Alkoholizm

Czym jest alkoholizm?

Zaburzenie związane z używaniem alkoholu (znane także jako alkoholizm) to stan medyczny charakteryzujący się upośledzoną zdolnością do zaprzestania lub kontrolowania picia alkoholu pomimo negatywnych konsekwencji społecznych, zawodowych lub zdrowotnych1. Obejmuje ono różne sytuacje, które niektórzy ludzie nazywają nadużywaniem alkoholu, uzależnieniem od alkoholu czy po prostu alkoholizmem.

Uznawany za zaburzenie mózgu, alkoholizm może występować w stopniu łagodnym, umiarkowanym lub ciężkim1. To przewlekłe zaburzenie nawrotowe związane z kompulsywnym piciem alkoholu, utratą kontroli nad spożyciem oraz pojawianiem się negatywnych stanów emocjonalnych, gdy alkohol nie jest już dostępny2.

Napoje alkoholowe zawierają etanol, substancję psychoaktywną i toksyczną, która może powodować uzależnienie3. Na całym świecie w 2019 roku około 2,6 miliona zgonów było spowodowanych spożyciem alkoholu. Z tej liczby 1,6 miliona zgonów wynikało z chorób niezakaźnych, 700 000 z urazów i 300 000 z chorób zakaźnych3.

Objawy i skutki nadużywania alkoholu

Alkoholizm to druga najczęstsza forma uzależnienia w Stanach Zjednoczonych, po uzależnieniu od tytoniu4. Szacuje się, że około 10% dorosłych mężczyzn i 5% dorosłych kobiet ma zaburzenie związane z używaniem alkoholu4.

Objawy zaburzenia związanego z używaniem alkoholu koncentrują się na zmianach nastroju i zachowania. Osoby dotknięte tym problemem doświadczają5:

• Głodu na napoje zawierające alkohol
• Kontynuowania picia pomimo negatywnego wpływu na relacje z rodziną, przyjaciółmi i współpracownikami
• Picia więcej niż planowano lub przez dłuższy czas niż zamierzano
• Poświęcania dużo czasu na zdobywanie i picie alkoholu lub odzyskiwanie sił po kacach
• Wielokrotnych nieudanych prób ograniczenia lub zaprzestania picia

Wielu ludzi straciło kontrolę nad piciem – nie są w stanie przestać lub ograniczyć spożycia pomimo poważnych negatywnych konsekwencji zdrowotnych i utraty wartościowych aktywności lub relacji4.

Przyczyny alkoholizmu

Dlaczego niektórzy ludzie nadużywają alkoholu, a inni nie, nie jest do końca zrozumiałe, ale historia rodzinna uzależnienia od alkoholu naraża osobę na większe ryzyko4. Dzieci rodziców, którzy mają problem z alkoholem, mają czterokrotnie zwiększone ryzyko rozwoju tego zaburzenia4.

Dostępność alkoholu, różnice związane z płcią oraz zmienność genetyczna odgrywają rolę w rozwoju problemu. Czynniki te wpływają na to, czy dana osoba rozwinie uzależnienie, a jeśli tak, to jak szybko6.

Jak rozpoznać problem z alkoholem?

Rozpoznanie problemu z alkoholem jest ważnym pierwszym krokiem do uzyskania pomocy. Jeśli jesteś zaniepokojony swoim piciem lub miałeś wypadek lub uraz związany z alkoholem, możesz otrzymać krótką sesję doradczą7.

Warto prowadzić „dzienniczek picia", aby rejestrować, ile jednostek alkoholu (jedna jednostka to około 150 ml wina, 350 ml piwa lub około 40 ml mocnego alkoholu) spożywasz w ciągu tygodnia7. Pomoże to zrozumieć wzorce swojego picia i ocenić, czy przekraczasz bezpieczne limity.

Lekarze mogą również przeprowadzić testy krwi i moczu, aby monitorować stan zdrowia wątroby i ogólną kondycję organizmu7.

Możliwości leczenia

Opcje leczenia uzależnienia od alkoholu zależą od zakresu picia oraz tego, czy próbujesz pić mniej (umiarkowanie) czy całkowicie zrezygnować z picia (abstynencja)7.

Leczenie może obejmować5:

• Leki wspomagające ograniczenie picia lub utrzymanie abstynencji
• Terapię behawioralną, która pomaga zmienić myślenie i zachowanie związane z piciem
• Grupy wsparcia
• Doradztwo indywidualne lub grupowe

Jeśli jesteś uzależniony od alkoholu, zaleca się zasięgnięcie porady medycznej w celu kontrolowania objawów odstawienia. Proces detoksykacji – oczyszczania organizmu z alkoholu – powinien odbywać się pod nadzorem medycznym, ponieważ objawy odstawienne mogą być niebezpieczne7.

W łagodnych przypadkach można przeprowadzić detoksykację w domu bez stosowania leków, ponieważ objawy odstawienia również będą łagodne. Jeśli jednak spożycie alkoholu jest wysokie (więcej niż 20 jednostek dziennie), może być konieczne leczenie szpitalne7.

Badania pokazują, że większość osób może zmniejszyć ilość wypijanego alkoholu lub całkowicie przestać pić5. Mniej niż 20% pacjentów pozostaje abstynentami przez cały rok, ale wśród pacjentów, którzy byli trzeźwi przez 2 lata, wskaźnik nawrotów wynosi 40%8.

Grupy wsparcia i pomoc

Anonimowi Alkoholicy (AA) to organizacja, która od ponad 80 lat pomaga alkoholikom w powrocie do zdrowia. Program AA opiera się na prostym fundamencie – jeden alkoholik dzieli się swoimi doświadczeniami z drugim9.

Poszukiwanie wsparcia u przyjaciela, członka rodziny, pracownika służby zdrowia lub kogoś innego, kto wesprze Twoją decyzję o ograniczeniu picia, jest bardzo ważne10. Regularne wizyty kontrolne są niezbędne, aby wspierać pacjenta w powrocie do zdrowia8.

Skutki dla zdrowia

Nadmierne picie może poważnie uszkodzić wątrobę, żołądek, serce, mózg i układ nerwowy4. Zwiększa również ryzyko raka jamy ustnej, gardła, krtani i przełyku. Kobiety, które piją dużo, są bardziej narażone na rozwój raka piersi i osteoporozy4.

Ponadto osoby nadużywające alkoholu mogą nie odżywiać się odpowiednio, co może prowadzić do niedoborów witamin i minerałów4. Długotrwałe nadużywanie alkoholu może prowadzić do powiększenia serca, co jest poważną chorobą, której nie można całkowicie odwrócić4.

Nadmierne spożycie alkoholu może mieć zarówno natychmiastowe, jak i długotrwałe skutki. Obejmuje ono picie zwykłe (spożywanie dużych ilości w krótkim czasie), picie nadmierne oraz wszelkie picie przez kobiety w ciąży lub osoby poniżej 21. roku życia11.

Rocznie w Stanach Zjednoczonych około 178 000 osób umiera z powodu nadmiernego spożycia alkoholu11. Picie mniejszej ilości alkoholu jest lepsze dla zdrowia niż picie większej ilości. Możesz zmniejszyć ryzyko dla zdrowia, pijąc mniej lub decydując się nie pić wcale11.

Chociaż istnieje wiele zagrożeń związanych z piciem alkoholu, umiarkowane picie może też przynosić pewne korzyści. Oznacza to nie więcej niż dwa drinki dziennie dla mężczyzn i nie więcej niż jeden drink dziennie dla kobiet4. Umiarkowane picie wydaje się zmniejszać ryzyko chorób serca, udaru i innych chorób układu krążenia4.