Badanie odpowiedzi immunologicznej i bezpieczeństwa szczepionki RSVPreF3 OA u dorosłych 18-49 lat z ryzykiem zakażenia wirusem RSV w porównaniu do osób 60 lat i starszych.
Zapalenie oskrzelików to częsta infekcja dolnych dróg oddechowych u niemowląt i małych dzieci, a syncytialny wirus oddechowy (RSV) jest najczęstszą przyczyną tej choroby. Chociaż w większości przypadków choroba przebiega łagodnie, może prowadzić do poważnych problemów z oddychaniem, zwłaszcza u najmłodszych dzieci.
Co to jest zapalenie oskrzelików wywołane przez RSV
Zapalenie oskrzelików to zakażenie wirusowe, które dotyka najmniejsze drogi oddechowe w płucach, zwane oskrzelikami. Choroba najczęściej występuje u niemowląt i małych dzieci w ciągu pierwszych dwóch lat życia. Syncytialny wirus oddechowy (RSV) jest najczęstszą przyczyną zapalenia oskrzelików u dzieci.
RSV jest powszechnym wirusem układu oddechowego, który infekuje nos, gardło i płuca. Prawie wszystkie dzieci zakaża się tym wirusem przynajmniej raz przed ukończeniem drugiego roku życia. U zdrowych dorosłych i starszych dzieci RSV zwykle wywołuje łagodne objawy przypominające przeziębienie. Jednak u niemowląt, zwłaszcza poniżej szóstego miesiąca życia, oraz u osób starszych może prowadzić do poważnej choroby wymagającej hospitalizacji.
Zapalenie oskrzelików może być łagodną, samoograniczającą się infekcją u większości dzieci, ale czasami może przejść w niewydolność oddechową u niemowląt. W Stanach Zjednoczonych jest to główna przyczyna hospitalizacji niemowląt poniżej pierwszego roku życia, z szacowaną liczbą 58 000 do 80 000 hospitalizowanych dzieci poniżej piątego roku życia rocznie.
Przyczyny i mechanizm choroby
Zapalenie oskrzelików jest spowodowane zakażeniem wirusowym, przy czym RSV odpowiada za około 45-90% przypadków zapalenia oskrzelików, 15-35% zapaleń płuc i 6-8% przypadków zapalenia gardła u dzieci. Chociaż dokładny mechanizm nie jest w pełni poznany, prawdopodobnie bezpośrednie uszkodzenie komórek przez wirus odgrywa rolę w rozwoju zakażeń RSV.
Wirus wywołuje martwicę komórek nabłonkowych małych dróg oddechowych. Złuszczone komórki i śluz powodują zatkanie oskrzelików, co prowadzi do nadmiernego rozdęcia płuc i niedodmy. W rezultacie dochodzi do zwężenia najmniejszych dróg oddechowych w płucach, co powoduje świszczący oddech. To zwężenie wynika z obrzęku wywołanego przez wirusa.
RSV występuje w postaci epidemii niemal każdej zimy. Na półkuli północnej typowe ogniska zakażeń RSV pojawiają się między październikiem a majem, ze szczytem w styczniu i lutym. Wirus osiąga szczyt aktywności w grudniu i styczniu.
Objawy zapalenia oskrzelików
Dzieci z zapaleniem oskrzelików wywołanym przez RSV zwykle najpierw mają objawy górnych dróg oddechowych przez dwa do czterech dni, takie jak gorączka, katar i przekrwienie nosa. Następnie pojawiają się objawy dolnych dróg oddechowych, takie jak nasilający się kaszel, świszczący oddech i zwiększony wysiłek oddechowy.
Główne objawy zapalenia oskrzelików obejmują:
Świszczący oddech - wysokie, piszczące lub gwiżdżące odgłosy podczas oddychania, szczególnie słyszalne podczas wydechu
Przyspieszony oddech - ponad 40 oddechów na minutę
Utrudniony oddech - dziecko musi ciężko pracować, aby wypchnąć powietrze
Kaszel, który może być uporczywy i może powodować wykrztuszanie bardzo gęstego śluzu
Gorączka i katar zwykle poprzedzają problemy z oddychaniem
U bardzo małych niemowląt, szczególnie poniżej szóstego miesiąca życia, objawy mogą wyglądać nieco inaczej. Mogą być drażliwe lub niespokojne, albo nie chcieć bawić się tak jak zwykle. Wczesne objawy RSV u niemowląt mogą obejmować katar, zmniejszenie apetytu, kaszel, który może przejść w świszczący oddech lub trudności z oddychaniem.
U bardzo małych niemowląt, poniżej sześciu miesięcy, objawy RSV mogą również obejmować drażliwość, zmniejszoną aktywność, zmniejszenie przyjmowania płynów oraz bezdech - pauzę w oddychaniu trwającą ponad 10 sekund. Wiele niemowląt nie będzie miało gorączki podczas zakażenia RSV.
