W skrócie
Ten artykuł opisuje badania kliniczne z udziałem granisetron. Trwające próby sprawdzają głównie bezpieczeństwo, tolerancję i skuteczność leczenia w wybranych grupach pacjentów onkologicznych i hematologicznych. Oceniane są też wyniki leczenia i działania niepożądane w trakcie terapii skojarzonych.
Najważniejsze informacje
- Badania kliniczne z granisetron obejmowały głównie pacjentów onkologicznych, w tym osoby z rakiem jajnika, jajowodu lub otrzewnej, nawrotowym lub utrzymującym się surowiczym rakiem macicy oraz bardzo wysokiego ryzyka T-komórkową ostrą białaczką limfoblastyczną. Wszystkie opisane próby były w fazie 2. W badaniach oceniano przede wszystkim bezpieczeństwo, tolerancję i skuteczność leczenia skojarzonego. Jednym z ważnych wyników była odpowiedź na leczenie, a w białaczce także brak minimalnej choroby resztkowej po indukcji. Granisetron pojawiał się jako element leczenia wspomagającego w schematach z innymi lekami.
Przegląd badań klinicznych
W dostarczonych danych granisetron pojawia się w trzech badaniach klinicznych jako część schematów leczenia u pacjentów onkologicznych i hematologicznych. Wszystkie trzy próby były badaniami interwencyjnymi w fazie 2, czyli etapem, w którym ocenia się działanie leczenia w wybranych grupach pacjentów.
Badania dotyczyły różnych chorób: raka jajnika, jajowodu lub otrzewnej, nawrotowego lub utrzymującego się surowiczego raka macicy oraz bardzo wysokiego ryzyka T-komórkowej ostrej białaczki limfoblastycznej. W każdym z nich granisetron był podawany razem z innymi lekami, a nie jako jedyny badany lek.
Badanie u pacjentek z rakiem jajnika i pokrewnych nowotworów
Badanie NCT05128825 dotyczyło pacjentek z wysokozróżnicowanym surowiczym rakiem jajnika, jajowodu lub otrzewnej. Było to badanie fazy 2, interwencyjne, z planowaną liczebnością 253 uczestników i statusem Authorised.
W tym badaniu granisetron był jednym z leków stosowanych w schemacie wspomagającym, obok innych leków takich jak azenosertib, olanzapina, Akynzeo, deksametazon, ondansetron i aprepitant. Głównym celem było sprawdzenie bezpieczeństwa, tolerancji i aktywności przeciwnowotworowej azenosertibu w wybranej grupie pacjentek.
Wyniki główne obejmowały częstość i nasilenie zdarzeń niepożądanych związanych z leczeniem, a także przerwy w terapii, zmniejszenie dawki i trwałe odstawienie leku z powodu działań niepożądanych. W części skuteczności oceniano też ORR, czyli odsetek odpowiedzi na leczenie według kryteriów RECIST v1.1.
Badanie u pacjentek z nawrotowym lub utrzymującym się rakiem surowiczym macicy
Badanie NCT04814108 obejmowało kobiety z nawrotowym lub utrzymującym się surowiczym rakiem macicy. Było to badanie fazy 2, interwencyjne, z liczbą 120 uczestniczek i statusem Completed.
Granisetron był podawany doustnie jako część zestawu leków wspierających, razem z azenosertibem, aprepitantem, deksametazonem, ondansetronem, olanzapiną i Akynzeo. Celem badania było sprawdzenie bezpieczeństwa i tolerancji ZN-c3, a także jego aktywności przeciwnowotworowej u pacjentek z tym typem nowotworu.
Główne punkty końcowe obejmowały działania niepożądane oceniane według NCI-CTCAE v5.0, w tym nieprawidłowości laboratoryjne, oraz zmiany w leczeniu, takie jak przerwy, zmniejszenie dawki i trwałe odstawienie ZN-c3 z powodu działań niepożądanych związanych z lekiem. W części skuteczności oceniano ORR według zmodyfikowanych kryteriów RECIST v1.1, z niezależną oceną obrazu choroby.
