Przejdź do treści
badaniakliniczne.pl – strona główna

Napad psychogenny

Badania kliniczne: Napad psychogenny

Badania z rekrutacją w toku są na początku listy

Zobacz wszystkie badania (1) →
Szybkie filtry

1 badanie kliniczne w tym schorzeniu

Napad+1

Nie rekrutuje

Badanie wpływu psylocybiny na napady psychogenne niepadaczkowe u pacjentów z CNEP

Badany lekBez placebo
Kraje:FrancjaFrancja
  • Uczestnicy:18–64 lata
  • Substancje:Psilocybine
  • Sponsor:Centre Hospitalier Universitaire De Nimes
Zobacz wszystkie badania (1) →zastosowany filtr: schorzenie – Napad psychogenny

W skrócie

Napady psychogenne to epizody przypominające napady padaczkowe, ale nie są one spowodowane nieprawidłową aktywnością elektryczną w mózgu. Choć wyglądają jak napady epileptyczne, mają całkowicie inne pochodzenie i wymagają innego leczenia.

Czym są napady psychogenne?

Napady psychogenne, znane również jako psychogenne napady nieepiletyczne (PNES), to epizody, które wyglądają i odczuwane są jak napady wywołane padaczką. Nie są one jednak spowodowane nieprawidłową aktywnością elektryczną w mózgu. Zamiast tego, te napady są fizyczną reakcją układu nerwowego na różne czynniki.

Napady mogą być wywołane przez bodźce fizyczne, takie jak uraz lub ból, czynniki stresowe w otoczeniu lub przeszłe traumatyczne wydarzenia. Jeśli cierpisz na to schorzenie, napady które przeżywasz są prawdziwe. Nie "udajesz" ich. Nie masz świadomej ani dobrowolnej kontroli nad tymi epizodami. Mogą one znacząco zakłócać życie codzienne, ale dostępna jest pomoc.

Lekarze mogą określać ten stan jako funkcjonalne zaburzenie neurologiczne. Wynika to z faktu, że objawy można wyjaśnić funkcjonalnym zaburzeniem w systemie komunikacji mózgu. Napady psychogenne są czasami rozumiane jako problem z oprogramowaniem, a nie sprzętem mózgu.

Napady psychogenne są klasyfikowane jako zaburzenie konwersyjne (funkcjonalne zaburzenie objawów neurologicznych) zgodnie z Diagnostycznym i Statystycznym Podręcznikiem Zaburzeń Psychicznych, wydanie piąte. Są one powszechne wśród pacjentów kierowanych z powodu napadów opornych na leczenie, stanowiąc około 20-30% takich przypadków.

Objawy

Głównym objawem napadów psychogennych są epizody przypominające napady padaczkowe. Te zdarzenia mogą wpływać na ruchy ciała, świadomość i/lub stan emocjonalny.

Napady psychogenne to epizody napadopodobne, które przypominają napady padaczkowe, ale nie są spowodowane nieprawidłową aktywnością elektryczną w mózgu. Zamiast tego są klasyfikowane jako rodzaj funkcjonalnego zaburzenia neurologicznego, w którym objawy mogą wynikać ze zmian w funkcjonowaniu mózgu, a nie z uszkodzenia strukturalnego czy padaczki.

Podczas epizodu PNES występuje zachowanie przypominające napad, przy braku aktywności epileptycznej w zapisie elektroencefalograficznym (EEG). Napady psychogenne mogą być trudne do odróżnienia od napadów padaczkowych jedynie na podstawie obserwacji klinicznej.

Przyczyny i czynniki ryzyka

Z definicji napady psychogenne mają pochodzenie psychiatryczne. Większość przypadków spełnia kryteria zaburzenia konwersyjnego (funkcjonalnego zaburzenia objawów neurologicznych).

Zrozumienie czynników związanych z rozwojem PNES jest istotne dla długoterminowego leczenia. Czynniki te mogą wpływać na rozważania dotyczące terapii.

Obecne badania nie wyjaśniły dokładnie, co powoduje to zjawisko. Wiadomo jednak, że pewne czynniki ryzyka są związane z PNES.

