Badanie skuteczności i bezpieczeństwa BAY 2927088 w porównaniu z leczeniem standardowym u pacjentów z zaawansowanym niedrobnokomórkowym rakiem płuc z mutacjami HER2
Badanie kliniczne amivantamabu, lazertinibu i bewacyzumabu u pacjentów z zaawansowanym niedrobnokomórkowym rakiem płuca z mutacją EGFR po leczeniu trzeciej generacji EGFR-TKI.
Mutacja genu EGFR to zmiana genetyczna występująca w niektórych nowotworach płuc, która sprawia, że komórki niekontrolowanie się dzielą i rozrastają. Dzięki poznaniu tej mutacji lekarze mogą stosować specjalne leki celowane, które skutecznie hamują rozwój choroby.
Czym jest EGFR i jak działa mutacja
EGFR to skrót od angielskiej nazwy receptora naskórkowego czynnika wzrostu (epidermal growth factor receptor). Jest to białko znajdujące się na powierzchni komórek, które w normalnych warunkach pomaga im rosnąć i dzielić się.
Gen EGFR zawiera instrukcje do wytwarzania tego białka. Białko EGFR jest umieszczone w błonie komórkowej w taki sposób, że jeden jego koniec znajduje się wewnątrz komórki, a drugi wystaje na zewnątrz. Zewnętrzna część działa jak zamek, do którego pasują określone białka – jak klucze do zamka. Gdy inne białka przyłączą się do EGFR, wysyłają sygnały do wnętrza komórki, które pomagają jej reagować na otoczenie i rosnąć.
Mutacja to zmiana w instrukcji genetycznej – jakby błąd w przepisie. Mutacja genu EGFR powoduje, że białko EGFR pozostaje stale włączone w pozycji „rośnij i dziel się". To sprawia, że komórki dzielą się bez kontroli, co prowadzi do powstania nowotworu.
W przypadku raka płuca z dodatnią mutacją EGFR, uszkodzenie genu sprawia, że receptor EGFR utyka w pozycji „włączonej". Ta niekontrolowana komórkowa przemiana prowadzi do tworzenia się guza nowotworowego.
Kto najczęściej choruje na raka płuca z mutacją EGFR
Mutacja EGFR występuje w około 15 procent przypadków niedrobnokomórkowego raka płuca w Stanach Zjednoczonych. W populacjach wschodnioazjatyckich odsetek ten jest znacznie wyższy i wynosi od 35 do 50 procent.
Mutacja EGFR najczęściej pojawia się u osób z określonym typem raka płuca zwanym gruczolakorakiem (adenocarcinoma), który jest odmianą niedrobnokomórkowego raka płuca.
Istnieją grupy osób, u których ryzyko występowania mutacji EGFR jest zwiększone. Mutacja ta częściej pojawia się u osób, które:
Nigdy nie paliły papierosów lub paliły bardzo niewiele
Są kobietami
Są młodymi dorosłymi z rakiem płuca
Są pochodzenia azjatyckiego lub wschodnioazjatyckiego
Mutacje genu EGFR występują częściej u kobiet niż u mężczyzn. Co ważne, rak płuca związany z mutacją EGFR zwykle nie jest związany z paleniem tytoniu.
Jak rozpoznaje się mutację EGFR
Po zdiagnozowaniu raka płuca bardzo ważne jest wykonanie kompleksowego badania biomarkerów. Biomarker to substancja, którą lekarze mogą zmierzyć w tkankach, we krwi lub innych płynach ustrojowych. W przypadku niedrobnokomórkowego raka płuca biomarkery to zmiany w genach komórek lub w białkach, które powodują wzrost nowotworu.
Istnieją dwa główne sposoby badania biomarkerów, w tym mutacji EGFR:
Biopsja tkankowa – lekarze używają ostrego narzędzia, aby pobrać próbkę tkanki z nowotworu w płucu. To obecnie standardowa metoda, jeśli jest dostępna odpowiednia ilość tkanki.
Biopsja płynna – lekarze pobierają próbkę krwi, aby poszukać komórek nowotworowych z guza w płucu, które krążą we krwi. Ta metoda pokazuje duży potencjał i może być tak samo dokładna jak biopsja tkankowa.
Badanie na obecność mutacji EGFR jest kluczowe, ponieważ pomaga lekarzom zdecydować, jakie leczenie będzie najskuteczniejsze. Różne terapie działają lepiej w przypadku nowotworów z określonymi biomarkerami.
Leczenie raka płuca z mutacją EGFR
Mutacja EGFR była pierwszą „możliwą do zaatakowania" mutacją odkrytą u osób z rakiem płuca. Oznacza to, że była to pierwsza mutacja, dla której opracowano leczenie celowane, które znajduje i atakuje konkretną mutację prowadzącą do rozwoju nowotworu, aby zatrzymać wzrost komórek rakowych.
