medicationSubstancje:Ac-Ala-Gly-Ser-Cys(1)-Tyr-Cys(2)-Ser-Gly-Pro-Pro-Arg-Phe-Glu-Cys(2)-Trp-Cys(1)-Tyr-Glu-Thr-Glu-Gly-Thr-Gly-Gly-Gly-Lys(Unk)-Nh2 Conjugated To Cy5 Dye
apartmentSponsor:Het Nederlands Kanker Instituut-Antoni van Leeuwenhoek Ziekenhuis Stichting
Rak języka to choroba, w której komórki na języku zaczynają się niekontrolowanie dzielić i rosnąć. To jeden z najczęstszych nowotworów głowy i szyi, choć ogólnie jest rzadki. Wczesne wykrycie i odpowiednie leczenie mają kluczowe znaczenie dla skutecznej terapii.
Czym jest rak języka?
Rak języka to rodzaj nowotworu głowy i szyi. Rozwija się, gdy komórki na języku zaczynają się niekontrolowanie dzielić i rosnąć, tworząc guz nowotworowy. Język zaczyna się od kości gnykowej (znajdującej się w miejscu, gdzie broda łączy się z szyją) i kończy na dnie jamy ustnej.
Tkanka w organizmie zbudowana jest z komórek. W przypadku raka komórki mnożą się w sposób niekontrolowany, co prowadzi do powstania złośliwego nowotworu, czyli nieprawidłowego rozrostu tkanki. Komórki rakowe mogą niszczyć zdrową tkankę i rozprzestrzeniać się po całym organizmie.
Budowa języka
Język składa się z dwóch głównych części. Przednie dwie trzecie języka, które można wysunąć, to język jamy ustnej. Tylna jedna trzecia języka to podstawa języka, która rozciąga się w kierunku gardła.
Język zbudowany jest głównie z mięśni. Jest niezwykle ważny dla żucia, połykania i mówienia. Łączy się z tylną częścią gardła. Na powierzchni języka znajduje się wiele kubków smakowych, które zawierają liczne drobne nerwy, dzięki czemu możemy odczuwać smak.
Język
Jama ustna
Gardło
Rodzaje raka języka
Kilka rodzajów raka może atakować język, ale najczęstszy to rak płaskonabłonkowy. Rak płaskonabłonkowy rozwija się w komórkach płaskich, cienkich, które wyściełają skórę. Zazwyczaj dotyka części ciała najczęściej narażonych na działanie słońca, ale może również wpływać na błony śluzowe, takie jak wewnętrzna powierzchnia jamy ustnej.
Około 90% nowotworów jamy ustnej, z wyłączeniem raka skóry niebędącego czerniakiem, to rak płaskonabłonkowy. Pozostałe przypadki to nowotwory ślinianek i inne rzadkie guzy.
Gdy rak dotyka przedniej części języka (tej, którą można wysunąć), lekarze nazywają go rakiem jamy ustnej lub rakiem języka jamy ustnej. Jeśli nowotwór rozwija się w tylnej części języka (tej, której nie można zobaczyć), określa się go jako raka gardła lub raka podstawy języka.
Częstotliwość występowania
Rak języka jest ogólnie rzadką chorobą, stanowi mniej niż 1% nowych rozpoznań w Stanach Zjednoczonych. Jest jednak jednym z najczęstszych rodzajów nowotworów głowy i szyi.
Nowotwory jamy ustnej, z wyłączeniem raka skóry niebędącego czerniakiem, są najczęstszym rakiem w obrębie głowy i szyi.
Rak języka występuje dwa razy częściej u mężczyzn. Jest również częstszy u osób w wieku 40 lat i starszych, chociaż może wystąpić również u młodych ludzi.
Objawy
Ważne jest, aby wiedzieć, że objawy raka języka nie zawsze są widoczne. To, jak rak wygląda i czy można go „zobaczyć", zależy od umiejscowienia guza i stopnia zaawansowania choroby.
Objawy raka języka mogą obejmować:
Czerwoną lub białą plamkę na języku, która nie znika
Ból gardła, który nie ustępuje
Bolesne miejsce (wrzód) lub guz na języku, który nie znika
Ból lub trudności w połykaniu
Drętwienie w jamie ustnej, które nie ustępuje
Ból lub uczucie pieczenia na języku
Problemy z poruszaniem językiem lub mówieniem
Guz na szyi
Niewyjaśnione krwawienie z języka (niepowodowane ugryzeniem języka lub innym urazem)
Ból lub utratę słuchu w jednym uchu
Utratę wagi
Inne możliwe objawy to:
Zmiany w głosie, na przykład zachrypnięcie
Trudności w żuciu lub poruszaniu szczęką
Obrzęk szczęki
Uczucie, jakby coś utknęło w gardle
Należy pamiętać, że te objawy mogą być spowodowane przez inne, mniej poważne schorzenia. Najlepiej jednak skonsultować objawy z lekarzem, aby się upewnić.
Czynniki ryzyka
Niektórzy ludzie rozwijają raka języka bez żadnych znanych czynników ryzyka. Choroba jest częstsza u starszych grup wiekowych, wieku 40 lat i więcej, chociaż może wystąpić również u młodych osób. Jest dwukrotnie częstsza u mężczyzn.
