Nowotwór nerki

Czym jest nowotwór nerki

Nowotwór nerki to choroba, w której komórki nerkowe ulegają zmianom i zaczynają się niekontrolowanie dzielić. Z czasem te zmienione komórki tworzą masę zwaną guzem. Rak powstaje, gdy coś wywołuje zmianę w komórkach i zaczynają się one dzielić bez kontroli1.

Nowotwór złośliwy może rozprzestrzeniać się do innych tkanek i ważnych narządów. Gdy tak się dzieje, proces ten nazywa się przerzutami1.

Nowotwór nerki jest jednym z dziesięciu najczęstszych nowotworów w Stanach Zjednoczonych. Rak nerki jest najczęstszy u osób w wieku od 65 do 74 lat. Mężczyźni chorują prawie dwa razy częściej niż kobiety. Choroba występuje również częściej w populacji rdzennych Amerykanów oraz osób rasy czarnej1.

Nowotwór nerki jest znacznie rzadszy u dzieci. Jednak od 500 do 600 dzieci jest diagnozowanych z guzem Wilmsa (rodzajem raka nerki) każdego roku w Stanach Zjednoczonych1.

Anatomia nerek

Ciało ma dwie nerki, po jednej z każdej strony ciała, umieszczone za wątrobą i żołądkiem. Nerki są dużymi narządami w kształcie fasoli1. Jedna nerka znajduje się po lewej stronie kręgosłupa, druga po prawej1.

Nerki mają wiele ważnych funkcji. Produkują mocz, co jest sposobem, w jaki ciało pozbywa się płynnych produktów odpadowych. Nerki filtrują krew, oczyszczają ją i usuwają zbędne substancje. Nerki odgrywają również rolę w kontrolowaniu ciśnienia krwi oraz pobudzaniu szpiku kostnego do produkcji czerwonych krwinek11.

Miedniczka nerkowa znajduje się w środku nerki i jest odpowiedzialna za zbieranie moczu oraz kierowanie go do moczowodów - dwóch rurek, które łączą nerki z pęcherzem. Pęcherz przechowuje mocz, zanim opuści ciało1.

• Nerki
• Miedniczka nerkowa
• Moczowody
• Pęcherz moczowy

Typy nowotworu nerki

Istnieją różne typy nowotworów nerki1:

Rak nerkowokomórkowy (RCC) jest najczęstszą formą raka nerki u dorosłych i stanowi 85% wszystkich nowotworów nerki. Rak nerkowokomórkowy zwykle rozwija się jako pojedynczy guz w jednej nerce, ale może dotyczyć obu nerek. Rak rozpoczyna się w komórkach, które wyściełają kanaliki nerkowe - małe rurki, które zwracają składniki odżywcze i płyn z powrotem do krwi. Najczęstszym typem RCC jest jasnokomórkowy rak nerkowokomórkowy1.

Rak nerkowokomórkowy jest klasyfikowany w trzech głównych podtypach histologicznych: jasnokomórkowy (75%), brodawkowaty (od 15% do 20%) i chromofobowy (5%)1. Przeżywalność specyficzna dla choroby jest najgorsza w przypadku jasnokomórkowego raka nerkowokomórkowego, ponieważ zwykle jest wykrywany na bardziej zaawansowanym etapie1.

Rak komórek przejściowych stanowi od 6% do 7% wszystkich nowotworów nerki. Ten nowotwór zwykle zaczyna się w obszarze, gdzie nerka łączy się z moczowodem1.

Rzadsze typy raka nerkowokomórkowego obejmują raka przewodów zbiorczych oraz raka rdzenia nerki1.

Około 5 na 100 raków nerkowokomórkowych ma cechy mięsakowe. Oznacza to, że niektóre komórki rakowe wyglądają pod mikroskopem jak komórki mięsaka. Mięsakowy rak nerkowokomórkowy zwykle rozwija się szybciej niż inne typy raka nerkowokomórkowego i jest częściej diagnozowany na zaawansowanym etapie1.

