Dławica Prinzmetala to rzadka postać bólu w klatce piersiowej, która występuje zazwyczaj w nocy lub podczas odpoczynku, w przeciwieństwie do typowej dławicy pojawiającej się przy wysiłku. Przyczyną jest skurcz tętnic wieńcowych, który ogranicza przepływ krwi do mięśnia sercowego.
Czym jest dławica Prinzmetala?
Dławica Prinzmetala to rzadka i czasami ciężka postać dławicy piersiowej (bólu w klatce piersiowej). Zwykle pojawia się między północą a rankiem, gdy osoba śpi lub odpoczywa. Schorzenie to znane jest również pod nazwami: dławica wariantowa, dławica naczynioskurczowa lub angina inversa.
Dławica piersiowa to termin medyczny określający ból w klatce piersiowej spowodowany niewystarczającym przepływem krwi do mięśnia sercowego. Ludzie opisują ten ból na różne sposoby: jako dyskomfort, uczucie ściśnięcia, ucisku, ciężkości, pieczenia lub zaciskania. Czasami można pomyśleć, że to niestrawność, podczas gdy w rzeczywistości mamy do czynienia z atakiem dławicy.
Przyczyny i czynniki ryzyka
Przyczyną dławicy Prinzmetala jest rozlany lub miejscowy skurcz tętnic wieńcowych. Dochodzi do zmniejszenia przepływu krwi w naczyniach, które zaopatrują serce w tlen i składniki odżywcze. W przeciwieństwie do typowej dławicy, która jest zwykle spowodowana trwałym zwężeniem tętnic przez miażdżycę (nagromadzenie tłuszczu i stwardnienie tętnic), dławica Prinzmetala wynika z czasowego skurczu mięśni gładkich w ścianie naczynia.
Istnieje kilka czynników, które mogą wywoływać skurcz tętnic sercowych:
Niektóre leki, takie jak środki stosowane w leczeniu migreny lub leki przeciwzatokowe
Używanie narkotyków
Palenie tytoniu
Stres
Wysiłek fizyczny
Ekstremalne narażenie na zimno
Uważa się, że objawy są związane z zaburzeniem funkcji komórek wyściółki naczyń krwionośnych. Badania na zwierzętach wykazały skuteczność niektórych leków, jednak nie przeprowadzono jeszcze badań na ludziach.
Objawy dławicy Prinzmetala
Ataki dławicy Prinzmetala są często ciężkie i mogą być bardzo bolesne. Do objawów należą:
Uczucie ucisku lub ciężkości w klatce piersiowej
Ściskanie w klatce piersiowej
Duszność
W przeciwieństwie do osób z dławicą wywołaną miażdżycą, osoby z dławicą wariantową zazwyczaj nie mają progresji objawów prowadzącej do zawału serca (nagłego zatrzymania przepływu krwi do części mięśnia sercowego). Ludzie z dławicą Prinzmetala zwykle mają powtarzające się epizody niewytłumaczalnego bólu w klatce piersiowej, uczucia zaciskania w gardle, ucisku w klatce piersiowej, zawrotów głowy, nadmiernej potliwości lub zmniejszonej tolerancji wysiłku.
Ataki dławicy Prinzmetala mogą występować kilka razy dziennie, w sposób nieprzewidywalny. W odróżnieniu od typowej dławicy, objawy nie zawsze pojawiają się podczas lub po aktywności fizycznej.
Różnice między dławicą typową a dławicą Prinzmetala
Dławica piersiowa zazwyczaj pojawia się podczas ciężkiej pracy lub w sytuacjach stresu emocjonalnego. To, co wyróżnia dławicę Prinzmetala, to fakt, że zwykle występuje podczas relaksu lub odpoczynku. Dotyka również zazwyczaj młodszych i zdrowszych osób niż te, u których występuje tradycyjna dławica (nazywana także dławicą klasyczną).
Ta rzadka postać dławicy występuje podczas odpoczynku, zwykle po północy. To odróżnia ją od typowej dławicy, która jest zazwyczaj wywoływana przez stres emocjonalny lub wysiłek fizyczny.
Kogo dotyka dławica Prinzmetala?
Dławica Prinzmetala dotyka zarówno mężczyzn, jak i kobiet. Występuje częściej u młodszych kobiet. Występuje również u osób z innymi schorzeniami związanymi ze skurczami naczyń krwionośnych, takimi jak migrena i objaw Raynauda. Dławica Prinzmetala może również dotykać osoby z wysokim poziomem cholesterolu lub wysokim ciśnieniem krwi, ale również osoby, które nie mają tych schorzeń.
Przyczyny tego schorzenia nie są do końca jasne. Badania nad dławicą Prinzmetala nie wykazały, aby była ona dziedziczna.
