Rozwarstwienie tętnicy wieńcowej

Czym jest rozwarstwienie tętnicy wieńcowej?

Rozwarstwienie tętnicy wieńcowej, często nazywane SCAD (od angielskiej nazwy Spontaneous Coronary Artery Dissection), to stan, w którym dochodzi do rozdarcia lub oddzielenia się warstw ściany tętnicy wieńcowej1. Tętnice wieńcowe to naczynia krwionośne, które dostarczają bogatą w tlen krew do mięśnia sercowego1.

Ściana tętnicy wieńcowej składa się z trzech cienkich warstw tkanki. Gdy dochodzi do rozdarcia wewnątrz ściany tętnicy, krew gromadzi się między warstwą wewnętrzną a zewnętrzną1. Ta uwięziona krew może prowadzić do powstania zakrzepu krwi, który może częściowo lub całkowicie zablokować przepływ krwi do serca. Jeśli zakrzep powoduje częściową blokadę, pojawia się ból w klatce piersiowej. Jeśli zakrzep powoduje całkowitą blokadę, dochodzi do zawału serca1.

Krew, która przedostaje się między warstwy, powoduje wybrzuszenie tętnicy do wewnątrz. To wybrzuszenie blokuje lub spowalnia przepływ krwi do serca1. SCAD zwiększa ryzyko ostrego zespołu wieńcowego, który jest rodzajem choroby wieńcowej powodującej ból w klatce piersiowej lub dławicę piersiową. Istnieje również ryzyko wystąpienia zagrażającego życiu zawału serca1.

Termin "spontaniczne" oznacza, że stan występuje bez ostrzeżenia1. Rozwarstwienie to medyczny termin oznaczający oddzielenie się tkanek1. W literaturze medycznej sugeruje się, że mikronaczynka w ścianie tętnicy krwawią, tworząc siniak zwany krwiakiem śródściennym, który powoduje zwężenie naczynia, a czasami pęka, tworząc płat rozwarstwienia1.

• Tętnice wieńcowe
• Serce

Przyczyny i czynniki ryzyka

Przyczyna rozwarstwienia tętnicy wieńcowej nie jest w pełni jasna, a badania są w toku1. Hipotezy przedstawione w literaturze dotyczą jego związku z dysplazją włóknisto-mięśniową (FMD), ekspozycją na żeńskie hormony płciowe, takie jak estrogen i progesteron, oraz ekstremalnym stresem fizycznym lub emocjonalnym1.

SCAD dotyka głównie młode i w średnim wieku kobiety, ze średnim wiekiem około 50 lat1. Osoby w okresie poporodowym i pomenopauzalnym są najbardziej zagrożone rozwojem tego schorzenia1. Około 10% pacjentów ma rozwarstwienie w czasie ciąży, przy czym 21-27% zawałów serca w ciąży i 50% poporodowych zdarzeń wieńcowych jest spowodowanych przez SCAD1.

Około 10% pacjentów to mężczyźni1. Ponieważ pacjenci z SCAD to głównie kobiety i uważa się, że istnieje związek hormonalny, jest to obszar zainteresowania badaczy, ponieważ mężczyźni nie przechodzą wahań hormonalnych, które występują u kobiet1.

SCAD został zgłoszony w szerokim przedziale wiekowym - od 18 do 84 lat1. Jest to wyłaniająca się przyczyna ostrego zespołu wieńcowego u młodych kobiet bez żadnych znanych czynników ryzyka sercowo-naczyniowego1.

Istnieje związek między SCAD a dysplazją włóknisto-mięśniową oraz ciążą1. Patofizjologia i leczenie znacznie różnią się od pacjentów z niestabilnością blaszki miażdżycowej spowodowanej miażdżycą1.

Objawy

Rozwarstwienie tętnicy wieńcowej to nagły przypadek kardiologiczny, który może być śmiertelny, jeśli nie zostanie szybko zdiagnozowany i leczony1. Każda osoba, która doświadcza nagłego wystąpienia bólu w klatce piersiowej, uczucia pełności, dyskomfortu lub ucisku, duszności, bólu lub dyskomfortu w jednym lub obu ramionach, szyi, szczęce lub żołądku, zimnych potów, nudności, wymiotów lub utraty przytomności, powinna natychmiast zadzwonić pod numer alarmowy1.

Najczęstszym objawem jest ostry zespół wieńcowy1. Nagłe pojawienie się tych objawów może wskazywać na wczesne stadia rozwarstwienia tętnicy wieńcowej, zawał serca lub innego schorzenia związanego z sercem1.

Badanie EKG może wykazywać zmiany odcinka ST, a badania laboratoryjne mogą wykazywać podwyższenie troponin sercowych1. Echokardiogram może ujawnić nieprawidłowości ruchowe ściany regionalnej1.

Diagnoza

Rozpoznanie jest potwierdzane głównie przez cewnikowanie serca i koronarografię1. Jeśli koronarografia jest niejednoznaczna, można wykonać obrazowanie wewnątrznaczyniowe1. W obserwacji można wykonać tomografię komputerową tętnic wieńcowych (CCTA) i angiografię rezonansu magnetycznego1.

