Trzepotanie przedsionków to jeden z najczęstszych zaburzeń rytmu serca, w którym górne komory serca biją zbyt szybko – nawet do 350 uderzeń na minutę. To nieprawidłowe, ale regularne bicie serca może prowadzić do poważnych powikłań, takich jak udar mózgu czy niewydolność serca, ale na szczęście istnieją skuteczne metody leczenia.
Czym jest trzepotanie przedsionków?
Trzepotanie przedsionków to rodzaj zaburzenia rytmu serca, które należy do grupy arytmii nadkomorowych – czyli zaburzeń rytmu, które zaczynają się w górnych komorach serca. Jest to jedna z najczęstszych nieprawidłowości rytmu serca.
W prawidłowo działającym sercu impulsy elektryczne wysyłane są z węzła zatokowo-przedsionkowego, który kontroluje tempo i rytm pracy serca. W przypadku trzepotania przedsionków w przedsionkach tworzy się nieprawidłowy obwód elektryczny, który powoduje bardzo szybkie skurcze tych komór.
Normalne tętno w spoczynku wynosi od 60 do 100 uderzeń na minutę. Przy trzepotaniu przedsionków górne komory serca mogą bić od 250 do 350 razy na minutę. To powoduje, że dolne komory również biją szybko w odpowiedzi – zwykle nawet 150 razy na minutę lub więcej.
Charakterystyczną cechą trzepotania przedsionków jest to, że serce bije w szybkim, ale regularnym rytmie – w odróżnieniu od migotania przedsionków, gdzie rytm jest całkowicie nieregularny. Trzepotanie przedsionków może obniżyć wydajność pompowania krwi przez serce i sprawić, że pracuje ono gorzej niż powinno.
Przyczyny i czynniki ryzyka
Trzepotanie przedsionków najczęściej pojawia się jako skutek innych chorób serca lub określonych zmian w jego strukturze. Często występuje po niektórych typach operacji serca, uszkodzeniu mięśnia sercowego lub innych zmianach w sercu.
Ryzyko wystąpienia trzepotania przedsionków wzrasta w następujących sytuacjach:
Starszy wiek – im jesteśmy starsi, tym wyższe ryzyko
Wysokie ciśnienie krwi
Cukrzyca
Choroba wieńcowa
Niewydolność serca
Choroby zastawek serca
Wrodzone wady serca
Przebyte operacje serca
Otyłość
Spożywanie alkoholu
Choroby płuc
Nadczynność tarczycy
Bezdech senny
Nadmierne ćwiczenia fizyczne, jak u sportowców wyczynowych
Historia rodzinna
W normalnym sercu impulsy elektryczne przemieszczają się przez mięsień przedsionków, powodując jego skurcz. W trzepotaniu przedsionków tworzą się nieprawidłowe, bardzo częste skurcze górnych komór serca. Ten nowy obwód elektryczny przejmuje kontrolę nad rytmem i częstością pracy serca.
Objawy i sygnały ostrzegawcze
Trzepotanie przedsionków może zmniejszyć skuteczność pompowania krwi przez serce i sprawić, że bije ono zbyt szybko. Jednak niektórzy ludzie nie mają żadnych lub mają tylko niewielkie objawy – szczególnie jeśli częstość akcji serca jest kontrolowana, a samo serce poza tym działa prawidłowo.
Jeśli objawy się pojawiają, mogą obejmować:
Duszność
Zawroty głowy
Brak energii i uczucie zmęczenia
Kołatanie serca (uczucie trzepotania w klatce piersiowej)
Szybkie tętno
Ból w klatce piersiowej
Omdlenia
Uczucie oszołomienia
Trzepotanie przedsionków jest ważne do leczenia, ponieważ może prowadzić do innych problemów, takich jak udar mózgu lub zawał serca. Ta zmiana w rytmie serca może powodować powstawanie skrzepów krwi. Skrzepy mogą przemieszczać się z serca do mózgu i powodować udar. Z czasem trzepotanie przedsionków może również prowadzić do osłabienia funkcji pompującej serca, czyli niewydolności serca.
Rodzaje trzepotania przedsionków
Lekarz może określić, jaki typ trzepotania przedsionków występuje u pacjenta na podstawie wyników elektrokardiogramu. Wyróżnia się następujące typy:
Trzepotanie typowe (najczęstszy typ) – nieprawidłowe sygnały elektryczne poruszają się w kierunku przeciwnym do ruchu wskazówek zegara w prawym przedsionku.
Trzepotanie odwrotne typowe – nieprawidłowe sygnały elektryczne poruszają się zgodnie z ruchem wskazówek zegara w prawym przedsionku.
