Dławica piersiowa

Czym jest dławica piersiowa?

Dławica piersiowa, często nazywana po prostu dławicą, to ból lub dyskomfort w klatce piersiowej, który występuje, gdy mięsień sercowy nie otrzymuje wystarczającej ilości krwi i tlenu1. Dławica jest objawem choroby serca – najczęściej gromadzenia się blaszek miażdżycowych (złogów cholesterolu, tłuszczu, wapnia i innych substancji we krwi) lub blokady w tętnicach wieńcowych (naczyniach krwionośnych dostarczających krew do serca)1.

Dławica piersiowa występuje, gdy dochodzi do nierównowagi między dostawą krwi do mięśnia sercowego a zapotrzebowaniem na tlen1. Niewystarczająca ilość krwi dostarczanej do serca nazywana jest niedokrwieniem1. Chociaż dławica nie jest zawałem serca, to sygnalizuje zwiększone ryzyko jego wystąpienia1.

Około 11 milionów ludzi w Stanach Zjednoczonych doświadcza dławicy piersiowej. Jest to schorzenie powszechne i na ogół możliwe do leczenia1. Najważniejsze, co można zrobić, to poinformować lekarza o każdym dyskomforcie w klatce piersiowej, nawet jeśli wydaje się niewielki. Nie należy ignorować żadnych nowych lub zmieniających się objawów1.

Jakie są objawy?

Większość osób z dławicą piersiową opisuje uczucie ucisku lub bólu w klatce piersiowej. Może być łagodne lub bardziej nasilone. Często występuje uczucie niejasnego dyskomfortu, a nie rzeczywistego bólu1. Dławica może przypominać1:

• Ściskanie
• Zaciskanie
• Ciężar
• Miażdżenie
• Pieczenie, podobne do zgagi

Ten dyskomfort może rozprzestrzeniać się na szczękę, zęby, ramiona, bark lub plecy1. Niektóre osoby opisują dyskomfort w lewym ramieniu, ramieniu, szyi lub szczęce1.

Dławica może występować razem z innymi objawami, takimi jak1:

• Pocenie się
• Zawroty głowy
• Osłabienie
• Gazy lub wzdęcia
• Rozstrój żołądka lub nudności
• Uczucie wilgoci na skórze
• Skóra bledsza niż zwykle
• Uczucie nadciągającego zagrożenia

Objawy dławicy mogą również obejmować duszność, zmęczenie i nudności1.

Rodzaje dławicy piersiowej

Istnieją cztery główne typy dławicy1:

Dławica stabilna – jest to najczęstszy typ. Rozwija się podczas wysiłku fizycznego i zwykle trwa krótko (około pięciu minut lub krócej), jeśli aktywność fizyczna została zakończona. Dławica stabilna ma przewidywalny wzór1. Występowanie objawów tylko podczas wysiłku definiuje dławicę jako stabilną1.

Dławica niestabilna – jest mniej powszechna i zwykle występuje w okresach odpoczynku. Dławica niestabilna zwykle trwa dłużej, a objawy mogą być bardziej nasilone1. Objawy występujące w spoczynku wymagają pilniejszej uwagi1.

Dławica mikronaczyniowa – wcześniej nazywana zespołem X. Powoduje ból w klatce piersiowej bez blokady tętnic wieńcowych. Ból jest spowodowany słabym funkcjonowaniem małych naczyń krwionośnych prowadzących do serca, ramion i nóg. Jest częstsza u kobiet1.

Dławica naczynioskurczowa – nazywana również dławicą Prinzmetala lub dławicą naczynioruchową. Jest rzadka. Występuje niemal wyłącznie w spoczynku, a nie po wysiłku lub stresie. Zwykle pojawia się między północą a wczesnym rankiem. Może być bardzo bolesna. Nie jest związana z gromadzeniem się blaszek miażdżycowych w tętnicach wieńcowych, ale z skurczem tętnicy (nagłym zwężeniem naczynia krwionośnego). Jest częstsza u kobiet1.

Przyczyny i czynniki ryzyka

Krew przenosi tlen z płuc i dostarcza go do wszystkich komórek w organizmie. Niedobór dopływu krwi do serca oznacza, że mięsień sercowy nie otrzymuje wystarczającej ilości tlenu. Dzieje się tak, gdy tętnice serca są zwężone z powodu tworzenia się blaszek miażdżycowych, które uniemożliwiają wystarczający przepływ krwi do serca1.

