, Szwecja
To badanie jest skierowane do osób dorosłych w wieku od 18 do 75 lat z potwierdzoną celiakią, które pomimo przestrzegania diety bezglutenowej przez co najmniej 12 miesięcy nadal doświadczają objawów choroby. Warunkiem uczestnictwa jest obecność co najmniej jednego umiarkowanego lub ciężkiego objawu ze strony układu pokarmowego, takiego jak biegunka, ból brzucha, wzdęcia lub nudności.
Głównym celem badania jest ocena, czy amlitelimab może poprawić stan błony śluzowej jelita cienkiego, mierzonej stosunkiem wysokości kosmków jelitowych do głębokości krypt. W tym celu uczestnicy przechodzą endoskopię górnego odcinka przewodu pokarmowego z pobraniem wycinków z dwunastnicy na początku i na końcu 28-tygodniowego okresu leczenia.
Amlitelimab to lek podawany w postaci wstrzyknięcia podskórnego, który działa modulując odpowiedź immunologiczną organizmu. Uczestnicy badania otrzymują albo aktywny lek, albo placebo (substancję nieaktywną), przy czym ani pacjenci, ani lekarze nie wiedzą, kto otrzymuje którą substancję. Przez cały czas trwania badania uczestnicy kontynuują dietę bezglutenową i regularnie zgłaszają swoje objawy.
Z badania wyłączone są osoby, które nie mają niereagującej celiakii, kobiety w ciąży lub karmiące piersią, osoby uczestniczące jednocześnie w innym badaniu klinicznym oraz osoby z innymi poważnymi schorzeniami, które mogłyby wpłynąć na wyniki badania lub stanowić zagrożenie dla zdrowia uczestnika.
Badanie wpływu KAN-101 i chlorku sodu u dorosłych z celiakią
Badanie prowadzone w: Polska, Finlandia, Irlandia, Niemcy, Holandia
To badanie jest przeznaczone dla dorosłych w wieku od 18 do 70 lat z udokumentowaną celiakią, którzy stosują dietę bezglutenową przez co najmniej 12 miesięcy. Uczestnicy muszą posiadać specyficzny typ genetyczny HLA-DQ2.5, który jest powszechny u osób z celiakią. Dodatkowo, podczas badań przesiewowych wyniki testów na przeciwciała przeciwko transglutaminazie tkankowej i przeciwko deamidowanym peptydom gliadyny powinny być ujemne lub jedynie słabo dodatnie.
Głównym założeniem badania jest sprawdzenie, czy KAN-101 może chronić jelito cienkie przed uszkodzeniami powodowanymi przez gluten. W tym celu uczestnicy przechodzą dwutygodniowe prowokacyjne wprowadzenie glutenu do diety, podczas którego otrzymują albo KAN-101, albo placebo. Skuteczność leku jest oceniana poprzez pomiar stosunku wysokości kosmków jelitowych do głębokości krypt w biopsji wykonywanej przed i po prowokacji glutenowej.
KAN-101 jest lekiem podawanym dożylnie, który działa jako czynnik immunomodulujący, zmieniając odpowiedź układu immunologicznego na gluten i mając na celu zapobieganie atakowi układu odpornościowego na błonę śluzową jelita. Podczas badania pobierane są również próbki krwi w celu pomiaru poziomu interleukiny-2 oraz innych markerów zapalnych, a także w celu sprawdzenia obecności przeciwciał przeciwko lekowi.
Wykluczeni z badania są pacjenci, którzy nie mają celiakii, osoby z innymi schorzeniami, które mogłyby zakłócić przebieg badania, oraz osoby niezdolne do przestrzegania procedur badania.
Badanie ZED1227 w celu poprawy objawów u pacjentów z celiakią stosujących dietę bezglutenową
Badanie prowadzone w: Finlandia, Szwecja, Polska, Chorwacja, Norwegia, Austria, Niemcy, Hiszpania, Rumunia
To badanie jest skierowane do osób w wieku od 18 do 80 lat z potwierdzoną diagnozą celiakii, które przestrzegają diety bezglutenowej przez co najmniej 12 miesięcy, ale nadal doświadczają objawów. Uczestnicy muszą mieć markery genetyczne HLA-DQ związane z celiakią oraz wykazywać co najmniej jeden umiarkowany lub ciężki objaw żołądkowo-jelitowy, taki jak biegunka, ból brzucha, wzdęcia lub nudności.
