Badanie nad bezpieczeństwem i skutecznością zamtocabtagene autoleucel u dzieci z nawrotowymi lub opornymi nowotworami komórek B po wcześniejszych terapiach
Badanie skuteczności MB-CART2019.1 u pacjentów z nawrotowym/opornym chłoniakiem rozlanym z dużych komórek B, niekwalifikujących się do chemioterapii wysokodawkowej i przeszczepu szpiku.
Chłoniak z komórek B oporny na leczenie to sytuacja, w której nowotwór nie reaguje na stosowane metody terapii lub powraca po okresie remisji. Choć stanowi to wyzwanie dla pacjentów i lekarzy, w ostatnich latach pojawiły się nowe możliwości leczenia, które dają nadzieję osobom borykającym się z tym schorzeniem.
Czym jest chłoniak oporny i nawrotowy
Termin chłoniak nawrotowy (relapsed) odnosi się do sytuacji, gdy choroba pojawia się ponownie lub zaczyna rosnąć po okresie remisji, czyli czasowego ustąpienia objawów choroby. Chłoniak może powrócić w pierwotnej lokalizacji lub w innych częściach ciała.
Określenie chłoniak oporny (refractory) używane jest do opisania sytuacji, gdy nowotwór nie odpowiada na leczenie – oznacza to, że komórki rakowe nadal się rozwijają, albo gdy odpowiedź na terapię nie trwa wystarczająco długo. W przypadku chłoniaka opornego objawy choroby nie poprawiają się znacząco lub w ogóle nie ulegają poprawie.
Chłoniak oporny różni się od nawrotowego tym, że od początku nie reaguje na zastosowane leczenie. Warto zaznaczyć, że chłoniak nawrotowy może być oporny na terapie, które działały skutecznie w przeszłości.
Jak często występuje problem
Rozlany chłoniak z dużych komórek B (DLBCL) jest najczęstszym agresywnym chłoniakiem nieziarniczym i może zostać wyleczony u 60–70% pacjentów poddanych immunochemioterapii pierwszej linii.
U około 20–40% pacjentów dochodzi do nawrotu choroby lub rozwija się choroba oporna na leczenie po początkowej terapii. Dla tych osób kolejne schematy chemioterapii lub immunochemioterapii – z przeszczepem komórek macierzystych lub bez niego – mają ograniczoną skuteczność.
Mimo niedawnego zatwierdzenia polatuzumabu vedotin w połączeniu z rytuksymabem, cyklofosfamidem, doksorubicyną i prednizonem dla pacjentów wysokiego ryzyka, nie odnotowano poprawy w odsetku pacjentów, u których rozwija się pierwotnie oporna choroba lub wczesny nawrót w porównaniu ze standardowym leczeniem.
Możliwości leczenia
Chemioterapia w wysokich dawkach, po której następuje przeszczep komórek macierzystych, może być stosowana w leczeniu pacjentów z rozlanym chłoniakiem z dużych komórek B, u których choroba nawróciła lub okazała się oporna.
Pomimo postępów w leczeniu pierwszej linii, pacjenci z rozlanym chłoniakiem z dużych komórek B nadal doświadczają nawrotów. Chemioterapia ratunkowa, po której następuje autologiczny przeszczep komórek macierzystych (ASCT), stanowi standardowe leczenie drugiej linii dla nawrotowego i opornego DLBCL. Niemniej jednak około połowa pacjentów nie kwalifikuje się do transplantacji z powodu nieskutecznego leczenia ratunkowego, a druga połowa doświadcza nawrotu po przeszczepieniu.
W badaniach z randomizacją nie wykazano, aby którykolwiek schemat chemioterapii ratunkowej był lepszy od innych. Na wyniki leczenia wpływa wtórny międzynarodowy wskaźnik prognostyczny w momencie nawrotu oraz różne czynniki biologiczne.
Przy planowaniu leczenia zespół medyczny przegląda wcześniejsze terapie, aby określić, co działało, co nie działało i dlaczego. Ta informacja pomaga w wyborze kolejnych kroków – czy to modyfikacji istniejących metod leczenia, czy wypróbowania nowych opcji. Leczenie jest zawsze dostosowywane indywidualnie do sytuacji każdego pacjenta.
Nowe metody terapeutyczne
W ostatnich pięciu latach pojawiło się wiele nowych możliwości leczenia, które mogą pomóc w przypadku agresywnych chłoniaków. Pojawienie się nowych opcji terapeutycznych w ostatnich latach zwiększyło złożoność wyboru leczenia i optymalnej kolejności terapii, biorąc pod uwagę wiele dostępnych metod o tym samym celu terapeutycznym lub mechanizmie działania immunoterapeutycznego.
Do nowych metod leczenia należą:
Chemioterapia: Kombinacje leków chemioterapeutycznych mogą okazać się skuteczne
Terapie celowane: Leki takie jak ibrutynib czy wenetoklaks skupiają się na określonych cząsteczkach lub szlakach zaangażowanych we wzrost nowotworu. Te metody leczenia mogą zapobiegać namnażaniu się komórek rakowych bez znacznego uszkodzenia normalnych komórek. Mogą stanowić opcję terapeutyczną dla przewlekłej białaczki limfocytowej lub rozlanego chłoniaka z dużych komórek B
Immunoterapie: Inhibitory punktów kontrolnych, przeciwciała monoklonalne lub terapie bispecyficzne mogą pomóc w walce z nowotworem
Kluczowe czynniki wpływające na wybór leczenia obejmują moment nawrotu, kwalifikację do opcji leczenia o potencjale wyleczenia w drugiej linii, w tym terapię komórkami CAR-T (chimeryczne receptory antygenowe komórek T) i autologiczny przeszczep komórek macierzystych, a także uwzględnienie mechanizmu działania leków i profilu skutków ubocznych.
Pomimo że nawrót nowotworu jest zjawiskiem niepożądanym, nadal istnieje wiele opcji terapeutycznych. Ważne jest, aby porozmawiać z zespołem medycznym w celu omówienia planu opieki.
info Ten poradnik ma pomóc Ci zrozumieć schorzenie. Nie zastąpi rozmowy z lekarzem, który najlepiej zna Twoją sytuację.