Objawy choroby

Osoba z nowotworem nerki lub miedniczki nerkowej może mieć jeden lub więcej z wymienionych objawów albo w ogóle ich nie mieć. Te same objawy mogą również pochodzić z innych przyczyn. Jeśli masz którykolwiek z tych objawów, porozmawiaj ze swoim lekarzem1.

We wczesnych stadiach rak nerki zazwyczaj nie ma objawów. W miarę wzrostu guza objawy mogą obejmować1:

• Krew w moczu
• Guz lub opuchlizna w okolicy nerek lub brzucha
• Ból w dolnej części pleców lub w boku, który nie ustępuje
• Częste zmęczenie
• Utrata apetytu
• Utrata wagi bez znanej przyczyny
• Nawracająca gorączka
• Ogólne złe samopoczucie
• Wysokie ciśnienie krwi

Często guz zostanie odkryty, gdy pacjent ma wykonane badanie tomografii komputerowej lub USG z innego powodu1.

Krwiomocz, czyli krew w moczu, służy jako sygnał ostrzegawczy, który wymaga dalszej oceny i obrazowania prowadzącego do diagnozy i planu leczenia1.

Czynniki ryzyka

Czynniki ryzyka nowotworów nerki i miedniczki nerkowej obejmują1:

• Nadwaga lub otyłość
• Palenie tytoniu
• Wysokie ciśnienie krwi
• Przewlekła niewydolność nerek
• Narażenie na określone substancje chemiczne przemysłowe, takie jak trójchloroetylen
• Narażenie na promieniowanie
• Pewne dziedziczne zespoły

Palenie papierosów to najsilniejszy czynnik ryzyka rozwoju raka nerki. Zwiększa również ryzyko nawrotu raka nerki1.

Mężczyźni, zwłaszcza czarnoskórzy mężczyźni, są bardziej narażeni na zachorowanie niż kobiety1. Większość przypadków jest diagnozowana między 60. a 70. rokiem życia1.

Diagnostyka

Badania, które dotyczą brzucha i nerek, są używane do diagnozowania raka nerki. Po zdiagnozowaniu raka nerki przeprowadza się badania, aby sprawdzić, czy komórki rakowe rozprzestrzeniły się w obrębie nerki lub do innych części ciała1.

Guzy nerkowe, zarówno torbielowate, jak i lite, są najlepiej wykrywane za pomocą tomografii komputerowej z kontrastem w trzech fazach1. Guzy nerkowe są często wykrywane przypadkowo podczas tomografii komputerowej brzucha lub klatki piersiowej, która została zlecona z powodu innych objawów1.

Pacjenci w wieku 35 lat i starsi, którzy mają bezobjawowy mikrohematuria (niewielka ilość krwi w moczu widoczna tylko pod mikroskopem), powinni mieć wykonaną cystoskopię i obrazowanie za pomocą wielofazowej tomografii komputerowej układu moczowego1.

Należy skonsultować się z urologiem w przypadku widocznej krwi w moczu bez infekcji układu moczowego, szczególnie jeśli pacjent ma powyżej 45 lat1.

Ultrasonografia może być również używana do wykrywania mas w nerkach1.

Leczenie

Leczenie raka nerki zależy od indywidualnych czynników, w tym dokładnej lokalizacji guza, stadium guza i ogólnego stanu zdrowia osoby1.

Opcje leczenia obejmują1:

Chirurgia może być pierwszym krokiem w leczeniu raka nerki. Może to być jedyne potrzebne leczenie lub część większego planu leczenia. Operacja raka nerki, zwana nefrektomią, ma dwa typy1:

• Nefrektomia częściowa - usuwa tylko część nerki zawierającą guz oraz trochę tkanki wokół niego
• Nefrektomia radykalna - usuwa całą nerkę i często nadnercze nad nerką, tkankę wokół niej oraz węzły chłonne obok nerki

Większość ludzi dobrze funkcjonuje z jedną pozostałą nerką, ale może być potrzebne ścisłe monitorowanie1.