Choroba może być długotrwała, ze średnim czasem trwania 12 dni u dzieci poniżej drugiego roku życia. Około 10% dzieci pozostaje chorych dłużej niż cztery tygodnie.
Kto najczęściej choruje
Zapalenie oskrzelików wywołane przez RSV zwykle dotyka dzieci w ciągu pierwszych dwóch lat życia. Średni wiek niemowląt hospitalizowanych z powodu zakażenia RSV to trzy miesiące, a szczyt zachorowań występuje u dzieci poniżej 12 miesiąca życia. Średni wiek zachorowania na zapalenie oskrzelików to 6 miesięcy, z zakresem od urodzenia do 2 lat.
Niemowlęta są bardziej narażone na ciężki przebieg RSV, ponieważ ich układ odpornościowy wciąż się rozwija. Ich mniejsze drogi oddechowe są również bardziej podatne na zapalenie. Ludzie nie rozwijają trwałej odporności na wirusa RSV, co oznacza, że mogą być zakażeni wiele razy. Można zachorować na RSV wiele razy w ciągu życia, czasami nawet dwukrotnie w ciągu jednego roku.
Dzieci z największym ryzykiem ciężkiej choroby wywołanej przez RSV to:
Niemowlęta i małe dzieci - im młodsze dziecko, tym wyższe ryzyko
Dzieci rdzennych Amerykanów i rdzennych mieszkańców Alaski
Dzieci urodzone przedwcześnie
Dzieci z przewlekłą chorobą płuc lub wrodzoną chorobą serca
Dzieci z osłabionym układem odpornościowym
Dzieci z ciężkim mukowiscydozą
Dzieci z zaburzeniami nerwowo-mięśniowymi, szczególnie te, które mają trudności z połykaniem lub usuwaniem wydzieliny śluzowej
Dzieci wysokiego ryzyka, które powinny być hospitalizowane, obejmują te poniżej trzech miesięcy oraz te z wcześniactwem, chorobą sercowo-płucną, niedoborem odporności, niewydolnością oddechową lub niedostatecznym utlenowaniem.
Jak dochodzi do zakażenia
RSV przenosi się przez kontakt z kropelkami oddechowymi bezpośrednio od zakażonej osoby lub przez samozakażenie wydzieliną skażoną wirusem na powierzchniach. Wirus jest bardzo zaraźliwy i rozprzestrzenia się jesienią i zimą wraz z innymi wirusami układu oddechowego.
RSV może utrzymywać się na twardych powierzchniach, takich jak klamki czy blaty, przez wiele godzin. Na miękkich powierzchniach, takich jak tkaniny czy dłonie, wirus przeżywa krócej. Zakażenie następuje najczęściej, gdy wirusowe cząsteczki dostają się do oczu, nosa lub ust, zazwyczaj przez dotknięcie skażonej powierzchni, a następnie dotknięcie twarzy.
Okres zakaźności wynosi zazwyczaj od 3 do 8 dni, ale u niemowląt i osób z osłabionym układem odpornościowym może być dłuższy - nawet do 4 tygodni. Zakażone osoby są najbardziej zakaźne w pierwszych dniach choroby.
Rozpoznanie choroby
Zapalenie oskrzelików pozostaje rozpoznaniem klinicznym, co oznacza, że lekarz stawia diagnozę na podstawie objawów i badania fizycznego dziecka. W 2014 roku Amerykańska Akademia Pediatrii zaktualizowała wytyczne praktyki klinicznej dotyczące rozpoznawania i leczenia zapalenia oskrzelików wywołanego przez RSV, aby zminimalizować niepotrzebne badania diagnostyczne i interwencje. Badania diagnostyczne nie są rutynowo zalecane.
Lekarz ocenia dziecko na podstawie:
Wywiadu medycznego, w tym przebiegu objawów
Badania fizykalnego, w tym osłuchiwania płuc
Oceny wysiłku oddechowego i nasycenia tlenu
Chociaż istnieją testy laboratoryjne, które mogą wykryć wirusa RSV, nie są one zazwyczaj potrzebne do postawienia diagnozy lub podjęcia decyzji o leczeniu u większości dzieci. Badania diagnostyczne mogą być rozważane w szczególnych sytuacjach, na przykład u dzieci z ciężkimi objawami wymagającymi hospitalizacji lub u dzieci z osłabionym układem odpornościowym.
Leczenie zapalenia oskrzelików
Leczenie zakażenia RSV jest głównie objawowe i wspierające. Opieka wspierająca jest podstawą terapii dla zakażenia syncytialnym wirusem oddechowym. Jeśli dziecko może przyjmować płyny doustnie i toleruje powietrze w pomieszczeniu, leczenie ambulatoryjne (z bliskim kontaktem z lekarzem w razie potrzeby) jest rozsądne, szczególnie przy braku istotnych czynników ryzyka.