PNES i padaczka mogą współistnieć u tego samego pacjenta. Jest to ważna informacja diagnostyczna, ponieważ wymaga starannej oceny i może komplikować proces diagnostyczny.

Diagnoza

Diagnoza napadów psychogennych jest zazwyczaj potwierdzana poprzez monitorowanie wideo-EEG, które rejestruje zarówno przebieg kliniczny zdarzenia, jak i brak aktywności epileptycznej. Te epizody są mimowolne i autentyczne, nie są świadomie wywoływane.

Obecnym złotym standardem diagnostycznym dla PNES jest badanie wideo-EEG, któremu towarzyszy dokładny wywiad dotyczący napadów. Jeśli występuje wiele rodzajów napadów, bardzo ważne jest, aby neurolog uzyskał opis każdego typu, upewniając się, że przeprowadza wywiad z rodziną lub przyjaciółmi, którzy mogli być świadkami napadów.

Jeśli pacjent ma przejść badanie wideo-EEG, ważne jest, aby neurolog potwierdził wszystkie opisane typy napadów z obecnością lub brakiem aktywności padaczkowej w EEG.

W niektórych przypadkach, jeśli monitorowanie wideo-EEG nie jest dostępne, napady psychogenne typu konwulsyjnego mogą być rozróżnione na podstawie wywiadu i obserwacji epizodów napadowych przez doświadczonego neurologa.

Dla jakiegokolwiek pacjenta z napadami, które nie reagują na leczenie, zalecane jest badanie wideo-EEG w kontekście kompleksowej oceny neurologicznej i psychospołecznej, przeprowadzanej równocześnie.

Należy wykluczyć inne przyczyny, takie jak przyczyny kardiologiczne, zaburzenia metaboliczne i endokrynologiczne.

Leczenie

Obecnie złotym standardem leczenia PNES jest terapia poznawczo-behawioralna (CBT), a nie leki. Chociaż leki przeciwdepresyjne mogą być przepisywane w leczeniu współistniejących stanów, takich jak depresja lub lęk, nie są one leczeniem pierwszego rzutu dla samych napadów.

Badania pokazują, że sama CBT może zmniejszyć częstość napadów o około 50%, z dodatkowymi poprawami w nastroju i jakości życia. Łączenie CBT z lekami może nieznacznie zwiększyć redukcję napadów, ale same leki nie zmniejszają napadów.

Dostępne jest skuteczne leczenie, co podkreśla znaczenie wczesnej diagnozy, aby uniknąć niepotrzebnego i potencjalnie szkodliwego leczenia.

Postępowanie w nagłych przypadkach

Podstawowe zasady nagłej opieki medycznej mają zastosowanie u osób przeżywających znany lub podejrzewany epizod PNES:

  • Monitorowanie dróg oddechowych, oddychania i krążenia
  • Zapewnienie bezpieczeństwa i komfortu pacjenta
  • Unikanie stosowania szkodliwych bodźców (np. pocieranie mostka) w próbie sprawdzenia reakcji
  • Zachowanie spokoju i działanie uspokajające
  • Pozostanie z pacjentem do czasu poprawy objawów

Jeśli diagnoza PNES jest jasna z wcześniejszego badania wideo-EEG i jeśli sytuacja na to pozwala, zachęcanie pacjenta do głębokiego oddychania może pomóc zmniejszyć intensywność epizodu. Po ustąpieniu epizodu, skłonienie pacjenta do zidentyfikowania potencjalnych wyzwalaczy epizodu może być pouczające i ostatecznie wzmacniające.

Jeśli diagnoza napadu nie jest jasna, PNES nadal powinno być rozważane, choćby krótko, przed rozpoczęciem zwiększania dawek leków przeciwpadaczkowych w warunkach nagłych.

Terapia psychologiczna

Z praktycznego punktu widzenia rolą neurologów i innych specjalistów medycznych jest ustalenie, czy istnieje choroba organiczna. Gdy objawy okażą się psychogenne, dokładna diagnoza psychiatryczna i jej leczenie są najlepiej prowadzone przez psychiatrę. Neurolog powinien współpracować z psychiatrą, który rozumie PNES.

