Grypa H1N1

Czym jest grypa H1N1?

Grypa H1N1 to zakażenie wywołane przez wirus grypy typu A. Nazwa "świńska grypa" bierze się stąd, że wirus ten jest podobny do wirusa grypy, który występuje u świń1. Wirus powoduje chorobę układu oddechowego u świń, a u ludzi wywołuje zakażenie dróg oddechowych.

Grypa H1N1 jest ostrą infekcją wirusową układu oddechowego, charakteryzującą się nagłym początkiem z wysoką gorączką, dreszczami, kaszlem, katarem, bólem gardła, bólem głowy i bólami mięśni1. Wirus H1N1 wywołuje zarówno infekcje górnych, jak i w niektórych przypadkach dolnych dróg oddechowych.

Warto wiedzieć, że nie można zarazić się wirusem H1N1 poprzez jedzenie wieprzowiny lub innych pokarmów, picie wody, pływanie w basenie czy korzystanie z jacuzzi lub saun1.

Pandemia H1N1 z 2009 roku

W kwietniu 2009 roku naukowcy odkryli nowy szczep H1N1. Po raz pierwszy wykryto go w Stanach Zjednoczonych1. Wirus szybko rozprzestrzenił się po USA i na całym świecie, ponieważ był to nowy typ wirusa grypy.

Młodzi ludzie nie byli jeszcze odporni na nowy wirus. Starsze osoby wydawały się mieć pewną odporność na wirus - mogły mieć kontakt ze starszym szczepem H1N1, który pomógł je chronić1. Nowy szczep zakaził miliony ludzi na całym świecie. Co najmniej 150 tysięcy osób na całym świecie zmarło. Osiemdziesiąt procent tych, którzy zmarli, było młodszych niż 65 lat.

Przed pojawieniem się pandemii H1N1 w 2009 roku wirus grypy A(H1N1) nigdy nie był identyfikowany jako przyczyna zakażeń u ludzi1. Analizy genetyczne tego wirusa wykazały, że pochodził on od wirusów grypy zwierzęcej i nie był spokrewniony z ludzkimi sezonowymi wirusami H1N1, które były w ogólnym obiegu wśród ludzi od 1977 roku.

Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) ogłosiła zakończenie pandemii w sierpniu 2010 roku1. Jednak ludzie nadal mogą zarażać się i rozprzestrzeniać H1N1. H1N1 jest jednym z sezonowych wirusów grypy, może powodować chorobę, hospitalizację i śmierć.

Przyczyny i sposób rozprzestrzeniania się

Grypę H1N1 powoduje zakażenie wirusem grypy A podtypu H1N11. Wirus rozprzestrzenia się z człowieka na człowieka. Gdy osoba kaszle lub kicha, kropelki przedostają się do powietrza1.

Każdy wirus grypy może rozprzestrzeniać się między ludźmi, gdy1:

• Ktoś z grypą kaszle lub kicha w powietrze, którym oddychają inni
• Ktoś dotyka klamki, biurka, komputera lub blatu z wirusem grypy, a następnie dotyka swoich ust, oczu lub nosa
• Ktoś dotyka śluzu podczas opieki nad dzieckiem lub dorosłym chorym na grypę

Wcześniejsze formy wirusa H1N1 znajdowano u świń. Z czasem wirus zmienił się (zmutował) i zaraził ludzi1. Wiruse grypy świń nie zarażają normalnie ludzi. Jednak sporadyczne zakażenia ludzi wirusami grypy, które normalnie krążą u świń, a nie u ludzi, miały miejsce. Gdy tak się dzieje, te wirusy nazywane są "wariantowymi wirusami"1.

Objawy choroby

Objawy wirusa H1N1 u ludzi są podobne do objawów sezonowej grypy1. Objawy grypy H1N1, czas trwania choroby i nasilenie objawów różnią się u poszczególnych osób, w zależności od wieku, chorób współistniejących i odporności1.

Objawy obejmują1:

• Gorączka powyżej 38°C, często o nagłym początku z temperaturą powyżej 39°C
• Kaszel - częsty i ciężki
• Ból gardła
• Katar lub zatkany nos
• Bóle ciała
• Bóle głowy
• Dreszcze i zmęczenie
• Brak apetytu

Znaczna liczba osób zakażonych tym wirusem zgłasza również biegunkę i wymioty1. Mogą również wystąpić objawy ze strony układu pokarmowego, takie jak nudności, wymioty lub ból brzucha1.

Większość objawów grypy A jest łagodna i zazwyczaj ustępuje samoistnie w ciągu 5-7 dni1. Jednak u osób z ciężkimi objawami może występować utrzymująca się wysoka gorączka 38°C lub wyższa przez 7-10 dni lub dłużej, a także inne poważne powikłania, takie jak ciężkie zapalenie płuc, duszność, szybkie oddychanie, niewydolność oddechowa, drgawki i śmierć.

