Choroby rzadkie
Badane cząsteczki
Lokalizacje
Badania z rekrutacją w toku są na początku listy
1 badanie kliniczne w tym schorzeniu
Badanie nad przeszczepem kości gąbczastej u pacjentów z niepełnym ubytkiem łąkotki
NiemcyW skrócie
Uraz łąkotki to jedno z najczęstszych uszkodzeń kolana, które dotyka zarówno sportowców, jak i osoby starsze. Nagłe skręcenie kolana podczas gry w piłkę czy zwykłe wstawanie może prowadzić do pęknięcia chrząstki, która pełni kluczową rolę w stabilizacji stawu.
Łąkotka to struktura znajdująca się w stawie kolanowym, która wypełnia przestrzeń między kością udową (innaczej zwaną kością udową) a kością piszczelową (czyli goleń). W każdym kolanie znajdują się dwie łąkotki – jedna po wewnętrznej stronie kolana (łąkotka przyśrodkowa) i jedna po zewnętrznej stronie (łąkotka boczna). Każda z nich ma kształt przypominający literę "C" lub półksiężyc.
Te gumowate kliny chrząstki działają jak amortyzatory dla kolana. Łąkotka rozdziela około jednej trzeciej siły działającej na staw kolanowy, zapewniając ochronę kości i stawu kolanowego. Oprócz funkcji amortyzującej, łąkotka stabilizuje staw kolanowy i pomaga w jego smarowaniu.
Łąkotka jest wyjątkową tkanką w organizmie, ponieważ tylko jej zewnętrzna część jest zaopatrywana w naczynia krwionośne. Wewnętrzna część łąkotki otrzymuje składniki odżywcze jedynie poprzez dyfuzję. Ze względu na słabe ukrwienie łąkotki, jej pęknięcia zazwyczaj nie goją się samoistnie.
Każdy staw kolanowy zawiera dwie łąkotki, które mogą ulec uszkodzeniu:
Pęknięcia łąkotki klasyfikuje się i leczy w zależności od ich lokalizacji w kolanie, wzorca pęknięcia, złożoności urazu oraz jakości tkanki. Istnieją różne typy pęknięć łąkotki, a sposób leczenia zależy od rodzaju uszkodzenia. Niektóre pęknięcia pozostawiają łąkotkę funkcjonalną, podczas gdy inne całkowicie pozbawiają ją zdolności do pełnienia swojej roli.
Pęknięcia łąkotki zwykle powstają na dwa różne sposoby:
Uraz traumatyczny występuje, gdy pacjent pamięta konkretne zdarzenie skręcające podczas uprawiania sportu lub urazu kolana. Tego typu pęknięcie może wystąpić w normalnej, zdrowej łąkotce.
Pęknięcie degeneracyjne rozwija się bardziej subtelnie, z stopniowym narastaniem objawów po wewnętrznej lub zewnętrznej stronie kolana. Pęknięcie degeneracyjne zwykle występuje, ponieważ jakość tkanki łąkotki pogarsza się z wiekiem.
Wraz z wiekiem chrząstka w kolanach zużywa się i staje się słabsza. Ta cieńsza chrząstka może łatwiej ulec pęknięciu. Zapalenie stawów (rozpad chrząstki wstawach) również może prowadzić do pęknięcia łąkotki.
Pęknięcie łąkotki jest bardzo powszechnym urazem sportowym. Często sportowcy i osoby uprawiające sport rekreacyjnie doznają pęknięć łąkotki. Uszkodzenie to często dotyka również osoby starsze oraz osoby z zapaleniem stawów kolan. Pęknięcia łąkotki dotykają 61 na każde 100 000 osób w Stanach Zjednoczonych.
Pęknięcie łąkotki zwykle powstaje po mocnym skręceniu lub rotacji kolana. Może także powstać w wyniku drobniejszych urazów, takich jak skręcenie podczas wstawania. Urazy te mogą wystąpić podczas klękania, zginania, a nawet podnoszenia czegoś ciężkiego. Uraz łąkotki związany ze sportem jest zazwyczaj częścią większego urazu kolana.
Osoby, które doznały pęknięcia łąkotki, często czują, że coś "trzasnęło" w kolanie w momencie urazu. Pęknięcie łąkotki zwykle powoduje ból lub uczucie tkliwości w kolanie.