Istnieją dwa sposoby wykonania nefrektomii1:

• Operacja otwarta - chirurg wykonuje jedno cięcie w środku brzucha, pod żebrami lub na plecach
• Operacja laparoskopowa - chirurg usuwa części lub całą nerkę przez kilka małych cięć zamiast jednego dużego. Używa długiej rurki z małą kamerą wideo na końcu (zwanej laparoskopem), aby móc zobaczyć wnętrze ciała. Jest to również nazywane operacją małoinwazyjną

Leczenie systemowe obejmuje terapie celowane i immunoterapię. Te leczenia działają na całe ciało11.

Radioterapia wykorzystuje wysokoenergetyczne promienie do niszczenia komórek rakowych1.

Terapia ablacyjna niszczy guz za pomocą ekstremalnych temperatur - bardzo wysokich lub bardzo niskich1.

Obserwacja lub aktywny nadzór może być opcją dla wybranych pacjentów z małymi guzami1.

Opieka wspomagająca pomaga zarządzać objawami i poprawić jakość życia podczas leczenia1.

W leczeniu wczesnych stadiów (1-3) raka nerki stosuje się całkowitą i częściową nefrektomię. Część pacjentów z cechami wysokiego ryzyka może kwalifikować się do otrzymania immunoterapii po operacji. Pacjenci z zaawansowanym lub przerzutowym rakiem nerki są leczeni leczeniem systemowym, które obejmuje terapie celowane i immunoterapię1.

W ostatnich latach nowe terapie poprawiły rokowanie dla pacjentów z chorobą przerzutową1.

Życie po leczeniu

Można prowadzić normalne i zdrowe życie z jedną działającą nerką lub tylko z częścią nerki. Pozostała tkanka nerkowa nadal może filtrować odpady i nadmiar wody z krwi1.

Ważne jest, aby dbać o pozostałą nerkę. Możesz pomóc zachować prawidłowe funkcjonowanie nerki poprzez1:

• Rzucenie palenia - palenie zwiększa ryzyko nawrotu raka nerki
• Rozmowę z dietetykiem o diecie
• Utrzymywanie zdrowej wagi
• Kontrolowanie ciśnienia krwi

Radzenie sobie z rakiem nerki jest trudne. Istnieją specjaliści, którzy mogą pomóc tobie i twojej rodzinie. Są też rzeczy, które możesz zrobić sam1.

Mogą pojawić się różne uczucia po usłyszeniu diagnozy raka. Możesz czuć się11:

• W szoku i mieć trudności ze zrozumieniem informacji
• Przestraszony i niepewny
• Zdezorientowany
• Zły
• Smutny lub przygnębiony
• Samotny, nawet jeśli masz wielu bliskich, którzy cię wspierają
• Niespokojny lub mieć trudności ze snem

Wszystkie te uczucia są normalne. Każdy reaguje na swój własny sposób1.

Możesz być w stanie lepiej radzić sobie i podejmować decyzje, jeśli masz informacje o swoim typie raka i jego leczeniu. Informacje pomagają wiedzieć, czego się spodziewać. Sporządzenie listy pytań przed wizytą u lekarza może pomóc. Zabierz kogoś ze sobą, kto przypomni ci, co chcesz zapytać. Mogą również pomóc ci zapamiętać podane informacje1.

Dołączenie do grupy wsparcia lub rozmowa z doradcą może pomóc w nawiązaniu kontaktu z innymi, którzy przechodzą przez taką samą diagnozę1.

Po leczeniu ważne jest regularne monitorowanie. Nawrót raka nerki jest możliwy, dlatego lekarz będzie chciał sprawdzać twoje zdrowie w regularnych odstępach czasu1.

Prognoza i opcje leczenia zależą od kilku czynników, w tym stadium raka, ogólnego stanu zdrowia i tego, jak dobrze rak reaguje na leczenie1. Predyktory gorszego rokowania obejmują słaby stan funkcjonalny i przerzuty1.

Jeśli rak nerki jest zdiagnozowany, gdy wciąż jest miejscowy (nie rozprzestrzenił się poza nerkę), pięcioletni wskaźnik przeżycia wynosi 93 procent. Jak w przypadku większości nowotworów, rak nerki jest trudny do leczenia, gdy rozprzestrzenił się do innych części ciała. Przerzutowy rak nerki ma pięcioletni wskaźnik przeżycia wynoszący 12 procent1.