W skrócie
W tym artykule opisano badania kliniczne z udziałem vincristine. Sprawdzają one głównie skuteczność i bezpieczeństwo leczenia u osób z chłoniakami, białaczkami i niektórymi guzami mózgu. W badaniach biorą udział zarówno dorośli, jak i dzieci oraz młodzież, zależnie od choroby i etapu badania.
Najważniejsze informacje
- Badania z vincristine dotyczą głównie chłoniaków, białaczek i niektórych nowotworów mózgu. W danych są próby fazy 1/2, 2, 3 i 4, więc część badań sprawdza bezpieczeństwo i dawki, a część porównuje skuteczność leczenia. Najczęściej vincristine jest podawane razem z innymi lekami w schematach skojarzonych. Badane są zarówno dzieci i młodzież, jak i dorośli, zależnie od rozpoznania. W wielu badaniach główne wyniki to przeżycie bez progresji, odpowiedź na leczenie, przeżycie bez zdarzeń oraz minimalna choroba resztkowa.
Zakres badań z vincristine
W podanych danych vincristine pojawia się w wielu badaniach interwencyjnych, czyli takich, w których pacjenci otrzymują zaplanowane leczenie i jego efekty są porównywane z inną strategią lub oceniane w czasie. Badania dotyczą głównie nowotworów układu chłonnego i krwi, a także kilku guzów mózgu.
W większości prób vincristine jest częścią większego schematu leczenia, a nie jedynym badanym lekiem. Oznacza to, że naukowcy sprawdzają całe połączenie leków, na przykład w leczeniu chłoniaka lub białaczki.
Badane choroby i grupy pacjentów
Najczęściej badane są osoby z chłoniakiem rozlanym z dużych komórek B (DLBCL), chłoniakiem grudkowym (FL), chłoniakiem Burkitta oraz z różnymi postaciami ostrej białaczki limfoblastycznej (ALL). W danych są też badania u pacjentów z medulloblastoma i z glejakiem WHO stopnia 2 lub 3.
Grupy pacjentów są różne: w części badań biorą udział osoby wcześniej nieleczone, w innych pacjenci z chorobą nawrotową lub oporną na leczenie, a czasem osoby z chorobą resztkową przed przeszczepieniem komórek macierzystych. W niektórych próbach ważny jest także wiek, na przykład udział osób starszych albo dzieci i młodzieży.
Przykłady obejmują badania u dorosłych z DLBCL, osoby w wieku 80 lat lub starsze z DLBCL, dzieci i młodzież z medulloblastoma oraz dorosłych z ALL przed przeszczepieniem szpiku. Takie różnice pokazują, że vincristine jest badane w bardzo różnych sytuacjach klinicznych.
Fazy badań i główne cele
W zestawie danych znajdują się badania fazy 1/2, fazy 2, fazy 3 i fazy 4. Niższe fazy zwykle pomagają ustalić najlepszą dawkę i wstępnie ocenić skuteczność, a wyższe fazy porównują skuteczność dwóch lub więcej sposobów leczenia na większych grupach pacjentów.
W badaniu NCT02889523 celem fazy 1b było ustalenie zalecanej dawki tazemetostatu, a w fazie 2 oceniano odsetek całkowitej odpowiedzi w DLBCL i FL. W badaniu NCT05058404 faza 3 sprawdza, czy skrócona chemioterapia po wczesnej odpowiedzi nie jest gorsza od standardowego leczenia u chorych z FL o dużym obciążeniu guzem.
W badaniach fazy 3 dotyczących DLBCL, glejaka i chłoniaka Burkitta porównuje się różne strategie leczenia, aby sprawdzić, która daje lepsze wyniki w dłuższej obserwacji. W badaniu NCT02066220 faza 4 ocenia wyniki leczenia medulloblastoma w kilku grupach ryzyka.
Jakie wyniki są mierzone
Najczęściej oceniany jest przeżycie bez progresji (PFS), czyli czas bez pogorszenia choroby. W niektórych badaniach mierzy się także przeżycie bez zdarzeń (EFS), które uwzględnia nawrót, progresję, zgon lub inne ważne zdarzenie związane z leczeniem.
W kilku próbach głównym celem jest całkowita odpowiedź lub odsetek odpowiedzi na leczenie. W badaniach białaczek ważna jest też minimalna choroba resztkowa (MRD), czyli bardzo mała liczba komórek nowotworowych wykrywana specjalnymi testami.
Niektóre badania oceniają też bezpieczeństwo leczenia, na przykład częstość i nasilenie działań niepożądanych związanych z leczeniem wczesnych cykli. Inne skupiają się na wynikach ważnych dla codziennego życia, takich jak funkcje poznawcze, jakość życia lub przeżycie bez pogorszenia sprawności.
Vincristine w leczeniu skojarzonym
W danych vincristine prawie zawsze występuje razem z innymi lekami, takimi jak rituximab, cyclophosphamide, doxorubicin, prednisone, bendamustine, lomustine, cisplatin, methotrexate, etoposide lub procarbazine. To ważne, ponieważ celem badań jest ocena całego schematu leczenia, a nie tylko jednego składnika.
