Eozynofilowe zapalenie przełyku

Czym jest eozynofilowe zapalenie przełyku?

Eozynofilowe zapalenie przełyku to przewlekłe schorzenie dotyczące przełyku, czyli rurki łączącej usta z żołądkiem1. W tej chorobie białe krwinki zwane eozynofilami (rodzaj komórek układu odpornościowego) gromadzą się w przełyku i powodują stan zapalny1.

U zdrowych osób przełyk zazwyczaj nie zawiera eozynofili2. Gdy jednak zostanie spożyty pokarm wywołujący reakcję, eozynofile migrują do przełyku w dużej liczbie i przyczyniają się do uszkodzenia tkanek oraz stanu zapalnego2. Bez leczenia ten stan zapalny może prowadzić do powstawania tkanki bliznowatej i zwężenia przełyku, co sprawia, że połykanie staje się trudne1. Na przykład, gdy osoba chora połyka kęs jedzenia, ten kęs nie może łatwo przejść przez przełyk do żołądka - może powstać wrażenie, że coś utknęło lub porusza się bardzo wolno1.

Eozynofilowe zapalenie przełyku niegdyś uznawane za rzadkie, obecnie jest diagnozowane coraz częściej. Dotyczy około 34 na 100 000 osób1. Choroba może wystąpić u każdego - od niemowląt po osoby dorosłe1. Jest to schorzenie przewlekłe, co oznacza, że trwa długo i nie można go całkowicie wyleczyć, ale istnieją metody leczenia pomagające kontrolować stan zapalny i objawy1. Większość pacjentów z eozynofilowym zapaleniem przełyku będzie potrzebowała leczenia przez resztę życia1.

• Przełyk

Przyczyny i czynniki ryzyka

Badacze nie są pewni dokładnej przyczyny eozynofilowego zapalenia przełyku. Uważają, że jest to reakcja układu odpornościowego i alergiczna na pokarmy lub substancje w otoczeniu, takie jak roztocza kurzu domowego, sierść zwierząt, pyłki roślin i pleśnie3. Pewną rolę mogą również odgrywać czynniki genetyczne3. Choroba jest spowodowana przez alergeny, które nie są takie same dla wszystkich chorych4.

Niektóre osoby są bardziej narażone na rozwój eozynofilowego zapalenia przełyku. Choroba częściej występuje u osób, które3:

• Są płci męskiej
• Mają inne choroby alergiczne, takie jak katar sienny, egzema, astma i alergie pokarmowe
• Mają członków rodziny z eozynofilowym zapaleniem przełyku

Eozynofilowe zapalenie przełyku po raz pierwszy zostało opisane u dzieci, ale występuje również u dorosłych2. Alergia pokarmowa może odgrywać znaczącą rolę w rozwoju tej choroby2.

Objawy choroby

Objawy eozynofilowego zapalenia przełyku mogą być różne u różnych osób i zależą od wieku3. Najczęstsze objawy obejmują trudności w połykaniu, uczucie zatrzymania się pokarmu w przełyku, ból w klatce piersiowej, zgagę i wymioty2.

U niemowląt i małych dzieci najczęściej występują3:

• Problemy z karmieniem
• Wymioty
• Słaby przyrost masy ciała i wzrostu
• Refluks (cofanie się treści żołądkowej), który nie reaguje na leki

U starszych dzieci mogą pojawić się3:

• Wymioty
• Ból brzucha
• Trudności w połykaniu, szczególnie pokarmów stałych
• Refluks, który nie ustępuje po zastosowaniu leków
• Słaby apetyt

U dorosłych najczęstsze są3:

• Trudności w połykaniu, szczególnie pokarmów stałych
• Zatrzymanie się pokarmu w przełyku
• Refluks, który nie ustępuje po leczeniu
• Zgaga
• Ból w klatce piersiowej

Inne, mniej powszechne objawy to ból brzucha, nudności i wymioty1. Objawy te mogą powodować zmniejszony apetyt2. Ze względu na przewlekły i postępujący charakter choroby, eozynofilowe zapalenie przełyku zwykle trwa do wieku dorosłego5. Opóźnienie w diagnostyce lub niekontrolowany stan zapalny może prowadzić do powikłań, takich jak zwężenie lub zwłóknienie przełyku, co skutkuje zatrzymaniem się pokarmu5.

