Gruczolakorak płuca stadium IV

Czym jest gruczolakorak płuca stadium IV

Gruczolakorak płuca to najczęstszy rodzaj pierwotnego raka płuc występujący w Stanach Zjednoczonych. Stanowi około 40% wszystkich przypadków raka płuc i jest najczęstszym podtypem rozpoznawanym u osób, które nigdy nie paliły tytoniu1. Gruczolakorak płuca zwykle rozwija się w obwodowych częściach płuc i w wielu przypadkach może pojawić się w bliznach lub obszarach przewlekłego zapalenia1.

Choroba należy do szerszej grupy nowotworów określanych jako niedrobnokomórkowy rak płuca (NSCLC), który stanowi ponad 80% wszystkich przypadków raka płuc2. Gruczolakorak płuca zwykle powstaje z gruczołów śluzowych i jest silnie powiązany z wcześniejszym paleniem papierosów1.

Stadium IV oznacza, że rak rozprzestrzenił się poza płuca. Jest to najbardziej zaawansowane stadium choroby, określane również jako przerzutowy rak płuca lub rak zaawansowany3. W stadium IV rak może rozprzestrzenić się do drugiego płuca, do warstw otaczających płuco lub serce, może powodować obecność komórek nowotworowych w płynie między warstwami okrywającymi płuco lub serce, albo może występować w odległych węzłach chłonnych lub narządach takich jak wątroba, kości lub mózg3.

• Płuca
• Drogi oddechowe (oskrzela, oskrzeliki)
• Pęcherzyki płucne
• Węzły chłonne
• Opłucna (warstwa pokrywająca płuca)
• Osierdzie (warstwa pokrywająca serce)

Jak rozwija się choroba

Stadium IV niedrobnokomórkowego raka płuca dzieli się na dwa podstadia: 4A i 4B. Stadium 4A może oznaczać, że nowotwór jest dowolnej wielkości i mógł wyrosnąć w sąsiednie struktury, mógł rozprzestrzenić się do pobliskich węzłów chłonnych, rozprzestrzenił się do drugiego płuca, jest obecny w warstwach pokrywających płuco lub serce, lub występuje jako pojedynczy obszar raka, który rozprzestrzenił się poza klatkę piersiową do odległego węzła chłonnego lub narządu, takiego jak wątroba, kości lub mózg3.

Stadium 4B oznacza, że nowotwór może być dowolnej wielkości, mógł wyrosnąć w sąsiednie struktury, mógł rozprzestrzenić się do pobliskich węzłów chłonnych i rozprzestrzenił się do kilku obszarów poza klatką piersiową, takich jak odległe węzły chłonne lub inne narządy, lub do obu3.

Rak płuc zazwyczaj rozpoczyna się w drogach oddechowych (oskrzelach lub oskrzelikach) lub małych pęcherzykach płucnych. Następnie może się rozprzestrzeniać do innych narządów2. Komórki nowotworowe dzielą się i tworzą więcej kopii siebie jako część nieprawidłowego procesu. Uszkodzone komórki dzielące się w sposób niekontrolowany tworzą masy lub guzy tkanki, które ostatecznie powodują, że narządy przestają prawidłowo funkcjonować2.

Objawy i oznaki choroby

Objawy gruczolakoraka płuca stadium IV mogą być różne u różnych pacjentów. Jednym z najczęstszych objawów u osób z rakiem płuca jest duszność, która może być objawem samej choroby lub skutkiem ubocznym leczenia4.

Duszność może być złagodzona przez proste środki, takie jak powolne wdychanie przez nos i wydychanie przez usta, ułatwianie codziennych czynności – na przykład używanie wózka na zakupy lub trzymanie często potrzebnych rzeczy na parterze, aby nie trzeba było regularnie chodzić po schodach, oraz używanie wentylatora do kierowania chłodnego powietrza w stronę twarzy4. Jeśli te środki nie są wystarczające do kontrolowania duszności, może być potrzebne dalsze leczenie, w tym leki lub w ciężkich przypadkach tlenoterapia domowa4.

Niektóre osoby z rakiem płuca odczuwają ból, podczas gdy inne nigdy go nie doświadczają. Ból nie jest związany z nasileniem raka – różni się w zależności od osoby. Osoby z zaawansowanym rakiem płuca mogą potrzebować leczenia bólu w miarę postępu choroby4.

Rozpoznanie i badania diagnostyczne

Proces rozpoznawania raka płuca obejmuje szereg badań diagnostycznych. Badania obrazowe pozwalają lekarzom zobaczyć wnętrze ciała i wykryć nieprawidłowości. Do najczęściej stosowanych należą tomografia komputerowa (CT), rezonans magnetyczny (MRI) i klasyczne zdjęcia rentgenowskie5.