Inne objawy pęknięcia łąkotki obejmują:
Ból jest zwykle gorszy, gdy kolano jest w pozycji zgiętej, na przykład podczas kucania. Niektóre osoby również odczuwają uczucie blokowania lub zacinania się w kolanie.
Kluczowym objawem pęknięcia łąkotki jest ból w stawie kolanowym. W kolanie może również pojawić się uczucie blokowania lub zacinania, prowadzące do stanu zapalnego. Może również pojawić się uczucie osłabienia w kolanie.
Lekarz przeprowadzający badanie może poruszać nogę w określony sposób, aby wykryć pęknięcie łąkotki. Chociaż zdjęcie rentgenowskie jest standardową częścią wstępnej oceny, na zdjęciu rentgenowskim nie można zobaczyć łąkotki – do zobaczenia łąkotki potrzebne jest badanie rezonansu magnetycznego (MRI). Jednak zdjęcie rentgenowskie dostarcza wielu innych informacji o potencjalnych przyczynach bólu i obrzęku kolana.
Istnieje wiele różnych typów pęknięć łąkotki. Niektóre rodzaje pęknięć pozostawiają łąkotkę nadal funkcjonalną, podczas gdy inne całkowicie pozbawiają ją zdolności do pełnienia swojej roli. Rodzaj pęknięcia wpływa również na rodzaj leczenia.
Pęknięcie łąkotki może się goić samoistnie bez konieczności operacji. Mniejsze lub umiarkowane pęknięcie wygoi się przy odpoczynku w ciągu około dwóch tygodni, podczas gdy poważne pęknięcie może spowodować zablokowanie kolana. Naprawa poważnego pęknięcia może wymagać operacji.
Leczenie zachowawcze: Istnieją pewne działania, które można podjąć, aby złagodzić objawy pęknięcia łąkotki. Należy:
Należy unikać stosowania okładów ciepła i gorących kąpieli, picia alkoholu, masowania kolana, dźwigania ciężkich przedmiotów oraz całkowitego unieruchomienia kolana – po kilku dniach odpoczynku należy spróbować wykonywać łagodne ruchy.
Odpoczynek, leki i fizjoterapia są często najskuteczniejszymi sposobami leczenia urazu. W przypadku niektórych stanów dobrze sprawdza się terapia iniekcyjna – lek podawany bezpośrednio w miejsce urazu. Lekarze wykorzystują ultradźwięki, aby dokładnie dotrzeć do właściwego miejsca.
Leczenie operacyjne: Gdy konserwatywne metody leczenia nie przynoszą poprawy lub gdy uraz jest poważny, może być konieczna operacja. Używając małej kamerki wprowadzonej przez małe nacięcie, chirurdzy mogą zobaczyć wnętrze uszkodzonego stawu. Obserwują swoje postępy na monitorze wideo podczas naprawy porwanych ścięgien i więzadeł, zmiany kształtu kości lub usuwania fragmentów kości i chrząstki. Gdy poważny uraz tego wymaga, chirurdzy stosują najnowocześniejsze techniki naprawy i odbudowy łąkotek.
Jednym z najważniejszych aspektów do zrozumienia dotyczących łąkotki jest jej ograniczone ukrwienie. Naczynia krwionośne docierają tylko do pewnego punktu w łąkotce od jej zewnętrznej krawędzi. Dopływ krwi jest niezbędny do gojenia się łąkotki, więc pęknięcia wewnętrznej krawędzi łąkotki często nie nadają się do naprawy, ponieważ nie mają dopływu krwi niezbędnego do zagojenia.
Należy dążyć do utrzymania silnych mięśni nóg poprzez regularne ćwiczenia. Silne mięśnie wokół kolana pomagają stabilizować i chronić staw, zmniejszając ryzyko urazu łąkotki. Przed treningiem lub uprawianiem sportu ważne jest odpowiednie rozgrzanie i rozciąganie mięśni.
Kontynuowanie opieki następczej jest kluczowym elementem leczenia i bezpieczeństwa. Należy pamiętać o umówieniu się na wszystkie wizyty i skontaktować się z lekarzem, jeśli występują problemy. Warto również znać wyniki badań i prowadzić listę przyjmowanych leków.
Ten poradnik ma pomóc Ci zrozumieć schorzenie. Nie zastąpi rozmowy z lekarzem, który najlepiej zna Twoją sytuację.
Opowiedz nam o swoim schorzeniu – przeszukamy wszystkie badania w Europie i skontaktujemy Cię z właściwym ośrodkiem.
