Rak płaskonabłonkowy krtani

Czym jest rak płaskonabłonkowy krtani

Rak płaskonabłonkowy krtani to nowotwór złośliwy, który rozwija się w komórkach wyściółki krtani. Krtań, zwana też pudełkiem głosowym, to ważny narząd znajdujący się w gardle, który pomaga nam mówić, oddychać i połykać. Zawiera struny głosowe, które wytwarzają dźwięki podczas mówienia.1

Większość nowotworów krtani rozpoczyna się w płaskich, cienkich komórkach zwanych komórkami płaskonabłonkowymi. Te komórki pokrywają wewnętrzną powierzchnię krtani. Właśnie z tego powodu ten typ raka nazywany jest rakiem płaskonabłonkowym krtani.2

Gdy komórki nowotworowe zaczynają się niekontrolowanie rozmnażać w krtani, wnikają w otaczające tkanki i mogą uszkadzać organizm. W niektórych przypadkach zmiany w komórkach krtani mogą prowadzić do stanów przedrakowych, takich jak dysplazja, gdzie nieprawidłowe komórki jeszcze nie są rakiem, ale istnieje zwiększone ryzyko, że mogą się nimi stać.2

Budowa krtani i miejsca występowania nowotworu

Krtań jest podzielona na trzy główne części anatomiczne, a rak może rozwinąć się w każdej z nich:1

Nadziemia (górna część) obejmuje nagłośnię, fałszywe struny głosowe, komory, fałdy nadziemiardzenne i chrząstki nalewkowate. Ponad jedna trzecia raków krtani (około 35%) rozpoczyna się właśnie w tej części. Obszar ten jest bogaty w drenaż limfatyczny, co oznacza, że nowotwory rozwijające się tutaj mają większą skłonność do rozprzestrzeniania się na węzły chłonne szyi.3

Głośnia (środkowa część) zawiera prawdziwe struny głosowe oraz spoidła przednie i tylne. Ponad połowa raków krtani (około 60%) rozpoczyna się w tym miejscu, gdzie znajdują się struny głosowe.1

Podgłośnia (dolna część) zaczyna się około 1 cm poniżej prawdziwych strun głosowych i rozciąga się do dolnej krawędzi chrząstki pierścieniowatej lub pierwszego pierścienia tchawicy. Tylko około 5% raków krtani – 1 na 20 przypadków – rozpoczyna się w tej dolnej części.1

Jak często występuje

Rak krtani jest częścią grupy nowotworów głowy i szyi. Każdego roku w Stanach Zjednoczonych około 12 500 osób otrzymuje diagnozę raka krtani, a około 4000 osób umiera z powodu tej choroby.1 W 2025 roku szacuje się, że w USA wystąpi około 13 020 nowych przypadków i 3910 zgonów.3

Rak płaskonabłonkowy stanowi zdecydowaną większość przypadków nowotworów krtani. Inne, znacznie rzadsze typy obejmują gruczolakoraka (rozpoczynający się w komórkach gruczołowych produkujących śluz), mięsaki krtani, chłoniaki czy plazmocytomy, ale wymagają one odmiennego leczenia niż opisywane tutaj.4

Objawy i oznaki choroby

Pierwsze oznaki raka krtani łatwo pomylić z objawami innych, mniej poważnych schorzeń. Najczęstszym objawem jest chrypka, która nie ustępuje po kilku tygodniach – łatwo można ją pomylić z oznaką przeziębienia.1

Jeśli doświadczasz następujących objawów, powinieneś porozmawiać z lekarzem, aby uzyskać dokładną diagnozę:1

• Ból gardła lub kaszel, który nie ustępuje
• Zmiany głosu, takie jak chrypka, które się nie poprawiają
• Ból ucha
• Trudności w połykaniu
• Guz lub masa w szyi
• Niewyjaśniona utrata wagi

Objawy mogą się różnić w zależności od tego, w której części krtani znajduje się nowotwór. Rak rozwijający się w obszarze strun głosowych często powoduje wczesne zmiany głosu, co może pomóc w szybszym wykryciu choroby.

Metody leczenia

Rak krtani często można leczyć, a odpowiednie postępowanie zależy od wielkości i typu nowotworu, jego lokalizacji, stadium zaawansowania oraz ogólnego stanu zdrowia pacjenta.5 Leczenie może obejmować operację, chemioterapię, radioterapię lub leki celowane i immunoterapię.5

Rokowanie i przeżywalność

Rokowanie w raku krtani zależy od wielu czynników, dlatego nikt nie może ci powiedzieć dokładnie, jak długo będziesz żył. Lekarze zwykle określają perspektywy dla danej choroby, patrząc na duże grupy pacjentów. Ponieważ ten rak jest mniej powszechny, statystyki dotyczące przeżycia są trudniejsze do oszacowania niż w przypadku innych, częstszych nowotworów.6

Rak krtani wykryty we wczesnym stadium jest zazwyczaj wysoko uleczalny, często przy użyciu tylko jednej metody terapii – operacji lub radioterapii – co często pozwala zachować krtań. Jednak choroba w późnym stadium wymaga terapii wielomodalnej i wiąże się z gorszymi wynikami, często wymagając bardziej rozległego leczenia, które może nie zachować krtani.7

Statystyki przeżycia w zależności od stadium pokazują znaczące różnice. W przypadku raka krtani w stadium 1, prawie 90 na 100 osób (prawie 90%) przeżyje swoją chorobę przez 5 lat lub dłużej po diagnozie. Oznacza to, że rak znajduje się tylko w jednej części krtani, a struny głosowe wciąż mogą się poruszać. Nowotwór nie rozprzestrzenił się na pobliskie tkanki, węzły chłonne ani inne narządy.6

W stadium 2, około 70 na 100 osób (około 70%) przeżyje swoją chorobę przez 5 lat lub dłużej po diagnozie. Rak w tym stadium rozprzestrzenił się do innej części krtani z miejsca, w którym się rozpoczął.6

Twój lekarz może dostarczyć więcej informacji na temat twojego osobistego rokowania. Pamiętaj, że statystyki opierają się na dużych grupach ludzi i nie mogą przewidzieć, co stanie się w twoim indywidualnym przypadku. Stadium choroby, lokalizacja nowotworu, twój ogólny stan zdrowia i sposób, w jaki rak reaguje na leczenie – wszystko to ma wpływ na twoje perspektywy.6

Ważne jest również, aby pamiętać, że medycyna stale się rozwija, a nowe metody leczenia mogą poprawiać wyniki u pacjentów. Regularnie odbywane wizyty kontrolne i ścisła współpraca z zespołem medycznym są kluczowe dla monitorowania twojego stanu i szybkiego reagowania na wszelkie zmiany.