Tomografia komputerowa (CT) to trójwymiarowy obraz ciała generowany przez maszynę, która porusza się wokół pacjenta2. Rezonans magnetyczny (MRI) wykorzystuje silne pole magnetyczne do tworzenia szczegółowych obrazów narządów wewnętrznych5.

Badania laboratoryjne, w tym badania krwi, pomagają w ocenie ogólnego stanu zdrowia pacjenta i wykrywaniu nieprawidłowości2. Biopsja to kluczowe badanie, podczas którego pobiera się małą próbkę tkanki do zbadania pod mikroskopem, aby potwierdzić obecność komórek nowotworowych5.

Ważnym elementem diagnostyki jest również badanie biomarkerów, które pomaga określić, czy w komórkach nowotworowych występują konkretne zmiany genetyczne (mutacje). Ta informacja jest kluczowa dla wyboru odpowiedniego leczenia6.

Możliwości leczenia

Celem leczenia stadium IV niedrobnokomórkowego raka płuca jest kontrolowanie choroby i zmniejszenie objawów. Leczenie zależy od rodzaju raka płuca, miejsca, do którego się rozprzestrzenił, oraz ogólnego stanu zdrowia pacjenta3.

Chemioterapia może być oferowana pacjentom ze stadium IV, jeśli w komórkach nowotworowych nie zidentyfikowano zmian genetycznych, które można by leczyć innymi metodami. Pacjent musi być na tyle dobrze, aby móc przejść chemioterapię6. Najczęściej stosowaną kombinacją leków chemioterapeutycznych jest cisplatyna lub karboplatyna z gemcytabiną. Inne kombinacje mogą obejmować cisplatynę lub karboplatynę z docetakselem, karboplatynę z paklitakselem, gemcytabinę z docetakselem lub gemcytabinę z winorelbinę6.

Terapie celowane mogą być oferowane zamiast chemioterapii pacjentom ze stadium IV, jeśli w komórkach nowotworowych wykryto konkretne zmiany genetyczne6. Terapie celowane to leki, które atakują specyficzne cechy komórek nowotworowych, powodując mniejsze uszkodzenie zdrowych komórek.

Immunoterapia to rodzaj leczenia, który pomaga własnemu układowi odpornościowemu pacjenta w walce z nowotworem. W 2015 roku amerykańska Agencja ds. Żywności i Leków (FDA) zatwierdziła pierwszą immunoterapię do leczenia części pacjentów z rakiem płuca7. Immunoterapia, stosowana samodzielnie lub w połączeniu z konwencjonalnymi metodami leczenia, może znacząco poprawić wyniki leczenia pacjentów z rakiem płuca7.

W ostatnich latach postępy w leczeniu spowodowały znaczny spadek liczby zgonów z powodu raka płuca2. Każdy plan leczenia jest dostosowywany do indywidualnych potrzeb pacjenta, a zespół medyczny współpracuje z pacjentem, aby opracować najbardziej odpowiednią strategię6.

Życie z chorobą

Rak płuca może wpływać na codzienne życie na różne sposoby, w zależności od stadium choroby i rodzaju otrzymywanego leczenia. Istnieje kilka sposobów radzenia sobie, które mogą pomóc pacjentom4.

Ważne jest rozmawianie z rodziną i przyjaciółmi oraz z innymi osobami w podobnej sytuacji. Zdobywanie wiedzy o swojej chorobie również pomaga lepiej radzić sobie z wyzwaniami. Pacjenci powinni unikać próbowania robienia zbyt wielu rzeczy na raz i znajdować czas dla siebie4.

Każdy zespół specjalistów zajmujących się rakiem płuca powinien mieć co najmniej jedną pielęgniarkę specjalistkę ds. raka płuca. Specjalistki te mogą zapewnić wsparcie i informacje o innych źródłach pomocy. Dysponują również numerem kontaktowym, pod którym pacjenci mogą się z nimi skontaktować w razie pytań4.

Jeśli duszność jest spowodowana inną chorobą, taką jak infekcja dróg oddechowych lub gromadzenie się płynu wokół płuc, leczenie tej przyczyny może pomóc w oddychaniu4. Leczenie bólu może być częścią opieki paliatywnej, którą często zapewniają lekarze, pielęgniarki i inni członkowie zespołu opieki paliatywnej. Opiekę paliatywną można otrzymać w domu, w szpitalu lub w hospicjum4.

Wielu pacjentów ze stadium IV raka płuca żyje dłużej dzięki nowoczesnym metodom leczenia. Istnieją udokumentowane przypadki pacjentów, którzy stali się długoterminowymi osobami z rakiem płuca stadium IV i żyją 10 lat lub dłużej8. Chociaż każdy przypadek jest inny, postępy w leczeniu dają nadzieję pacjentom i ich rodzinom.