Trzepotanie atypowe (występuje rzadko, chyba że pacjent miał wcześniej operację serca lub zabiegi ablacji) – nieprawidłowe sygnały elektryczne mogą występować w lewym lub prawym przedsionku.
Jak rozpoznaje się trzepotanie przedsionków?
Trzepotanie przedsionków można zdiagnozować za pomocą elektrokardiogramu, czyli badania EKG. EKG to badanie, które rejestruje aktywność elektryczną serca.
W procesie diagnostycznym lekarze mogą również zlecić inne badania, takie jak:
Echokardiogram – badanie obrazujące serce za pomocą ultradźwięków
Badania laboratoryjne krwi
Te badania pomagają lekarzom ocenić stan serca i określić najlepszy sposób leczenia.
Metody leczenia
Leczenie może pomóc pacjentom poczuć się lepiej i zapobiec przyszłym problemom, zwłaszcza udarowi mózgu i niewydolności serca. Główne rodzaje leczenia obejmują spowolnienie częstości akcji serca i zapobieganie udarowi. Konkretne leczenie zależy od przyczyny trzepotania przedsionków, objawów i ryzyka udaru.
Ogólne cele leczenia objawowego trzepotania przedsionków są podobne do tych w migotaniu przedsionków i obejmują:
Kontrolę częstości akcji komór
Przywrócenie rytmu zatokowego
Zapobieganie nawrotom lub zmniejszenie ich częstości lub czasu trwania
Zapobieganie powikłaniom zakrzepowo-zatorowym
Minimalizację działań niepożądanych leczenia
Najczęściej leczenie obejmuje leki, które utrzymują serce w normalnym rytmie lub utrzymują tętno na prawidłowym poziomie (poniżej 100 uderzeń na minutę), gdy przedsionki są w trzepotaniu.
Aby zapobiec tworzeniu się skrzepów krwi w sercu, pacjent może otrzymać lek rozrzedzający krew. Najczęściej stosowanym jest warfaryna. Dostępne są również inne leki rozrzedzające krew, które działają równie dobrze jak warfaryna, mają niższe ryzyko krwawienia i nie wymagają regularnych badań krwi. Czasami stosuje się też aspirynę (ASA) jako lek rozrzedzający krew dla osób z niskim ryzykiem udaru.
Jeśli trzepotanie przedsionków nie może być dobrze kontrolowane za pomocą leków, kardiolog może zalecić wykonanie kardiowersji elektrycznej. Ta procedura jest wykonywana, gdy pacjent śpi. Elektrody przykłada się do klatki piersiowej i dostarcza się przez ścianę klatki piersiowej wstrząs elektryczny do serca. Wstrząs przerywa szybkie impulsy przedsionków, dzięki czemu węzeł zatokowo-przedsionkowy może przejąć kontrolę i sprawić, że serce znów bije w normalnym tempie.
W niektórych przypadkach pacjent zostanie skierowany do elektrofizjologa – kardiologa z dodatkowym przeszkoleniem w leczeniu osób z problemami rytmu serca. Lekarze ci mogą mieć inne sugestie lub opcje leczenia dla osób, u których trzepotanie przedsionków jest trudne do kontrolowania. Jednym z tych zabiegów jest ablacja – inwazyjny zabieg, podczas którego używa się cienkich przewodów do wysyłania energii niszczącej małe obszary tkanki serca powodujące trzepotanie przedsionków.
Ważne jest, aby rozmawiać z lekarzem o arytmii i opcjach leczenia. Nawet jeśli nie ma się objawów podczas trzepotania przedsionków, może być konieczne przyjmowanie leków ze względu na ryzyko udaru. Jeśli znaleziono przyczynę, taką jak wysokie ciśnienie krwi, będzie prowadzone leczenie tego schorzenia.
Perspektywy i życie z chorobą
Regularna opieka kontrolna jest kluczowym elementem leczenia i bezpieczeństwa. Przy odpowiedniej opiece kontrolnej większość osób z trzepotaniem przedsionków jest w stanie prowadzić pełne i aktywne życie.
Leki i zabiegi mogą pomóc przywrócić normalny rytm serca. Jednak wizyty kontrolne są ważne, ponieważ trzepotanie przedsionków może powracać.
Istotne jest, aby regularnie uczęszczać na wszystkie wizyty i kontaktować się z lekarzem, jeśli występują problemy. Dobrze jest również znać wyniki swoich badań i prowadzić listę przyjmowanych leków.
Serce
Przedsionki (górne komory serca)
Prawy przedsionek
Lewy przedsionek
info Ten poradnik ma pomóc Ci zrozumieć schorzenie. Nie zastąpi rozmowy z lekarzem, który najlepiej zna Twoją sytuację.
Belgia
