Głuchota neurosensoryczna

Czym jest głuchota neurosensoryczna?

Głuchota neurosensoryczna, znana również jako SNHL (od angielskiej nazwy Sensorineural Hearing Loss), powstaje w wyniku uszkodzenia ucha wewnętrznego. Może wystąpić nagle - na przykład po chorobie, urazie lub narażeniu na głośny hałas, jak eksplozja. Może też rozwijać się stopniowo z czasem jako część procesu starzenia. W niektórych przypadkach ludzie rodzą się z tym schorzeniem.1

SNHL ma znaczący wpływ na zdolność słyszenia. Ciche dźwięki mogą być niesłyszalne, a nawet głośne odgłosy mogą wydawać się przytłumione. Dzieje się tak, ponieważ uszkodzone są drobne receptory w uchu wewnętrznym, zwane komórkami rzęsatymi (hair cells). Te komórki rzęsate odpowiadają za przekształcanie fal dźwiękowych w sygnały, które mózg interpretuje jako dźwięk.1

Niestety, te komórki nie mogą się same naprawić, co sprawia, że SNHL w większości przypadków jest stanem trwałym. Jednak noszenie aparatów słuchowych lub innych urządzeń wspomagających słyszenie może znacznie poprawić słuch i jakość życia.1

Głuchota neurosensoryczna jest najczęstszym rodzajem utraty słuchu i stanowi większość wszystkich przypadków problemów ze słuchem. SNHL odnosi się do każdej przyczyny utraty słuchu wynikającej z patologii ślimaka (cochlea - struktury ucha wewnętrznego), nerwu słuchowego lub ośrodkowego układu nerwowego.2

Rodzaje głuchoty neurosensorycznej

Istnieje kilka różnych typów głuchoty neurosensorycznej:1

• Jednostronna głuchota neurosensoryczna dotyka jednego ucha
• Obustronna głuchota neurosensoryczna dotyka obu uszu
• Asymetryczna głuchota neurosensoryczna dotyka obu uszu, ale utrata słuchu jest gorsza w jednym uchu
• Nagła głuchota neurosensoryczna to stan nagły, który występuje w ciągu 72 godzin od urazu, choroby lub narażenia na głośny hałas (jak fajerwerki lub strzały z broni)

Objawy i symptomy

Objawy głuchoty neurosensorycznej mogą obejmować:34

• Niektóre dźwięki wydają się nadmiernie głośne w jednym uchu
• Problemy ze śledzeniem rozmów, gdy mówi kilka osób jednocześnie
• Trudności ze słyszeniem w hałaśliwych miejscach
• Łatwiej słyszeć męskie głosy niż kobiece głosy o wyższym tonie
• Trudności w rozróżnianiu wysokich dźwięków (takich jak "s" lub "sz")
• Głosy innych ludzi brzmią niewyraźnie lub mamrotane
• Problemy ze słyszeniem, gdy jest hałas w tle
• Przytłumiony słuch
• Trudności w rozumieniu mowy
• Nagła lub stopniowa utrata słuchu
• Uczucie pełności lub "zatkania" w uchu
• Dzwonienie w uszach (szumy uszne lub tinnitus)
• Zawroty głowy

Towarzyszące objawy mogą obejmować uczucie utraty równowagi lub zawrotów głowy (częstsze w chorobie Ménière'a i nerwiakach nerwu słuchowego) oraz dzwonienie lub bzyczenie w uszach.3

Przyczyny i czynniki ryzyka

Wewnętrzna część ucha zawiera drobne komórki rzęsate (zakończenia nerwowe), które przekształcają dźwięki w sygnały elektryczne. Nerwy następnie przenoszą te sygnały do mózgu. Głuchota neurosensoryczna jest spowodowana uszkodzeniem tych specjalnych komórek lub włókien nerwowych w uchu wewnętrznym. Czasami utrata słuchu jest spowodowana uszkodzeniem nerwu, który przenosi sygnały do mózgu.3

Głuchota neurosensoryczna obecna od urodzenia (wrodzona) najczęściej wynika z:3

• Zespołów genetycznych
• Infekcji, które matka przekazuje dziecku w macicy (toksoplazmoza, różyczka, opryszczka)

SNHL może rozwinąć się u dzieci lub dorosłych później w życiu (nabyta) w wyniku:35

