Alkoholowa choroba wątroby rozwija się po latach nadmiernego spożywania alkoholu i może prowadzić do poważnego uszkodzenia tego organu. Choroba przebiega w etapach – od stłuszczenia wątroby, przez zapalenie, aż po marskość. Najskuteczniejszym leczeniem jest całkowite zaprzestanie picia alkoholu.
Czym jest alkoholowa choroba wątroby
Alkoholowa choroba wątroby to stan, w którym długotrwałe, nadmierne spożywanie alkoholu powoduje uszkodzenie wątroby, uniemożliwiając jej prawidłowe funkcjonowanie. Jest to jedna z najczęstszych przyczyn przewlekłej choroby wątroby, która może prowadzić do marskości i niewydolności tego organu.
Wątroba jest jednym z najbardziej złożonych organów w ludzkim ciele. Jej funkcje obejmują filtrowanie toksyn z krwi, wspomaganie trawienia, regulację poziomu cukru i cholesterolu we krwi oraz pomoc w zwalczaniu infekcji i chorób. Wątroba ma niezwykłą zdolność do regeneracji – może odtwarzać nowe komórki. Jednak przedłużające się nadużywanie alkoholu przez wiele lat może ograniczyć tę zdolność do regeneracji, co prowadzi do poważnego i trwałego uszkodzenia.
wątroba
Alkoholowa choroba wątroby jest powszechna w krajach rozwiniętych. W Stanach Zjednoczonych w 2019 roku choroba ta doprowadziła do śmierci około 37 tysięcy osób. Między 1999 a 2016 rokiem liczba zgonów spowodowanych marskością wątroby wzrastała o ponad 10% rocznie wśród osób w wieku 25-34 lat, głównie z powodu rosnącego rozpowszechnienia alkoholowej choroby wątroby.
Etapy rozwoju choroby
Alkoholowa choroba wątroby przebiega w kilku etapach, przy czym często granice między poszczególnymi fazami są zatarte.
Stłuszczenie wątroby to najwcześniejszy etap choroby. Picie dużej ilości alkoholu, nawet przez zaledwie kilka dni, może prowadzić do gromadzenia się tłuszczu w wątrobie. Dzieje się tak, gdy regularnie spożywamy więcej alkoholu, niż wątroba jest w stanie przetworzyć. Stłuszczenie wątroby występuje u prawie wszystkich osób, które piją alkohol w dużych ilościach, nawet przez stosunkowo krótki czas. Stłuszczona wątroba rzadko wywołuje jakiekolwiek objawy, ale jest ważnym sygnałem ostrzegawczym, że pijemy na szkodliwym poziomie. Na szczęście ten stan jest odwracalny – jeśli przestaniemy pić alkohol przez pewien czas (miesiące lub lata), wątroba powinna wrócić do normy.
Alkoholowe zapalenie wątroby, które nie jest związane z zakaźnym zapaleniem wątroby, to potencjalnie poważny stan, który może być spowodowany nadużywaniem alkoholu przez dłuższy okres. Gdy nadmiar tłuszczu w wątrobie powoduje stan zapalny, długotrwały proces zapalny w wątrobie zaczyna uszkadzać tkanki. Rzadziej alkoholowe zapalenie wątroby może wystąpić po wypiciu dużej ilości alkoholu w krótkim czasie, co nazywamy piciem kompulsywnym. Uszkodzenie wątroby związane z łagodnym alkoholowym zapaleniem wątroby jest zwykle odwracalne, jeśli na stałe zaprzestaniemy picia.
Marskość wątroby to późny etap przewlekłej choroby wątroby, gdy długotrwały stan zapalny spowodował trwałe uszkodzenie. Tkanka bliznowata zastąpiła znaczną część zdrowej tkanki wątroby. Gdy zbyt duża część tkanki wątroby jest uszkodzona, funkcje wątroby zaczynają zawodzić, co prowadzi do niewydolności wątroby. Marskość rozwija się zwykle po dziesięcioleciach intensywnego picia, podobnie jak alkoholowe zapalenie wątroby.
Objawy choroby
Alkoholowa choroba wątroby często nie powoduje żadnych objawów, dopóki wątroba nie zostanie poważnie uszkodzona. Gdy objawy się pojawią, zmęczenie jest powszechnym wczesnym sygnałem. Oznacza to, że chorobę często rozpoznaje się podczas badań wykonywanych z powodu innych schorzeń lub już na etapie zaawansowanego uszkodzenia wątroby.