Dostęp do opieki psychiatrycznej może być ograniczony, szczególnie dla pacjentów nieubezpieczonych. Psychiatrzy mogą czasami wątpić w diagnozę PNES, nawet gdy jest ona poparta monitorowaniem wideo-EEG. Dostarczenie nagrań wideo epizodów napadowych może pomóc zwiększyć akceptację diagnozy i poprawić współpracę.

Znaczenie komunikowania diagnozy

Przekazanie diagnozy z empatią i szacunkiem jest kluczowym elementem opieki, który pomaga pacjentom nawiązać zaufanie do opiekunów medycznych i stosować się do zaleceń dotyczących leczenia.

Samopomocy i zarządzanie stanem

Jednym z pierwszych zagadnień do omówienia, gdy pacjent zgłasza się do gabinetu, jest zbadanie, co doprowadziło do rozwoju PNES, zrozumienie, czy pacjent wykazuje ten rozłam między umysłem a ciałem oraz rozpoczęcie wprowadzania zachowań związanych z samoopieka.

Samopomocy to praktyka celowego skupiania się i poprawy własnego zdrowia (fizycznego, psychicznego i emocjonalnego) oraz dobrostanu. Niektóre sposoby promowania samopomocy obejmują ćwiczenia fizyczne, zbilansowaną dietę, utrzymywanie nawodnienia organizmu, wystarczającą ilość snu, praktykowanie uważności oraz angażowanie się w czynności, które przynoszą przyjemność i dają możliwość relaksu.

Rokowanie

Skuteczne leczenie jest dostępne, co podkreśla znaczenie wczesnej diagnozy, aby uniknąć niepotrzebnego i potencjalnie szkodliwego leczenia.

Pomoc jest dostępna, a odpowiednie leczenie może znacząco poprawić jakość życia pacjentów z napadami psychogennymi.

Częstość występowania

Szacowana częstość występowania w populacji ogólnej wynosi od 2 do 33 przypadków na 100 000 osób.

Napady psychogenne są powszechne wśród pacjentów kierowanych z powodu napadów opornych na leczenie, stanowiąc około 20-30% takich przypadków.

Ten poradnik ma pomóc Ci zrozumieć schorzenie. Nie zastąpi rozmowy z lekarzem, który najlepiej zna Twoją sytuację.

Pokrewne schorzenia z tego samego obszaru terapeutycznego

Wróć do listy chorób
Clinical Trials Concierge

Nie chcesz szukać na własną rękę? Nasz doradca ds. badań klinicznych zrobi to za Ciebie.

Opowiedz nam o swoim schorzeniu – przeszukamy wszystkie badania w Europie i skontaktujemy Cię z właściwym ośrodkiem.

Nota prawna · Wydawca: CTIN POLAND sp. z o.o., ul. rtm. Witolda Pileckiego 67/109, 02-781 Warszawa, Polska · KRS 0001111334 · REGON 528919042 · NIP 9512598637

© 2026 badaniakliniczne.pl – Europejska Sieć Informacji o Badaniach Klinicznych

Zgodność z RODO, certyfikaty ISO 9001 i ISO 27001 (LL-C Certification)

Ten serwis nie jest powiązany z Komisją Europejską, EMA ani oficjalnym systemem CTIS. Większość informacji pochodzi z publicznie dostępnych międzynarodowych rejestrów badań klinicznych, uzupełnionych danymi z ośrodków akademickich, od krajowych organów regulacyjnych i sponsorów komercyjnych. W tym serwisie „terapia” oznacza lek testowany w badaniu klinicznym. Jego bezpieczeństwo i skuteczność w badanym zastosowaniu nie zostały jeszcze potwierdzone, część uczestników może otrzymać placebo lub lek porównawczy, a udział w badaniu nie gwarantuje korzyści zdrowotnej. O tym, kto może wziąć udział, decyduje lekarz w ośrodku badawczym. Serwis ma charakter informacyjny i nie stanowi porady medycznej. Część treści i grafik w tym serwisie powstała lub została ulepszona z pomocą sztucznej inteligencji (AI).