Diagnostyka

Aby rozpoznać eozynofilowe zapalenie przełyku, lekarz zazwyczaj3:

• Zapyta o objawy i historię choroby. Ponieważ inne schorzenia mogą mieć podobne objawy, bardzo ważne jest, aby lekarz dokładnie zebrał wywiad
• Wykona endoskopię górnego odcinka przewodu pokarmowego (badanie polegające na wprowadzeniu cienkiego, elastycznego narzędzia z kamerą do przełyku)

Endoskop to długa, elastyczna rurka z lampką i kamerą na końcu3. Podczas endoskopii lekarz może zobaczyć charakterystyczne zmiany w przełyku i pobrać próbki tkanek do badania pod mikroskopem - są to biopsje przełyku3. Eozynofilowe zapalenie przełyku rozpoznaje się definitywnie na podstawie obecności eozynofilii widocznej w biopsji przełyku u pacjentów z objawami, bez innych powodów eozynofilii6. W badaniu mikroskopowym definiuje się je jako obecność co najmniej 15 eozynofili w jednym polu widzenia mikroskopu5.

Niektórzy lekarze mogą również przeprowadzić testy alergiczne, aby pomóc określić, które pokarmy lub substancje mogą wywoływać reakcję3. Eliminacja pokarmów na podstawie wyników testów alergicznych jest prostym podejściem i prowadzi do ustąpienia stanu zapalnego u połowy pacjentów6.

Leczenie

Głównymi celami leczenia eozynofilowego zapalenia przełyku są ustąpienie objawów klinicznych i remisja histologiczna (poprawa stanu zapalnego widoczna w biopsji, ze zmniejszeniem liczby eozynofili poniżej 15 w polu widzenia mikroskopu i wygojenie błony śluzowej)5. Istnieją trzy główne podejścia do leczenia: zmiany w diecie, leki i w niektórych przypadkach procedury endoskopowe6.

Rokowanie i życie z chorobą

Eozynofilowe zapalenie przełyku jest chorobą przewlekłą, która wymaga długoterminowego leczenia i monitorowania1. Nie ma na nią lekarstwa, ale dzięki odpowiedniemu leczeniu większość osób może skutecznie kontrolować objawy i prowadzić normalne życie1.

Życie z eozynofilowym zapaleniem przełyku może wpływać na codzienne aktywności, zwłaszcza związane z jedzeniem i sytuacjami społecznymi. Spożywanie posiłków stanowi dużą część okazji towarzyskich, a niepewność i zakłopotanie związane z objawami eozynofilowego zapalenia przełyku mogą być psychicznie obciążające8. Wiele osób z chorobą opracowuje różne metody radzenia sobie, takie jak bardzo powolne jedzenie, nadmierne przeżuwanie pokarmu, picie dużych ilości płynów podczas posiłków lub unikanie niektórych pokarmów8. Chociaż te strategie mogą chwilowo pomóc, nie rozwiązują podstawowego problemu przewlekłego stanu zapalnego8.

Pacjenci z eozynofilowym zapaleniem przełyku potrzebują wsparcia społecznego i emocjonalnego9. Ważne jest, aby rozmawiać z lekarzem o swoich objawach, metodach radzenia sobie i o tym, jak choroba wpływa na życie codzienne. Największym problemem związanym z metodami radzenia sobie jest to, że ludzie się do nich przyzwyczajają, co może opóźnić właściwą diagnozę8. Dlatego należy poinformować lekarza o stosowanych strategiach i ich częstotliwości8.

Dzięki odpowiedniemu leczeniu i wsparciu osoby z eozynofilowym zapaleniem przełyku mogą osiągnąć remisję i utrzymać ją przez długi czas10. Remisja oznacza, że objawy są pod kontrolą, a stan zapalny w przełyku jest znacznie zmniejszony lub ustąpił10.