W ostatnich latach dokonano ogromnych postępów w leczeniu nowotworów płuc z mutacją EGFR. Odkrycie roli mutacji EGFR w niektórych przypadkach niedrobnokomórkowego raka płuca i wykazanie, że guzy reagują na leki celowane skierowane przeciwko białku EGFR, dramatycznie zmieniło sposób leczenia tej choroby.
Leczenie celowane koncentruje się na blokowaniu białka EGFR, które występuje w dużych ilościach w guzach z mutacją EGFR. Blokując to białko, terapia zwykle spowalnia lub zatrzymuje niekontrolowany podział komórek, który przyczynia się do wzrostu guza.
Te celowane leki, które mogą być niezwykle skuteczne i powodować zmniejszenie guza, nazywane są inhibitorami kinazy tyrozynowej lub w skrócie TKI, ponieważ hamują enzymy odpowiedzialne za aktywację niektórych białek, takich jak EGFR.
Niektóre leki stosowane w leczeniu mutacji EGFR to:
Osymertynyb (Tagrisso)
Afatynyb (Gilotrif)
Gefitynyb (Iressa)
Erlotynyb (Tarceva)
Onkolodzy często mówią o różnych „pokoleniach" inhibitorów kinazy tyrozynowej. Te potężne inhibitory EGFR mogą mieć skutki uboczne, w tym wysypki skórne i suchość skóry oraz biegunkę.
Niektóre wczesne nowotwory płuc można usunąć chirurgicznie, ale jeśli rak jest w zaawansowanym stadium, początkowym leczeniem jest zwykle doustny lek celowany skierowany na nadaktywne białko EGFR. Terapia celowana poprawia odpowiedź na leczenie i wydłuża czas przeżycia bez progresji choroby w porównaniu z chemioterapią u pacjentów z zaawansowanym rakiem płuca z mutacją EGFR.
Czy mutacja EGFR może być dziedziczna
Prawie wszystkie mutacje genu EGFR związane z rakiem płuca powstają w czasie życia osoby i nazywane są mutacjami somatycznymi. Są obecne tylko w komórkach nowotworowych, a nie we wszystkich komórkach organizmu.
Mutacje EGFR zwykle powstają losowo podczas życia pacjenta, chociaż w niewielkiej liczbie przypadków mutacja EGFR może być odziedziczona od rodzica. Pacjenci często pytają, jak doszło do mutacji.
Lekarze wyjaśniają, że prawdopodobnie była to przypadkowa mutacja w komórce, która pojawiła się po urodzeniu, chociaż czasami może to być mutacja germinalna (dziedziczna), która występuje w komórce plemnikowej lub komórce jajowej i jest przekazywana bezpośrednio od rodzica do dziecka w momencie poczęcia.
Badanie INHERIT wykazało, że obecność mutacji EGFR T790 w komórkach germinialnych (komórkach, które mogą przekazywać informację genetyczną) może być związana z dziedziczną formą raka płuca. W badaniu stwierdzono, że 55 procent uczestników, którzy mieli tę mutację germinialną, zachorowało na raka płuca, zwykle przed ukończeniem 60 roku życia.
Życie z rakiem płuca związanym z mutacją EGFR
Chociaż nowotwory płuc z dodatnią mutacją EGFR bardzo dobrze reagują na inhibitory kinazy tyrozynowej, niemal wszystkie w końcu stają się odporne na lek. Jak długo są one skuteczne, różni się u poszczególnych pacjentów.
Na przykład wczesne badania wykazały, że mediana czasu przeżycia bez progresji choroby (czyli czasu, do którego lek przestaje działać) przy stosowaniu afatynibu wynosi jedenaście miesięcy. Jednak u niektórych osób lek działa znacznie dłużej, a u innych krócej.
Życie w dobrej kondycji nie oznacza tylko poddawania się leczeniu i kontrolowania objawów. Chodzi o znalezienie równowagi między radzeniem sobie z chorobą a cieszeniem się życiem. Pomocne może być poświęcanie czasu na dbanie o siebie, utrzymywanie pozytywnego nastawienia i nawiązywanie kontaktów ze służbą zdrowia, rodziną i przyjaciółmi w celu uzyskania wsparcia.
Pacjenci z rakiem płuca z mutacją EGFR są obserwowani w wyspecjalizowanych ośrodkach, gdzie stosuje się bezpośrednią opiekę z celem poprawy życia pacjentów i rozwijania badań nad chorobą.
Wiele osób z rakiem płuca z mutacją EGFR prowadzi względnie normalne życie podczas przyjmowania inhibitorów kinazy tyrozynowej. Leki te mogą mieć skutki uboczne, często w postaci wysypki lub biegunki, ale większość pacjentów radzi sobie z nimi.
info Ten poradnik ma pomóc Ci zrozumieć schorzenie. Nie zastąpi rozmowy z lekarzem, który najlepiej zna Twoją sytuację.