Badanie u dorosłych z bardzo wysokiego ryzyka T-komórkową ostrą białaczką limfoblastyczną
Badanie NCT06253637 dotyczyło dorosłych pacjentów z bardzo wysokiego ryzyka T-lineage acute lymphoblastic leukemia (ALL), czyli bardzo wysokiego ryzyka T-komórkowej ostrej białaczki limfoblastycznej. Było to badanie fazy 2, interwencyjne, z planowaną liczbą 31 uczestników i statusem Authorised.
W tym badaniu granisetron podawano dożylnie jako element rozbudowanego programu leczenia, który obejmował także daratumumab i wiele innych leków wspierających lub chemioterapeutycznych. Głównym celem było sprawdzenie, czy dodanie daratumumabu do standardowego programu leczenia zwiększa odsetek MRD negativity po indukcji, czyli brak wykrywalnej minimalnej choroby resztkowej po pierwszym cyklu leczenia.
W badaniu tym ważny był jeden główny punkt końcowy: odpowiedź kliniczna mierzona jako MRD negativity poniżej 10^-4 po indukcji, określana w punkcie czasowym TP1. To oznaczało ocenę, czy po pierwszej części leczenia w organizmie pozostała bardzo mała, niewykrywalna ilość komórek białaczkowych.
Jakie wyniki oceniano
W opisanych badaniach najczęściej oceniano bezpieczeństwo i tolerancję leczenia, czyli to, jak często pojawiały się działania niepożądane i czy pacjenci mogli kontynuować terapię.
W dwóch badaniach onkologicznych oceniano też aktywność przeciwnowotworową za pomocą ORR, czyli odsetka odpowiedzi na leczenie według RECIST v1.1. W badaniu białaczkowym głównym celem była odpowiedź w postaci MRD negativity po indukcji.
W praktyce oznaczało to obserwację takich rzeczy jak częstotliwość i nasilenie zdarzeń niepożądanych, przerwy w leczeniu, zmniejszenie dawki oraz trwałe odstawienie leku badawczego z powodu działań związanych z terapią.
Kto mógł brać udział
Do badań włączano osoby z bardzo konkretnymi rozpoznaniami, a więc nie była to szeroka grupa wszystkich pacjentów onkologicznych. W jednym badaniu były to pacjentki z rakiem jajnika, jajowodu lub otrzewnej, w drugim kobiety z nawrotowym lub utrzymującym się rakiem surowiczym macicy, a w trzecim dorośli z bardzo wysokiego ryzyka T-komórkową ALL.
Wszystkie badania były interwencyjne, co znaczy, że uczestnicy otrzymywali zaplanowane leczenie według protokołu badania, a naukowcy obserwowali wyniki. Granisetron był w tych badaniach elementem leczenia skojarzonego, a nie osobnym tematem oceny.
Najważniejsze pojęcia
Jeśli w opisie badania pojawiają się trudne skróty, warto znać ich znaczenie.
- ORR — odsetek odpowiedzi na leczenie; pokazuje, u ilu pacjentów guz zmniejszył się lub zniknął według ustalonych zasad.
- RECIST v1.1 — zasady używane do mierzenia zmian w guzie w badaniach klinicznych.
- MRD negativity — brak wykrywalnej minimalnej choroby resztkowej po leczeniu.
- TEAEs — zdarzenia niepożądane pojawiające się w trakcie leczenia.
- NCI-CTCAE v5.0 — skala używana do oceniania nasilenia działań niepożądanych w badaniach onkologicznych.
- TP1 — pierwszy zaplanowany punkt czasowy oceny po rozpoczęciu leczenia.
- Interwencyjne badanie — badanie, w którym uczestnicy otrzymują określone leczenie według planu badania.