• Utraty słuchu związanej z wiekiem
• Chorób naczyń krwionośnych
• Chorób autoimmunologicznych
• Infekcji, takich jak zapalenie opon mózgowych, świnka, szkarlatyna i odra
• Urazu ucha lub głowy
• Głośnych hałasów lub dźwięków, lub długotrwałego narażenia na głośne dźwięki
• Choroby Ménière'a
• Guzów, takich jak nerwiak nerwu słuchowego
• Używania niektórych leków
• Pracy w otoczeniu głośnych hałasów na co dzień
• Chorób
• Leków toksycznych dla słuchu
• Utraty słuchu występującej w rodzinie
• Starzenia się
• Uderzenia w głowę
• Problemu w sposobie formowania się ucha wewnętrznego
• Słuchania głośnych hałasów lub eksplozji

W niektórych przypadkach przyczyna pozostaje nieznana.3

Prawdopodobieństwo rozwoju utraty słuchu wzrasta, jeśli występuje:6

• Przypadki utraty słuchu w rodzinie
• Historia narażenia na hałas - na przykład hałaśliwe miejsce pracy, częste głośne koncerty lub pojedyncze incydenty nadmiernie głośnych lub wybuchowych dźwięków
• Historia przyjmowania leków, o których wiadomo, że powodują uszkodzenie układu słuchowego (leki ototoksyczne)
• Stan zdrowia związany z utratą słuchu, taki jak cukrzyca i choroby układu krążenia

• Ucho wewnętrzne (ślimak)
• Nerw słuchowy
• Komórki rzęsate

Diagnostyka i badania

Ważne jest, aby każda osoba, która uważa, że może mieć utratę słuchu, zgłosiła się do otolaryngologa (lekarza specjalisty chorób ucha, nosa i gardła - znanego jako laryngolog) lub audiologa (specjalisty od słuchu), aby uzyskać odpowiednią diagnozę i odpowiednie leczenie.6

Podstawowa ocena słuchu prawdopodobnie obejmie trzy kroki: przegląd historii zdrowia jednostki, badanie fizyczne ucha, nosa i gardła oraz badania przesiewowe słuchu.6

Cel leczenia to poprawa słuchu. Pomocne mogą być:3

• Aparaty słuchowe
• Urządzenia wspomagające

U niemowląt należy przeprowadzić badanie słuchu, jeśli dziecko nie przeszło badania przesiewowego słuchu noworodków w jednym lub obu uszach. Nawet jeśli dziecko przeszło badanie przesiewowe słuchu noworodków, jego słuch powinien być ponownie sprawdzony, jeśli istnieje powód, dla którego dziecko może rozwinąć utratę słuchu.7

Słuch dziecka powinien również zostać sprawdzony, jeśli:7

• Nie zaczyna rozumieć słów i mówić w zwykłym wieku
• Ma częste infekcje ucha lub uporczywy płyn w uchu środkowym
• Myślisz, że twoje dziecko nie reaguje normalnie na dźwięki

Wszystkie dzieci powinny mieć przeprowadzone badanie przesiewowe słuchu w wieku przedszkolnym i/lub przed rozpoczęciem przedszkola.7

Możliwości leczenia

Chociaż w większości przypadków głuchoty neurosensorycznej lek lub operacja nie może naprawić SNHL, aparaty słuchowe mogą pomóc w słyszeniu.5 Różne technologie mogą poprawić jakość życia. Aparaty słuchowe, implanty ślimakowe lub inne urządzenia wspomagające słuchanie mogą oferować znaczną pomoc.8

Choć może to być trudny czas, ważne jest, aby pamiętać, że nie jesteś sam i pomoc jest dostępna. Głuchota neurosensoryczna dotyka wielu aspektów życia - komunikacji, pracy, relacji i poczucia tożsamości.8

Istnieją dowody naukowe sugerujące, że w przyszłości możliwe będzie regenerowanie komórek rzęsatych. Naukowcy z Massachusetts Eye and Ear oraz Harvard Medical School po raz pierwszy wykazali, że komórki rzęsate mogą zostać zregenerowane w uchu dorosłego ssaka, stosując lek stymulujący komórki do przekształcenia się w nowe komórki rzęsate, co skutkuje częściowym odzyskaniem słuchu u myszy z uszami uszkodzonymi przez hałas.9