Głównymi czynnikami ryzyka rozwoju raka języka są:
Palenie tytoniu
Nadmierne spożywanie alkoholu
Zakażenie wirusem brodawczaka ludzkiego (HPV)
Palenie i picie alkoholu to jedne z najważniejszych przyczyn. Połączenie palenia i nadmiernego picia alkoholu znacznie zwiększa ryzyko.
Rozpoznanie
Proces diagnostyczny zaczyna się zwykle od badania lekarskiego i oceny objawów. Lekarz zbada jamę ustną i język, szukając nieprawidłowości.
Jeśli lekarz zauważy coś niepokojącego, może zlecić dodatkowe badania. Może to obejmować biopsję, czyli pobranie małego fragmentu tkanki do zbadania pod mikroskopem. Biopsja pomaga potwierdzić rozpoznanie raka i określić jego rodzaj.
Inne badania diagnostyczne mogą obejmować badania obrazowe, takie jak tomografia komputerowa (CT) lub rezonans magnetyczny (MRI), które pomagają określić rozmiar guza i sprawdzić, czy rak nie rozprzestrzenił się na inne części ciała.
Leczenie
Leczenie raka języka zależy od wielu czynników, w tym od stadium choroby, lokalizacji guza, wieku pacjenta i ogólnego stanu zdrowia. Główne metody leczenia to chirurgia, radioterapia i chemioterapia, stosowane osobno lub w połączeniu.
Rak przedniej części języka (język jamy ustnej)
Przednie dwie trzecie języka są leczone podobnie jak inne nowotwory jamy ustnej.
Wczesny rak oznacza, że nowotwór jest mniejszy niż 4 cm i ograniczony do języka. Najczęstszym leczeniem jest operacja usunięcia zajętego obszaru. Pacjent może również otrzymać radioterapię po operacji, aby zapobiec nawrotowi raka. Nazywa się to radioterapią uzupełniającą.
Niektórzy pacjenci z rakiem języka we wczesnym stadium mogą najpierw otrzymać radioterapię, na przykład gdy nie są wystarczająco sprawni, aby przejść operację. Może być również konieczna operacja usunięcia węzłów chłonnych na szyi, aby sprawdzić, czy rak się tam nie rozprzestrzenił.
Rak miejscowo zaawansowany i zaawansowany oznacza, że nowotwór jest większy niż 4 cm lub rozrósł się poza język do pobliskich tkanek lub węzłów chłonnych. Zaawansowany rak oznacza, że rozprzestrzenił się na inne części ciała.
W takich przypadkach leczenie może obejmować kombinację:
Operacji usunięcia raka z języka i węzłów chłonnych na szyi
Operacji rekonstrukcyjnej w celu odbudowy języka
Radioterapii po operacji
Chemioterapii
Chemioterapii połączonej z radioterapią (chemoradioterapia)
Leku celowanego (cetuximab) z chemioterapią opartą na platynie w raku płaskonabłonkowym
Leku immunoterapeutycznego (pembrolizumab lub nivolumab) w raku płaskonabłonkowym
Leczenie może być również stosowane w celu kontrolowania objawów, na przykład radioterapia może pomóc w kontrolowaniu bólu.
Rak podstawy języka
Tylna jedna trzecia języka (podstawa języka) jest leczona podobnie jak rak gardła. Rak gardła zaczyna się w tej części języka, która znajduje się blisko gardła.
W większości przypadków chirurgia jest zalecaną terapią, przy czym radioterapia i chemioterapia odgrywają również ważną rolę.
Życie po leczeniu
Po operacji raka języka pacjenci mogą doświadczać trudności w połykaniu i zmian w mowie. Czas regeneracji może się różnić w zależności od rodzaju operacji.
Leczenie raka języka może wpływać na różne aspekty życia codziennego, w tym na zdolność do mówienia, jedzenia i połykania. Po leczeniu wielu pacjentów potrzebuje wsparcia rehabilitacyjnego, takiego jak logopedia i pomoc w odżywianiu.
Regularne wizyty kontrolne po zakończeniu leczenia są niezwykle ważne, aby monitorować ewentualny nawrót choroby i zarządzać długoterminowymi skutkami leczenia.
Zapobieganie
Chociaż nie można całkowicie wyeliminować ryzyka zachorowania na raka języka, istnieją kroki, które można podjąć, aby zmniejszyć to ryzyko:
Unikanie palenia tytoniu lub rzucenie palenia
Ograniczenie spożycia alkoholu
Szczepienie przeciwko wirusowi brodawczaka ludzkiego (HPV)
Regularne badania dentystyczne, podczas których lekarz może sprawdzić jamę ustną pod kątem nieprawidłowości
Wczesne wykrycie jest kluczowe dla skutecznego leczenia raka języka. Każdy, kto zauważy niepokojące objawy w jamie ustnej lub na języku, powinien jak najszybciej skonsultować się z lekarzem.
info Ten poradnik ma pomóc Ci zrozumieć schorzenie. Nie zastąpi rozmowy z lekarzem, który najlepiej zna Twoją sytuację.