Opóźniona czynność przeszczepu to powikłanie, które występuje u około 1 na 3 osoby po transplantacji nerki, kiedy przeszczepiony narząd nie zaczyna działać od razu po operacji. Pacjenci mogą wtedy potrzebować dializ w pierwszym tygodniu po zabiegu, ale w większości przypadków nerka ostatecznie zaczyna prawidłowo funkcjonować.
Czym jest opóźniona czynność przeszczepu
Opóźniona czynność przeszczepu to stan, w którym nowo przeszczepiona nerka nie zaczyna działać od razu po operacji. Pacjenci z tym powikłaniem mogą potrzebować dializ w pierwszych tygodniach po zabiegu chirurgicznym, podczas gdy nerka się regeneruje.
Według definicji stosowanej przez Sieć Zjednoczonych Organów (UNOS), opóźniona czynność przeszczepu oznacza konieczność przeprowadzenia przynajmniej jednego zabiegu dializy w pierwszym tygodniu po transplantacji nerki. Warto wiedzieć, że dializa może być czasami wykonywana z powodów niezwiązanych bezpośrednio z nieprawidłową pracą przeszczepu, takich jak nadmiar potasu we krwi lub nadmierne zatrzymywanie płynów.
To powikłanie jest formą ostrego uszkodzenia nerki, które występuje podczas transplantacji i zbyt często prowadzi do rozpoznania opóźnionej czynności przeszczepu. Słaba funkcja nerki w pierwszym tygodniu życia przeszczepu jest szkodliwa dla długowieczności przeszczepionego narządu.
Jak często występuje
Opóźniona czynność przeszczepu jest stosunkowo częstym powikłaniem. Występuje u około 1 na 3 pacjentów po transplantacji nerki. Jest to szczególnie częste zjawisko, gdy nerka dawcy pochodzi od zmarłego dawcy, zwłaszcza gdy została pobrana po śmierci krążeniowej, znanej jako DCD (z ang. donation after circulatory death).
Częstość występowania opóźnionej czynności przeszczepu znacznie wzrosła w ostatnich latach. Rosnące zapotrzebowanie na nerki do przeszczepienia spowodowało powstanie nowych kategorii narządów, które nadal niosą ze sobą wysokie ryzyko wystąpienia tego powikłania w przypadku transplantacji od zmarłego dawcy.
Dlaczego dochodzi do opóźnionej czynności przeszczepu
Opóźniona czynność przeszczepu może być spowodowana kilkoma czynnikami. Wyzwaniem w zrozumieniu głównej przyczyny tego powikłania jest to, że może ono wynikać z różnych procesów chorobowych pochodzących zarówno od dawcy, jak i od biorcy.
Czynniki związane z dawcą obejmują uszkodzenie niedokrwienne (gdy narząd nie otrzymuje wystarczającej ilości tlenu) oraz procesy zapalne. Ze strony biorcy do powikłań mogą prowadzić uszkodzenie reperfuzyjne (uszkodzenie powstające gdy krew wraca do narządu), odpowiedź wrodzonego układu odpornościowego oraz odpowiedź nabytego układu odpornościowego.
Do opóźnionej czynności przeszczepu mogą przyczyniać się różne konkretne czynniki:
Długi czas, przez który nerka była przechowywana poza organizmem
Starszy wiek dawcy
Stosowanie leków podtrzymujących ciśnienie krwi u dawcy
Wyższy poziom kreatyniny u dawcy przed pobraniem
Nadciśnienie tętnicze u dawcy
Płeć męska u biorcy
Długi czas przebywania na dializach przed transplantacją
Wyższy wskaźnik masy ciała u biorcy
Jak długo trwa opóźniona czynność przeszczepu
W badaniu przeprowadzonym w jednym z ośrodków transplantacyjnych, u 59,4% pacjentów wystąpiła opóźniona czynność przeszczepu. Średni czas trwania tego powikłania wynosił 10 dni. Co ważne, u większości pacjentów - aż 95% - opóźniona czynność przeszczepu ustąpiła w ciągu 28 dni.
Czas trwania opóźnionej czynności przeszczepu można podzielić na trzy przedziały czasowe:
Mniej niż 14 dni
Od 14 do 27 dni
Więcej niż 28 dni
Badania pokazują, że nie ma różnic w częstości występowania odrzucania przeszczepu ani w postępie włóknienia śródmiąższowego po 4 miesiącach, gdy porównuje się różne czasy trwania opóźnionej czynności przeszczepu.
Wpływ na długoterminowe wyniki transplantacji
Istnieje kontrowersja dotycząca wpływu opóźnionej czynności przeszczepu na długoterminowe wyniki transplantacji nerki. Badania sugerują jednak, że to czas trwania opóźnionej czynności przeszczepu, a nie samo jego wystąpienie, ma znaczenie dla długoterminowej funkcji przeszczepionej nerki.
Gorsze przeżycie przeszczepu (po uwzględnieniu zgonów pacjentów) zaobserwowano tylko u osób, u których opóźniona czynność przeszczepu trwała dłużej niż 28 dni. Opóźniona czynność przeszczepu trwająca krócej niż 28 dni nie miała wpływu na przeżycie przeszczepionej nerki.
Średni czas pobytu w szpitalu po transplantacji wynosił 3 dni. Jednak ponowne przyjęcia do szpitala zwiększały się wraz z wydłużaniem się czasu trwania opóźnionej czynności przeszczepu.
Postępowanie i leczenie
Pacjenci z opóźnioną czynnością przeszczepu mogą potrzebować dializ w pierwszych tygodniach po operacji, podczas gdy nerka się regeneruje. W większości przypadków przeszczepiona nerka ostatecznie zaczyna prawidłowo funkcjonować.
W niektórych ośrodkach transplantacyjnych pacjenci z opóźnioną czynnością przeszczepu mogą być wypisywani do domu i leczeni ambulatoryjnie, co ma zarówno zalety, jak i wady. Wymaga to starannego monitorowania stanu pacjenta i dostępu do ambulatoryjnych zabiegów dializy.
Trwają badania nad nowymi terapiami medycznymi, które mogłyby zmniejszyć ryzyko wystąpienia opóźnionej czynności przeszczepu i poprawić długoterminowe przeżycie przeszczepu. Główne czynniki, które mogą wpływać na ryzyko wystąpienia tego powikłania, są obecnie przedmiotem szczegółowych analiz.
info Ten poradnik ma pomóc Ci zrozumieć schorzenie. Nie zastąpi rozmowy z lekarzem, który najlepiej zna Twoją sytuację.
Austria