Gdy wątroba jest poważnie uszkodzona, mogą wystąpić następujące objawy:
nudności
utrata masy ciała
brak łaknienia
zażółcenie białek oczu lub skóry (żółtaczka)
obrzęk kostek i brzucha
splątanie lub senność
wymioty krwią lub obecność krwi w stolcu
Inne objawy mogą obejmować ból brzucha i ogólne zmęczenie.
Przyczyny i czynniki ryzyka
Alkoholowa choroba wątroby rozwija się po latach intensywnego spożywania alkoholu. Powoduje to gromadzenie się toksycznego tłuszczu w wątrobie, co prowadzi do stanu zapalnego i bliznowacenia. Zadaniem wątroby jest rozkładanie alkoholu, ale gdy spożywamy więcej, niż wątroba jest w stanie przetworzyć, możemy poważnie ją uszkodzić.
Za każdym razem, gdy wątroba filtruje alkohol, część komórek wątrobowych umiera. Wątroba może wytwarzać nowe komórki, ale przedłużające się nadużywanie alkoholu przez wiele lat może zmniejszyć jej zdolność do regeneracji. Może to skutkować poważnym i trwałym uszkodzeniem wątroby.
Rozwój choroby poprzez różne etapy zależy od kontynuowania intensywnego picia alkoholu oraz innych czynników ryzyka. Do czynników zwiększających ryzyko rozwoju choroby należy płeć żeńska. Szacuje się, że około 70% osób z alkoholową chorobą wątroby ma problem z uzależnieniem od alkoholu.
Liczba osób z tym schorzeniem wzrastała w ciągu ostatnich dziesięcioleci w wyniku rosnącego poziomu nadużywania alkoholu. Jeśli regularnie pijesz alkohol w nadmiernych ilościach, powiedz o tym swojemu lekarzowi, aby mógł sprawdzić, czy twoja wątroba nie jest uszkodzona.
Rozpoznanie choroby
Rozpoznanie alkoholowej choroby wątroby ma charakter głównie kliniczny i opiera się na ocenie objawów oraz historii spożywania alkoholu przez pacjenta. Istnieje definicja konsensusu opracowana przez Narodowy Instytut Nadużywania Alkoholu i Alkoholizmu, która pomaga w postawieniu diagnozy.
Wstępna diagnostyka powinna obejmować prześwietlenie klatki piersiowej oraz posiewy płynu otrzewnowego, krwi i moczu, aby wykluczyć infekcje towarzyszące. Ścisłe monitorowanie pod kątem stanów zapalnych i niewydolności narządów jest kluczowe w trakcie hospitalizacji.
Wyniki badań laboratoryjnych i skale prognostyczne oparte na wynikach badań, takie jak Funkcja Dyskryminacyjna Maddreya oraz Model Choroby Wątroby w Stadium Końcowym, pomagają określić nasilenie choroby i opcje leczenia. Lekarz może również przeprowadzić ocenę stopnia uszkodzenia wątroby.
Leczenie
Najważniejszą częścią leczenia alkoholowej choroby wątroby jest trwałe zaprzestanie spożywania alkoholu. Jest to tak zwana abstynencja, która może być niezbędna w zależności od etapu choroby. Najlepszym leczeniem alkoholowej choroby wątroby jest abstynencja od alkoholu. W razie potrzeby dostępne są specjalne metody leczenia, które mogą pomóc osobom utrzymać abstynencję, zmniejszyć stan zapalny wątroby, a w przypadku przeszczepu wątroby – zastąpić uszkodzony organ.
Jeśli masz stłuszczoną wątrobę, uszkodzenie może zostać odwrócone, jeśli powstrzymasz się od picia alkoholu przez pewien czas, który może wynosić miesiące lub lata. Po tym okresie zwykle można bezpiecznie wrócić do picia alkoholu, jeśli będziesz przestrzegać wytycznych dotyczących ilości alkoholu. Jednak ważne jest, aby najpierw skonsultować się z lekarzem.