Warunkiem uczestnictwa jest również wynik biopsji jelita cienkiego pokazujący stosunek wysokości kosmków do głębokości krypt wynoszący 2,5 lub mniej, co wskazuje na ciągłe uszkodzenie błony śluzowej pomimo diety bezglutenowej. Kobiety w wieku poniżej 60 lat muszą mieć negatywny test ciążowy, a kobiety w wieku rozrodczym powinny stosować skuteczną metodę antykoncepcji.
Celem badania jest ocena, czy ZED1227 może poprawić objawy choroby i pomóc w gojeniu uszkodzeń jelit spowodowanych przez gluten. Uczestnicy przyjmują kapsułki zawierające albo ZED1227, albo placebo przez okres 15 tygodni, kontynuując jednocześnie swoją zwykłą dietę bezglutenową. Przez cały czas badania uczestnicy prowadzą dziennik objawów, w którym zapisują nasilenie dolegliwości takich jak biegunka, ból brzucha, wzdęcia i nudności.
ZED1227 działa jako inhibitor enzymu transglutaminazy 2, który odgrywa rolę w reakcji zapalnej wywołanej przez gluten u osób z celiakią. Lek jest podawany doustnie w postaci twardych kapsułek. Na końcu okresu leczenia wykonywana jest ponowna biopsja w celu oceny zmian w jelicie cienkim, w tym gęstości limfocytów śródnabłonkowych CD3-dodatnich, które są markerem stanu zapalnego.
Z badania wykluczeni są pacjenci z innymi poważnymi schorzeniami mogącymi zakłócić wyniki, kobiety w ciąży lub karmiące piersią, osoby z historią ciężkich reakcji alergicznych na badane leki, osoby przyjmujące określone leki mogące wpływać na wyniki oraz osoby z historią nadużywania narkotyków lub alkoholu.
Podsumowanie
Wszystkie trzy opisane badania koncentrują się na grupie pacjentów z celiakią, którzy pomimo przestrzegania diety bezglutenowej nadal doświadczają objawów choroby i mają utrzymujące się uszkodzenia jelita cienkiego. Jest to istotny problem kliniczny, ponieważ dieta bezglutenowa jest obecnie jedynym uznanym sposobem leczenia celiakii, a jej nieskuteczność u części pacjentów znacząco pogarsza jakość ich życia.
Badania prowadzone są w wielu krajach europejskich, przy czym szczególnie szeroki zasięg ma badanie amlitelimabu, które odbywa się w 12 krajach, w tym w Polsce. Badanie KAN-101 prowadzone jest w 5 krajach, również z udziałem Polski, natomiast badanie ZED1227 obejmuje 9 krajów, również z polskim uczestnictwem. Tak szeroki zasięg geograficzny badań świadczy o międzynarodowej współpracy w poszukiwaniu nowych terapii dla pacjentów z niereagującą celiakią.
Badane leki działają na różne mechanizmy choroby: amlitelimab i KAN-101 to leki immunomodulujące podawane pozajelitowo (podskórnie i dożylnie), natomiast ZED1227 to inhibitor enzymu przyjmowany doustnie. Wszystkie trzy badania jako główny punkt końcowy oceniają zmiany w budowie błony śluzowej jelita cienkiego, wykorzystując biopsję i pomiar stosunku wysokości kosmków do głębokości krypt. Dodatkowo monitorowane są objawy kliniczne oraz bezpieczeństwo stosowania badanych leków.
Wyniki tych badań mogą przyczynić się do powstania nowych opcji terapeutycznych dla pacjentów z celiakią niereagującą na dietę bezglutenową, co stanowi istotny postęp w leczeniu tej trudnej do opanowania grupy chorych.