Badanie optymalizacji przeszczepienia komórek macierzystych z zastosowaniem ruksolitinibu, etopozidu, blinatumomabu i kombinacji leków dla dzieci i młodych dorosłych z ostrą białaczką limfoblastyczną
Allogeniczny przeszczep komórek macierzystych to procedura, w której chore komórki macierzyste w szpiku kostnym są zastępowane zdrowymi komórkami pochodzącymi od dawcy. Około 40% wszystkich przeszczepów komórek macierzystych wykorzystuje komórki od dawcy.
Czym jest allogeniczny przeszczep komórek macierzystych?
Allogeniczny przeszczep komórek macierzystych to zabieg, w którym niezdrowe komórki macierzyste (komórki, które mogą przekształcić się w różne rodzaje komórek krwi) w szpiku kostnym pacjenta są zastępowane zdrowymi komórkami pochodzącymi od dawcy. Około 40% osób, które potrzebują przeszczepu komórek macierzystych, otrzymuje komórki od dawcy.
Przeszczepione komórki mogą pochodzić bezpośrednio z krwi dawcy lub z jego szpiku kostnego (miękkiej tkanki wewnątrz kości, która produkuje komórki krwi). Allogeniczne przeszczepianie komórek macierzystych działa poprzez wytwarzanie nowych, zdrowych komórek. Te komórki następnie produkują nowe komórki krwi.
Procedura ta jest metodą leczenia niektórych rodzajów nowotworów krwi, zaburzeń krwi oraz chorób układu odpornościowego. W niektórych przypadkach może prowadzić do wyleczenia. Lekarze zalecają allogeniczny przeszczep komórek macierzystych, gdy inne metody leczenia nie przynoszą efektów lub gdy choroba powraca.
Jakie choroby leczy ta procedura?
Allogeniczny przeszczep komórek macierzystych jest stosowany w leczeniu wielu różnych chorób. Najczęściej przeprowadza się go w przypadku następujących schorzeń:
Ostra białaczka limfoblastyczna (ALL) – szybko rozwijający się nowotwór białych krwinek
Niedokrwistość aplastyczna – stan, w którym organizm przestaje wytwarzać wystarczającą ilość nowych komórek krwi
Chłoniak – nowotwór układu limfatycznego
Zespół mielodysplastyczny – grupa chorób, w których szpik kostny nie wytwarza wystarczającej ilości zdrowych komórek krwi
Nowotwory mieloproliferacyjne (MPN) – choroby, w których szpik kostny wytwarza zbyt wiele komórek krwi
Anemia sierpowatokrwinkowa – dziedziczna choroba krwi
Jak przygotować się do przeszczepu?
Przed przeszczepem zespół medyczny przeprowadzi szereg badań. Ich celem jest sprawdzenie, czy pacjent jest w stanie poradzić sobie z działaniami niepożądanymi przygotowania do przeszczepu. Badania mogą obejmować:
Morfologię krwi (pełne badanie składu krwi) – aby sprawdzić poziom czerwonych krwinek, białych krwinek i płytek krwi
Echokardiogram – badanie sprawdzające, jak dobrze pracuje serce
Elektrokardiogram (EKG) – badanie rytmu serca
Badania czynności wątroby lub nerek
Jeśli pacjent choruje na nowotwór, zespół transplantacyjny może wykonać biopsję szpiku kostnego, aby pobrać próbkę szpiku do badania.
Znalezienie odpowiedniego dawcy
Nie każda osoba może być dawcą komórek macierzystych. Odpowiedni dawca to ktoś, czyj typ tkanki jest najbardziej zbliżony do typu tkanki pacjenta. Typowanie tkanek opiera się na antygenach ludzkich leukocytów (HLA), które znajdują się na powierzchni białych krwinek. HLA są ważne dla odporności, ponieważ pomagają organizmowi rozpoznawać własne komórki, dzięki czemu nie atakuje ich.
Osoba o bliskiej zgodności HLA to najczęściej brat lub siostra. Członkowie rodziny przechodzą badanie krwi, aby sprawdzić, jaki mają typ tkanki. Osoba, której typ tkanki jest najbardziej podobny do pacjenta, zostaje wybrana na dawcę.
Jeśli nikt z rodziny nie jest odpowiednim dawcą, lekarz pomoże rozpocząć poszukiwania w rejestrze dawców lub w bankach krwi pępowinowej. Dawca przekazuje komórki macierzyste do przeszczepu i może być również potrzebny do oddania płytek krwi po przeszczepie.
Życie po przeszczepie
Powrót do pełnej sprawności po intensywnym leczeniu, takim jak przeszczep komórek macierzystych, wymaga dużo czasu. Pacjent zaczyna odczuwać się silniejszy i bardziej aktywny z upływem czasu. Jednak pełny powrót do normalności może zająć nawet rok.
Po wypisie ze szpitala cewnik centralny (specjalna rurka wprowadzona do żyły) zwykle pozostaje na miejscu przez jakiś czas po zakończeniu leczenia. Pielęgniarka może go używać do pobierania krwi podczas wizyt kontrolnych. Niektóre osoby nadal potrzebują też transfuzji płytek krwi lub krwinek czerwonych.
Pacjent będzie miał regularne wizyty u pielęgniarki w celu oczyszczenia i przepłukania cewnika centralnego. Może też otrzymać instrukcje, jak samodzielnie o niego dbać. Zespół medyczny przekaże pacjentowi leki do domu wraz z informacjami o sposobie ich przyjmowania.
Istnieje duże prawdopodobieństwo wystąpienia co najmniej jednej infekcji po przeszczepie. Oznacza to, że może być konieczny ponowny pobyt w szpitalu. Jeśli pacjent ma trudności w radzeniu sobie, powinien poinformować o tym zespół medyczny – dostępne jest wsparcie i pomoc.
Po przeszczepie ważne jest przestrzeganie zaleceń dotyczących żywienia i diety. Zespół leczący może doradzić wprowadzenie zmian w diecie w pierwszych miesiącach po przeszczepie, aby zmniejszyć ryzyko infekcji pochodzącej z jedzenia.
info Ten poradnik ma pomóc Ci zrozumieć schorzenie. Nie zastąpi rozmowy z lekarzem, który najlepiej zna Twoją sytuację.
Austria