Jeśli masz bardziej poważną formę choroby, taką jak alkoholowe zapalenie wątroby lub marskość, zalecana jest abstynencja na całe życie. Dzieje się tak dlatego, że zaprzestanie picia to jedyny sposób, aby zapobiec dalszemu pogarszaniu się uszkodzenia wątroby i potencjalnie uniknąć śmierci z powodu choroby wątroby.
Zaprzestanie picia nie jest łatwe, szczególnie że szacuje się, iż 70% osób z alkoholową chorobą wątroby ma problem z uzależnieniem od alkoholu. Niemniej jednak, jeśli masz marskość związaną z alkoholem lub alkoholowe zapalenie wątroby i nie przestaniesz pić, żadne leczenie medyczne ani chirurgiczne nie może zapobiec niewydolności wątroby.
Jeśli powstrzymujesz się od alkoholu, możesz doświadczyć objawów odstawienia. Będą one najgorsze w ciągu pierwszych 48 godzin, ale powinny zacząć ustępować, gdy twoje ciało przyzwyczai się do funkcjonowania bez alkoholu. Zwykle trwa to od 3 do 7 dni od czasu ostatniego drinka. W niektórych przypadkach możesz otrzymać poradę, aby stopniowo i planowo zmniejszać spożycie alkoholu, co pomoże uniknąć problemów związanych z odstawieniem.
Możesz również otrzymać lek zwany benzodiazepinami oraz terapię psychologiczną, taką jak terapia poznawczo-behawioralna, która pomoże ci przejść przez proces odstawienia. Niektóre osoby muszą przebywać w szpitalu lub specjalistycznej klinice rehabilitacyjnej podczas początkowych faz odstawienia, aby ich postępy mogły być ściśle monitorowane.
Gdy przestaniesz pić, możesz potrzebować dalszego leczenia, aby upewnić się, że nie zaczniesz pić ponownie. Pierwszym oferowanym leczeniem jest zwykle terapia psychologiczna. Polega ona na rozmowie z terapeutą o twoich myślach i uczuciach oraz o tym, jak wpływają one na twoje zachowanie i samopoczucie.
Leczenie umiarkowanej postaci choroby składa się głównie z opieki wspomagającej, w tym zaprzestania picia alkoholu i wsparcia żywieniowego. W ciężkim alkoholowym zapaleniu wątroby zalecane są kortykosteroidy. Reakcję na terapię kortykosteroidami należy ocenić za pomocą skali Lille w siódmym dniu leczenia.
odpowiednią dietę i spożywanie wystarczającej ilości kalorii
leczenie powikłań choroby wątroby
w niektórych przypadkach – przeszczep wątroby
Lekarze w szpitalu powinni zaangażować zespół wielodyscyplinarny, w tym specjalistów od uzależnień, gastroenterologów lub hepatologów, nefrologów, dietetyków i intensywistów, w zależności od potrzeb.
Długoterminowa opieka powinna koncentrować się na utrzymaniu abstynencji od alkoholu, leczeniu marskości wątroby i, jeśli jest to wskazane, ocenie możliwości przeszczepu wątroby. Farmakologiczne leczenie zaburzeń związanych z używaniem alkoholu może pomóc pacjentom w utrzymaniu abstynencji.
Rokowanie
Całkowita abstynencja od alkoholu jest konieczna do leczenia alkoholowej choroby wątroby. Jeśli pacjent ma proste stłuszczenie wątroby, abstynencja sama w sobie może być wystarczająca do odwrócenia uszkodzenia.
W zaawansowanych etapach alkoholowa choroba wątroby jest poważnym, zagrażającym życiu stanem. Obecność marskości wątroby oraz kontynuowanie spożywania alkoholu negatywnie wpływają na rokowanie długoterminowe.
Wątroba ma niesamowitą zdolność do samoleczenia, gdy ma na to szansę. Przerwa w piciu alkoholu może zmniejszyć obciążenie wątroby, tak aby mogła skupić się na odbudowie i naprawie uszkodzonych komórek. Długość przerwy zależy od ciebie – niektórzy ludzie robią „suchy" miesiąc lub dłuższą przerwę trwającą kilka miesięcy. Niektórzy decydują się na roczną przerwę. Niezależnie od długości przerwy, twoja wątroba prawdopodobnie na tym skorzysta.
info Ten poradnik ma pomóc Ci zrozumieć schorzenie. Nie zastąpi rozmowy z lekarzem, który najlepiej zna Twoją sytuację.
Hiszpania