W większości przypadków zapalenie oskrzelików można leczyć w domu. Leczenie domowe obejmuje:
Zapewnienie odpowiedniego nawodnienia - dziecko powinno pić dużo płynów
Utrzymanie drożności dróg oddechowych - można stosować krople do nosa z solą fizjologiczną i odsysanie śluzu
Zapewnienie odpoczynku
Kontrolowanie gorączki - jeśli to konieczne, zgodnie ze wskazówkami lekarza
Unikanie kontaktu z dymem papierosowym i innymi drażniącymi substancjami
Badania nie potwierdzają rutynowego stosowania leków rozszerzających oskrzela, epinefryny, kortykosteroidów, hipertonicznego roztworu soli fizjologicznej i antybiotyków - są one generalnie nieprzydatne. Amerykańska Akademia Pediatrii nie zaleca rutynowego stosowania leków rozszerzających oskrzela, epinefryny i kortykosteroidów, ponieważ dostępne dane kliniczne nie potwierdzają ich skuteczności w leczeniu typowego zapalenia oskrzelików wywołanego przez RSV.
W przypadku dzieci wymagających hospitalizacji z powodu zakażenia RSV, terapia wspierająca nadal pozostaje podstawą opieki. Taka terapia może obejmować podawanie dodatkowego tlenu (kierowane częstością oddechów, wysiłkiem oddechowym, nasyceniem tlenem i wartościami gazometrii krwi tętniczej, zgodnie ze wskazaniami), wentylację mechaniczną oraz uzupełnianie płynów, w zależności od potrzeb.
Dowody wspierają stosowanie dodatkowego tlenu w celu utrzymania odpowiedniego nasycenia tlenem; jednak ciągła pulsoksymetria nie jest już wymagana. Drugim filarem terapii jest dożylne lub dotrzewnikowe podawanie płynów niemowlętom, które nie mogą utrzymać swojego stanu nawodnienia przy doustnym przyjmowaniu płynów.
W najcięższych przypadkach osoba może wymagać dodatkowego tlenu, płynów dożylnych, jeśli nie może pić wystarczająco dużo, aby pozostać nawodniona, lub intubacji (wprowadzenia rurki oddechowej przez usta do dróg oddechowych) z wentylacją mechaniczną (urządzenia pomagającego osobie oddychać). W większości tych przypadków hospitalizacja trwa tylko kilka dni.
Śmiertelność w przypadkach RSV wynosi mniej niż 1%. U większości dzieci choroba ustępuje bez powikłań.
Zapobieganie zakażeniom
Edukowanie rodziców w zakresie zmniejszania ryzyka zakażenia jest jedną z najważniejszych rzeczy, jakie lekarz może zrobić, aby pomóc zapobiec zakażeniu RSV, szczególnie we wczesnym okresie życia. Stosowanie powszechnych środków kontroli zakażeń może zmniejszyć szpitalne przenoszenie zakażeń RSV.
Podstawowe środki zapobiegawcze obejmują:
Częste mycie rąk wodą z mydłem
Unikanie dotykania twarzy nieumytymi rękami
Unikanie bliskiego kontaktu z chorymi osobami
Zakrywanie kaszlu i kichania
Czyszczenie i dezynfekcję powierzchni, które są często dotykane
Pozostanie w domu podczas choroby
Dzieci zagrożone ciężką infekcją dolnych dróg oddechowych powinny otrzymać immunoprofilaktykę paliwizumabem, humanizowanym przeciwciałem monoklonalnym, w maksymalnie pięciu miesięcznych dawkach. Wytyczne dotyczące profilaktyki są ograniczone do niemowląt urodzonych przed 29 tygodniem ciąży, niemowląt z przewlekłą chorobą płuc wcześniactwa oraz niemowląt i dzieci z hemodynamicznie istotną chorobą serca.
Paliwizumab i dożylna immunoglobulina przeciwko RSV są dostępnymi opcjami profilaktyki RSV u niemowląt wysokiego ryzyka. Amerykańska Akademia Pediatrii zaleca profilaktykę paliwizumabem lub dożylną immunoglobuliną przeciwko RSV u wybranych niemowląt i dzieci zagrożonych.
Obecnie dostępne są szczepionki dla dorosłych powyżej 60 roku życia i kobiet w ciąży. CDC zaleca immunizacje w celu ochrony niemowląt, niektórych małych dzieci oraz dorosłych, którzy są starsi lub mają określone czynniki ryzyka zwiększające ryzyko ciężkiego przebiegu RSV.
Około 30% dzieci z zapaleniem oskrzelików później rozwija astmę. Jest to bardziej prawdopodobne, jeśli mają bliskich członków rodziny z astmą, a także prawdopodobne, jeśli mają zapalenie oskrzelików więcej niż dwa razy.
info Ten poradnik ma pomóc Ci zrozumieć schorzenie. Nie zastąpi rozmowy z lekarzem, który najlepiej zna Twoją sytuację.
Belgia