Rzadko grypa H1N1 może prowadzić do ostrego zespołu niewydolności oddechowej i wtórnej sepsy bakteryjnej1.

Rozpoznanie

Jeśli rozwiniesz objawy grypopodobne (gorączka z kaszlem lub bólem gardła), powinieneś skontaktować się ze swoim lekarzem i poinformować go o swoich objawach1. Lekarz może chcieć pobrać wymaz z nosa i gardła do badania w stanowym departamencie zdrowia.

Objawy, rozpoznanie i leczenie grypy H1N1 są podobne do tych stosowanych w przypadku grypy ogólnie1.

Leczenie

Grypę H1N1 można leczyć odpoczynkiem, płynami i lekami przeciwwirusowymi1. Leczenie jest w dużej mierze objawowe i obejmuje odpoczynek w łóżku, zwiększone spożycie płynów, leki przeciwkaszlowe oraz leki przeciwgorączkowe i przeciwbólowe (np. paracetamol, niesteroidowe leki przeciwzapalne) na gorączkę i bóle mięśni1. Ciężkie przypadki mogą wymagać nawodnienia dożylnego i innych środków wspomagających.

Istnieją cztery różne leki przeciwwirusowe, które są zalecane do stosowania w Stanach Zjednoczonych w leczeniu grypy: oseltamivir, peramiwir, zanamivir i baloksawir1. Lekarz może przepisać leczenie lekami przeciwwirusowymi, które działają najlepiej, gdy są rozpoczęte wkrótce po wystąpieniu objawów1.

Klinicyści zajmujący się tym stanem powinni wiedzieć, że wczesne leczenie przeciwwirusowe w ciągu 72 godzin od wystąpienia objawów może zmniejszyć ciężką chorobę i śmiertelność1.

Zapobieganie zakażeniu

Najlepszym sposobem na zmniejszenie ryzyka sezonowej grypy jest coroczne szczepienie1. Szczepionka przeciw grypie sezonowej obejmuje wirusy H1N1 jako jeden z trzech wirusów zawartych w regularnej (sezonowej) szczepionce przeciw grypie1.

Istnieją działania, które możesz podjąć, aby chronić siebie i innych przed grypą i pomóc powstrzymać rozprzestrzenianie się zarazków1:

• Zakrywaj nos i usta chusteczką, gdy kaszlesz lub kichasz. Wyrzuć chusteczkę do kosza po jej użyciu
• Często myj ręce wodą z mydłem, szczególnie po kaszlu lub kichaniu. Skuteczne są również środki do dezynfekcji rąk na bazie alkoholu
• Unikaj dotykania oczu, nosa lub ust. Zarazki rozprzestrzeniają się w ten sposób
• Utrzymuj miejsca pracy w czystości
• Staraj się unikać bliskiego kontaktu z chorymi ludźmi
• Jeśli jesteś chory, zostań w domu. Szukaj pomocy medycznej, gdy jest to konieczne

Jeśli ty lub członkowie twojej rodziny zachorują z objawami grypopodobnymi, podejmij następujące działania1:

• Zostań w domu, nie chodź do pracy i szkoły, unikaj podróży i ogranicz kontakt z innymi ludźmi, jak to tylko możliwe, dopóki nie będziesz pewien, że nie masz wariantowego zakażenia wirusem grypy
• Podejmij działania, aby chronić innych ludzi przed zachorowaniem
• Przestrzegaj dobrej higieny układu oddechowego i rąk. Obejmuje to zakrywanie ust i nosa chusteczką podczas kaszlu lub kichania i wkładanie używanych chusteczek do kosza na śmieci. Zawsze myj ręce przed i po kontakcie z chorymi

Grupy szczególnego ryzyka

Nieleczone zakażenie grypą lub związane z inną niekontrolowaną chorobą może prowadzić do powikłań, głównie oddechowych (zapalenie ucha środkowego, zapalenie zatok, zapalenie błony śluzowej nosa, zapalenie płuc, oskrzelowe zapalenie płuc, zaporowe zapalenie krtani), sercowych, a nawet śmierci1. Często obserwuje się to, gdy występują duże ogniska lub epidemie.

Dzieci wymagają monitorowania, ponieważ jeśli są leczone aspiryną, mogą rozwinąć zapalenie mózgu1.

Osoby, które doświadczają objawów grypopodobnych i nagłego początku wysokiej gorączki, powinny jak najszybciej zwrócić się o pomoc medyczną w celu szybkiego rozpoznania1. Pacjenci, którzy mają trudności z oddychaniem lub duszność lub uważa się, że są poważnie chorzy, powinni natychmiast zgłosić się po pomoc medyczną1.