W niektórych badaniach vincristine jest elementem standardowego schematu R-CHOP lub jego odmian, a w innych częścią bardziej złożonych programów dla chłoniaka Burkitta, medulloblastoma albo ALL. W jednym z badań porównuje się nawet różne strategie leczenia, w których vincristine pozostaje częścią standardowego ramienia kontrolnego.
Dla pacjenta oznacza to, że udział vincristine w badaniu zwykle zależy od rodzaju nowotworu i od tego, jaki schemat leczenia jest testowany w danej próbie. Sam lek nie jest badany w oderwaniu od całego planu terapii.
Najważniejsze badania opisane w danych
NCT02889523 to badanie fazy 1/2 u osób z nowo rozpoznanym DLBCL lub wysokiego ryzyka FL leczonych schematem R-CHOP, gdzie oceniano bezpieczeństwo, dawkę i odsetek całkowitej odpowiedzi. W tym badaniu vincristine jest jednym z leków w schemacie leczenia.
NCT05058404 to randomizowane badanie fazy 3 u pacjentów z FL o dużym obciążeniu guzem, które sprawdza, czy skrócenie liczby cykli chemioterapii po wczesnej odpowiedzi nie pogarsza przeżycia bez progresji. Vincristine jest jednym z elementów porównywanych schematów leczenia.
NCT04402073 to badanie fazy 2 u osób z nowo rozpoznanym medulloblastoma, w którym porównywano leczenie spersonalizowane z leczeniem standardowym i oceniano przeżycie bez progresji. Vincristine była częścią zestawu leków używanych w tym badaniu.
2023-509358-72-00 to badanie fazy 3 u nieleczonych wcześniej pacjentów z DLBCL typu non-GCB, w którym oceniano, czy dodanie acalabrutinibu do R-CHOP wydłuża przeżycie bez progresji. W schemacie kontrolnym znajduje się vincristine.
NCT03610438 to badanie fazy 2 u dorosłych z ALL z dodatnim MRD przed przeszczepieniem komórek macierzystych, gdzie głównym celem było uzyskanie ujemnego wyniku MRD po leczeniu. Vincristine jest częścią zastosowanego schematu terapeutycznego.
NCT06220032 to faza 3 u chorych z DLBCL, w której oceniano zapobieganie uszkodzeniu serca wywołanemu przez leczenie oraz częstość pełnej odpowiedzi metabolicznej po zakończeniu terapii. W schematach leczenia występuje vincristine lub Vincristine sulfate.
NCT05331521 to badanie fazy 3 u osób z nowo rozpoznanym glejakiem WHO stopnia 2 lub 3, w którym ważnym wynikiem jest przeżycie bez pogorszenia funkcji, pamięci i jakości życia. W jednym z ramion leczenia stosuje się schemat zawierający vincristine.
NCT02066220 to badanie fazy 4 u dzieci i młodzieży z medulloblastoma, gdzie głównym wynikiem jest przeżycie bez zdarzeń w kilku grupach ryzyka. Vincristine jest jednym z leków w programie leczenia.
2024-517133-40-00 to badanie fazy 3 u pacjentów z nienaciekającym, SHH-aktywnym, TP53-wt, bez amplifikacji MYC medulloblastoma, w którym po 2,5 roku od rozpoznania oceniano iloraz inteligencji. Vincristine jest częścią schematu leczenia badanego w tej próbie.
2023-503423-25-00 to badanie fazy 3 u pacjentów z chłoniakiem Burkitta, w którym porównuje się dwa schematy leczenia i ocenia 2-letnie przeżycie bez progresji. Vincristine jest częścią jednego z badanych programów leczenia.
NCT04974216 to badanie fazy 2 u osób w wieku 80 lat lub starszych z DLBCL, w którym oceniano odsetek odpowiedzi po 3 cyklach leczenia lub po wcześniejszym zakończeniu terapii. W schemacie leczenia znajduje się vincristine.
2023-507899-47-00 to badanie fazy 2 u dorosłych z nawrotową lub oporną na leczenie T-ALL CD38-dodatnią, gdzie oceniano bezpieczeństwo, tolerancję i skuteczność leczenia z Isatuximabem. Vincristine pojawia się jako część intensywnego schematu skojarzonego.
NCT04475731 to badanie fazy 2 u pacjentów z Ph+ ALL, w którym oceniano odsetek osób z ujemnym MRD lub jego zmniejszeniem po 3 miesiącach leczenia ponatinibem samym lub z chemioterapią. Vincristine jest jednym z leków stosowanych w tym schemacie.
2024-513445-37-00 to badanie fazy 3 u osób z wcześniej nieleczoną transformacją Richtera typu DLBCL, w którym oceniano przeżycie bez progresji według kryteriów Lugano. W ramieniu standardowym stosowany jest schemat zawierający vincristine.