Przyczyny dławicy piersiowej obejmują1:

• Zmniejszenie dopływu krwi do mięśnia sercowego z powodu zwiększonego oporu w dużych i małych tętnicach wieńcowych
• Zwiększone siły zewnątrznaczyniowe, takie jak ciężkie przerost lewej komory (pogrubienie głównej pompującej komory serca) spowodowane nadciśnieniem, zwężeniem zastawki aortalnej lub kardiomiopatią przerostową (pogrubieniem lub powiększeniem serca), lub zwiększone ciśnienia rozkurczowe lewej komory
• Zmniejszenie zdolności krwi do przenoszenia tlenu, takie jak podwyższony poziom tlenku węgla we krwi lub ciężka anemia (niedobór krwi)
• Wrodzone anomalie pochodzenia lub przebiegu głównych tętnic wieńcowych

Główną przyczyną dławicy jest choroba wieńcowa, która występuje, gdy dochodzi do stwardnienia tętnic (miażdżycy). Dzieje się tak, gdy blaszki gromadzą się wzdłuż ścian tętnic wieńcowych. Gdy blaszka staje się większa, może zwężać lub blokować tętnice. To zmniejsza przepływ krwi do mięśnia sercowego1.

Dławica może również wystąpić z powodu1:

• Skrzepliny krwi – blaszka w tętnicy może pęknąć (niestabilna blaszka)
• Słabego przepływu krwi przez zwężoną zastawkę serca
• Słabszego pompowania mięśnia sercowego
• Skurczu tętnicy wieńcowej

Niektóre mniej znane przyczyny dławicy piersiowej obejmują1:

• Zwężenie zastawki aortalnej w sercu
• Zapalenie osierdzia (opuchlizna worka wokół serca)
• Zator tętnicy płucnej (blokada w głównej tętnicy płuc)
• Kardiomiopatia przerostowa
• Pęknięcie w ścianie aorty (największej tętnicy w organizmie, która transportuje krew z serca do reszty ciała)

Czynniki ryzyka dławicy piersiowej obejmują między innymi1:

• Wysokie ciśnienie krwi
• Cukrzyca
• Otyłość
• Historia rodzinna
• Palenie tytoniu
• Stres
• Wiek podeszły
• Brak aktywności fizycznej
• Wysoki poziom cholesterolu

Wszystko, co powoduje, że mięsień sercowy potrzebuje więcej krwi lub tlenu, może wywołać dławicę, szczególnie jeśli istnieje już blokada lub zwężenie. Sytuacje, które mogą wywołać dławicę, obejmują aktywność fizyczną, stres emocjonalny, ekstremalne temperatury, ciężkie posiłki lub spożywanie zbyt dużej ilości alkoholu1.

Jak diagnozuje się dławicę?

W celu diagnozy przyczyny dławicy lekarz może przeprowadzić następujące badania1:

Elektrokardiogram (EKG) – to badanie rejestruje aktywność elektryczną serca i jest wykorzystywane do diagnozowania nieprawidłowości serca, takich jak arytmie (zaburzenia rytmu serca), lub do wykazania niedokrwienia (braku tlenu i krwi) serca1.

Test wysiłkowy bez obrazowania – to badanie monitorujące serce pomaga ocenić, jak dobrze serce pracuje podczas wysiłku1.

Badania krwi – mogą pomóc w diagnozie stanu1.

Dodatkowo mogą być przeprowadzone: zdjęcie rentgenowskie klatki piersiowej, tomografia komputerowa (CT) klatki piersiowej, koronarografia CT, rezonans magnetyczny serca (cardiac MRI), koronarografia, echokardiogram lub test wysiłkowy z obrazowaniem1.

W celu diagnozy dławicy piersiowej lekarz przeanalizuje historię medyczną i rodzinną, objawy i przeprowadzi dokładne badanie fizykalne1.

Leczenie

Główne cele leczenia dławicy piersiowej to złagodzenie objawów, spowolnienie postępu choroby i zmniejszenie możliwości przyszłych zdarzeń, zwłaszcza zawału serca i przedwczesnej śmierci1.

Zapobieganie i życie z chorobą