Jak diagnozuje się dławicę Prinzmetala?
Diagnoza jest trudna, ponieważ osoba musi przyjąć lek prowokujący skurcz, a następnie przejść koronarografię – prześwietlenie naczyń wieńcowych serca. Z tego powodu lekarze często po prostu leczą osoby, u których podejrzewają to schorzenie, stosując nitroglicerynę i blokery kanału wapniowego – te same leki, które wiele osób przyjmuje na typową dławicę.
Lekarz może zlecić następujące badania:
Badania krwi do oceny uszkodzenia mięśnia sercowego
Testy wysiłkowe, aby wykluczyć istotne zwężenia
Cewnikowanie serca, aby wykluczyć istotne zwężenia
Podczas objawów elektrokardiogram (EKG – badanie sprawdzające aktywność elektryczną serca) może wykazywać zmiany w odcinku ST, które świadczą o przejściowym niedokrwieniu mięśnia sercowego. Skurcz naczynia wieńcowego może powodować uniesienie odcinka ST w zapisie EKG, ale tylko podczas występowania objawów. Po ustąpieniu skurczu zmiany w EKG również znikają, co sprawia, że rozpoznanie tego schorzenia jest trudne.
Koronarografia wykaże prawidłowe tętnice wieńcowe (bez zwężeń miażdżycowych), jednak podanie ergonowiny może wywołać skurcz. Ergonowina nie jest już powszechnie stosowana w tym celu, ponieważ skurcz może być ciężki i prowadzić do zawału.
Leczenie dławicy Prinzmetala
Pacjent prawdopodobnie otrzyma leki rozluźniające mięśnie w tętnicach. Mogą to być następujące rodzaje leków:
Azotany (nitrity)
Blokery kanału wapniowego
Fluwastatyna
Blokery kanału wapniowego to leki pierwszego rzutu w leczeniu skurczu tętnic wieńcowych. Kiedy objawy dławicy związanej ze skurczem tętnic wieńcowych nie są dobrze kontrolowane przez terapię blokerami kanału wapniowego, można dodać jako leki drugiego rzutu azotany o długim działaniu lub (tam gdzie są dostępne) nikorandyl.
Leczenie skurczu naczyń wieńcowych obejmuje blokery kanału wapniowego z grupy dihydropirydyn (takie jak amlodypina lub nifedypina), leki blokujące receptory alfa oraz unikanie stosowania beta-blokerów. Uważa się, że beta-blokery powodują „nieopozycyjną stymulację receptorów alfa". Ponieważ receptory beta byłyby zajęte przez beta-blokery, substancje takie jak adrenalina czy noradrenalina mogłyby łatwiej stymulować receptory alfa, powodując nasilenie skurczu naczyń.
Ważne jest unikanie leków stymulujących receptory alfa, takich jak pseudoefedryna i oksymetazolina.
Dodatkowo lekarz udzieli porad i połączy pacjenta z zasobami, które pomogą prowadzić zdrowy dla serca styl życia.
Postępowanie podczas ataku dławicy
Jeśli zdiagnozowano u Ciebie dławicę piersiową i odczuwasz ból w klatce piersiowej, postępuj zgodnie z otrzymanymi instrukcjami dotyczącymi leczenia dławicy:
Przerwij to, co robisz i odpocznij
Użyj przepisanych leków – zwykle jest to nitrogliceryna (GTN)
Weź kolejną dawkę po 5 minutach, jeśli pierwsza dawka nie pomoże
Jeśli nadal masz objawy 5 minut po przyjęciu drugiej dawki, zadzwoń pod numer alarmowy 112 lub 999, aby wezwać karetkę
Natychmiast zadzwoń pod numer alarmowy, jeśli:
Zdiagnozowano u Ciebie dławicę piersiową i masz ból w klatce piersiowej, który nie ustępuje po kilku minutach odpoczynku lub po przyjęciu leku na dławicę
Odczuwasz nagły ból lub dyskomfort w klatce piersiowej, który nie przemija – ból może przypominać ściskanie lub ucisk w klatce piersiowej, uczucie pieczenia lub niestrawności
Masz ból, który promieniuje do lewej lub prawej ręki, szyi, szczęki, ramienia, żołądka lub pleców
Masz ból w klatce piersiowej i czujesz się spocony, masz mdłości, zawroty głowy lub duszność
Możesz mieć zawał serca. Natychmiast zadzwoń pod numer alarmowy, ponieważ potrzebujesz natychmiastowego leczenia w szpitalu. Nie jedź sam do szpitala.
info Ten poradnik ma pomóc Ci zrozumieć schorzenie. Nie zastąpi rozmowy z lekarzem, który najlepiej zna Twoją sytuację.