Nagła utrata słuchu - stan nagły

Każda nagła utrata słuchu, szczególnie w jednym uchu, powinna być traktowana jako nagły przypadek medyczny. Szybka pomoc medyczna ze strony lekarza podstawowej opieki zdrowotnej, pilnej opieki lub specjalisty chorób ucha, nosa i gardła może poprawić szanse na odzyskanie słuchu.10

Nagła głuchota neurosensoryczna (SSHL), to szybka utrata słuchu, najczęściej tylko w jednym uchu, bez wyraźnej przyczyny. Może się zdarzyć natychmiast lub w ciągu kilku dni. Nagła utrata słuchu jest stanem nagłym. Chociaż wiele osób doświadczających nagłej głuchoty odzyskuje słuch, kluczowe jest szybkie leczenie.10

Badania pokazują, że SSHL dotyka jednego na 5000 dorosłych w USA rocznie, zwykle w wieku od późnych lat 40. do wczesnych lat 60. To około 66 000 osób rocznie - chociaż może być znacznie więcej niezgłoszonych przypadków.10

Osoba doświadczająca SSHL może doświadczyć:10

• Osłabionego słuchu zaraz po głośnym, przerażającym trzasku lub dźwięku jak uderzenie gongu w jednym uchu
• Zauważalnej nagłej utraty słuchu po przebudzeniu
• Nagłych trudności w słyszeniu lub zrozumieniu mowy

W przypadku nagłej utraty słuchu, ważne jest natychmiastowe skontaktowanie się z profesjonalistą medycznym. Wczesna interwencja jest kluczowa. W niektórych przypadkach rozpoczęcie leczenia od razu może pomóc w odzyskaniu słuchu.8

Zapobieganie utracie słuchu

Według Światowej Organizacji Zdrowia (WHO), do 2050 roku prawie 2,5 miliarda ludzi będzie miało pewien stopień utraty słuchu, a ponad 700 milionów będzie wymagało rehabilitacji słuchu. Ponad 1 miliard młodych dorosłych jest zagrożonych trwałą, możliwą do uniknięcia utratą słuchu z powodu niebezpiecznych praktyk słuchania.11

Ważne jest chronienie pozostałego słuchu. Należy unikać głośnych hałasów, używać ochrony słuchu, gdy jest to konieczne, oraz powstrzymywać się od używania patyczków kosmetycznych lub wkładania jakichkolwiek przedmiotów do kanałów usznych.8

Ochrona uszu przed hałasem jest jednym z najważniejszych kroków w zapobieganiu utracie słuchu. Narażenie na głośne dźwięki - czy to w pracy, podczas hobby, czy przez hałaśliwe środowisko - może stopniowo uszkadzać wrażliwe komórki rzęsate w uchu wewnętrznym.12

Życie z utratą słuchu

Chociaż większość utraty słuchu jest trwała i nie może zostać odwrócona, można ją skutecznie rozwiązać i zarządzać nią, aby poprawić jakość życia. W rzeczywistości technologie słuchowe znacznie się rozwinęły w ostatnich latach i nadal się poprawiają. Jednocześnie rosnący zbiór dowodów podkreśla znaczenie wczesnego zajęcia się utratą słuchu ze względu na jego potencjalny związek z innymi problemami zdrowotnymi, w tym pogorszeniem funkcji poznawczych i demencją, oraz jego wpływ na jakość życia.6

Wiele osób z utratą słuchu, które nie przeszły badania słuchu, może nie zdawać sobie w pełni sprawy z zakresu swojej utraty słuchu lub wpływu, jaki ma ona na ich życie. Większość nabytej utraty słuchu pojawia się stopniowo.6

Bądź otwarty wobec bliskich na temat swojej utraty słuchu. Edukuj ich, jak mogą ułatwić komunikację, czy to zwracając się do ciebie twarzą podczas mówienia, czy używając gestów. Informowanie bliskich zapewni ci większe wsparcie podczas radzenia sobie z nagłą utratą słuchu.8

Osoby z utratą słuchu, które nie otrzymały leczenia, mogą doświadczać:13

• Problemów w śledzeniu rozmów, gdy mówi kilka osób
• Problemów ze słyszeniem w hałaśliwych miejscach
• Trudności w słyszeniu dzieci i kobiet o wyższych głosach
• Trudności w rozróżnianiu wysokich dźwięków
• Problemów ze słyszeniem, gdy jest hałas w tle
• Uczucia zmęczenia i stresu z powodu wysiłku w śledzeniu rozmowy