W skrócie
Ten artykuł opisuje badania kliniczne, w których analizuje się afatinib. Próby oceniają skuteczność, bezpieczeństwo i najlepszą kolejność leczenia u osób z określonymi nowotworami, głównie rakiem płuca. Badane są także konkretne grupy pacjentów, na przykład z mutacjami EGFR lub z chorobą Fanconiego.
Najważniejsze informacje
- Badania kliniczne z afatinib dotyczą głównie niedrobnokomórkowego raka płuca z mutacjami EGFR. W danych są próby fazy 2, 3 i 4, więc lek jest oceniany zarówno w bardziej zaawansowanych, jak i w szerszych porównaniach leczenia. Część badań sprawdza afatinib samodzielnie, a część porównuje go z innymi inhibitorami EGFR lub ich sekwencją stosowania. Jedno badanie obejmuje także pacjentów z rzadkim, zaawansowanym rakiem płaskonabłonkowym związanym z anemią Fanconiego. Główne wyniki to przeżycie bez progresji choroby, czas do niepowodzenia leczenia EGFR-TKI oraz odsetek odpowiedzi guza. Badania są skierowane do osób z chorobą zaawansowaną, nieoperacyjną lub z określonym profilem genetycznym nowotworu.
Przegląd badań klinicznych
W dostępnych danych afatinib jest badany w kilku badaniach interwencyjnych, czyli takich, w których uczestnicy otrzymują określone leczenie według planu badania. Badania dotyczą głównie nowotworów z mutacją EGFR, zwłaszcza niedrobnokomórkowego raka płuca, ale jedno z nich obejmuje też rzadki nowotwór głowy i szyi związany z anemią Fanconiego.
W badaniach porównuje się afatinib z innymi lekami z grupy inhibitorów EGFR, takimi jak osimertinib, a czasem ocenia się także najlepszą kolejność leczenia. To oznacza, że naukowcy chcą sprawdzić nie tylko, czy lek działa, ale też jak najlepiej go używać u konkretnych pacjentów.
Badania u osób z rakiem płuca i mutacjami EGFR
Największa część danych dotyczy niedrobnokomórkowego raka płuca (NSCLC) z mutacjami EGFR. W badaniu ERIS oceniana jest optymalna sekwencja inhibitorów EGFR u osób z EGFR-zmutowanym NSCLC, które nie kwalifikują się do leczenia z intencją wyleczenia i są kandydatami do leczenia pierwszej linii.
W tym badaniu porównuje się dacomitinib, afatinib i osimertinib, a głównym wynikiem jest przeżycie bez progresji choroby (PFS). PFS oznacza czas, przez który choroba nie pogarsza się według oceny badania.
Badanie AFAMOSI sprawdza, czy leczenie afatinib, a potem osimertinib, działa lepiej niż samo osimertinib u pacjentów z EGFR-zmutowanym, T790M-ujemnym, niepłaskonabłonkowym NSCLC w leczeniu pierwszej linii. Główny punkt końcowy to czas do niepowodzenia leczenia EGFR-TKI w ciągu 24 miesięcy w wybranej grupie z T790M dodatnim wynikiem, porównywany z osimertinibem.
W kolejnym badaniu fazy 3 oceniana jest skuteczność i bezpieczeństwo firmonertinibu w porównaniu z wyborem badacza, czyli osimertinibem lub afatinib, u osób z miejscowo zaawansowanym lub przerzutowym NSCLC z rzadkimi mutacjami PACC EGFR. Główne wyniki to PFS oceniane przez niezależny centralny przegląd oraz potwierdzony odsetek obiektywnej odpowiedzi (ORR).
Badanie u pacjentów z anemią Fanconiego i rakiem płaskonabłonkowym
Jedno badanie obejmuje osoby z anemią Fanconiego, u których występuje nieoperacyjny i/lub przerzutowy miejscowo zaawansowany rak płaskonabłonkowy jamy ustnej, gardła, hipofaryngu lub krtani. Jest to badanie fazy 2, więc ma ocenić przede wszystkim działanie leczenia w tej małej i szczególnej grupie pacjentów.
W tym badaniu afatinib jest podawany jako terapia, a główny cel to ocena aktywności przeciwnowotworowej, mierzona jako ORR według kryteriów RECIST 1.1. RECIST 1.1 to zestaw zasad służących do sprawdzania, czy guz zmniejsza się, znika, czy pozostaje bez zmian.
Jakie wyniki są mierzone w badaniach?
W badaniach z afatinib najczęściej oceniane są wyniki związane z tym, jak długo choroba pozostaje pod kontrolą i jak dobrze guz reaguje na leczenie.
- Przeżycie bez progresji (PFS) — czas bez pogorszenia choroby; używane w badaniu ERIS oraz w badaniu z firmonertinibem.
- Czas do niepowodzenia leczenia EGFR-TKI — czas do momentu, gdy leczenie przestaje działać; używany w badaniu AFAMOSI.
- Odsetek obiektywnej odpowiedzi (ORR) — odsetek pacjentów, u których guz wyraźnie się zmniejsza; używany w badaniu Fanconi oraz w badaniu z firmonertinibem.
Kto może uczestniczyć?
Uczestnicy są wybierani bardzo dokładnie, ponieważ każde badanie dotyczy innej grupy chorych. W badaniach płucnych zwykle potrzebny jest zaawansowany NSCLC z określonym wynikiem genetycznym, na przykład mutacją EGFR lub rzadką mutacją PACC.
W badaniu Fanconi mogą uczestniczyć osoby z tą rzadką chorobą genetyczną oraz z nieoperacyjnym lub przerzutowym rakiem płaskonabłonkowym w obrębie jamy ustnej, gardła, hipofaryngu albo krtani. Oznacza to, że nie jest to badanie dla wszystkich chorych na nowotwory, lecz dla bardzo konkretnych grup opisanych w protokołach.
Fazy badań i ich znaczenie
W danych znajdują się badania fazy 2, fazy 3 i fazy 4. Faza 2 zwykle sprawdza, czy leczenie działa w małej grupie pacjentów, faza 3 porównuje leczenie w większej grupie, a faza 4 ocenia lek po wcześniejszym wprowadzeniu do praktyki badawczej lub klinicznej.
W tych badaniach liczba uczestników waha się od 25 do 388 osób, co pokazuje, że część prób jest mała i bardzo wyspecjalizowana, a część ma większy zasięg i służy porównaniu kilku strategii leczenia.