Ważne jest rozpoznawanie angiograficznych podtypów rozwarstwienia tętnicy wieńcowej, roli obrazowania wewnątrznaczyniowego i wskazań do rewaskularyzacji1. Wczesna koronarografia w celu ustalenia SCAD jest ważna1.

Leczenie

Pacjenci, u których rozpoznano SCAD, mogą być leczeni tylko lekami lub wymagać interwencji chirurgicznej, takiej jak stenty lub nawet operacja pomostowania1.

Konserwatywne leczenie medyczne dla stabilnych pacjentów z ustąpieniem niedokrwienia jest typowe1. Rewaskularyzacja poprzez przezskórną interwencję wieńcową (PCI) lub operację pomostowania tętnic wieńcowych (CABG) może być konieczna dla niewielkiego odsetka pacjentów1.

Standardowe leki stosowane w ostrym zespole wieńcowym mogą, ale nie muszą być korzystne dla SCAD1. Ponadto stosowanie terapii przeciwpłytkowej w leczeniu SCAD jest również niejasne dla pacjentów nieleczonych stentami1. Procent zdarzeń SCAD obejmuje rozdarcia błony wewnętrznej, które są protrombotyczne i prawdopodobnie skorzystałyby z terapii przeciwpłytkowej1.

Dlatego zazwyczaj podaje się aspirynę i klopidogrel w przypadku ostrych pacjentów z SCAD, a następnie kontynuuje się leczenie klopidogrelem przez rok i aspirynę dożywotnio1. Jednak stosowanie nowych antagonistów P2Y12 (prasugrelu i tikagrelu) jest niejasne, a inhibitory GPIIb/IIIa do ostrego leczenia SCAD również nie zostały ocenione1. Ze względu na ich większą siłę działania, wyższe ryzyko krwawienia i potencjalne ryzyko rozszerzenia rozwarstwiania, zazwyczaj nie są zalecane do leczenia SCAD1.

Leczenie antykoagulacyjne SCAD jest kontrowersyjne1. Chociaż istnieje ryzyko rozszerzenia rozwarstwienia, jest to równoważone przez potencjał rozwiązania zakrzepu i poprawy drożności prawdziwego światła1. Zaleca się przerwanie podawania leków heparynowych po wykryciu SCAD w angiografii, aby uniknąć rozszerzenia krwiaka śródściennego1.

Leczenie medyczne SCAD odbiega od standardowej terapii ostrego zespołu wieńcowego1. W szczególności należy unikać terapii trombolitycznej u pacjentów z SCAD1. Dlatego wczesna koronarografia w celu ustalenia SCAD jest ważna1.

Konserwatywne leczenie pozostaje zalecaną strategią leczenia dla pacjentów z SCAD o niskim ryzyku1. PCI można rozważyć u pacjentów z SCAD o wysokim ryzyku z korzystnymi wynikami klinicznymi i gojeniem naczyń1.

Rokowanie i życie po rozwarstwieniu

Długoterminowe rokowanie dla osób, które przeżyły SCAD po ich początkowej prezentacji, jest dobre1. Nawracające zdarzenia SCAD są jednak częste i pacjenci ci muszą być bacznie obserwowani1.

Większość ludzi bardzo dobrze dochodzi do siebie po SCAD1. Jednak ważne jest, aby zrozumieć, że powrót do zdrowia to zarówno podróż fizyczna, jak i emocjonalna i zajmie trochę czasu1. Nie można przewrócić swojego życia do góry nogami bez przechodzenia przez cały zakres emocji1.

W pewnym momencie można doświadczyć wielu różnych emocji, w tym uczucia zagubienia, niepokoju, smutku, złości lub zdezorientowania1. Można wątpić, czy można zaufać własnemu ciału i zastanawiać się nad każdym małym drgnięciem bólu1. To wszystko jest częścią zrozumienia i dostosowania się do tego, co się stało1.

Każdy, kto ma poważne zdarzenie zdrowotne, prawdopodobnie przejdzie przez te wątpliwości i emocje, a są one ważną częścią tego, jak się adaptuje i zmienia do swoich okoliczności1. Rehabilitacja kardiologiczna, dobre porady od lekarzy i wsparcie mogą pomóc w procesie powrotu do zdrowia1.

Powrót do zdrowia każdego jest wyjątkowy i jest mało prawdopodobne, aby był procesem liniowym1. SCAD dotyka ludzi ze wszystkich środowisk na różne sposoby1. Jedyną rzeczą, którą wszyscy mamy wspólną, jest to, że doświadczenie SCAD jest szokiem1. Nikt nie spodziewa się, że będzie miał SCAD, a kiedy to się dzieje, zakłóca plany: pracę, rodzinę, osobiste projekty oraz poczucie tego, kim jesteś i co się dzieje w twoim życiu1.

Życie z rozwarstwieniem tętnicy, czy to dysplazją włóknisto-mięśniową (FMD), rozwarstwieniem tętnicy wieńcowej (SCAD), czy innym zdarzeniem, może być głęboko wymagającą i często nieoczekiwaną podróżą1. Możesz poruszać się po nowych objawach, dostosowywać się do leków i uczyć się zarządzać codziennym życiem ze stanem przewlekłym, który nie zawsze jest widoczny dla innych1.