Choroba Meniere'a to rzadkie schorzenie ucha wewnętrznego, które powoduje nawracające epizody intensywnych zawrotów głowy, utraty słuchu i szumów usznych. Objawy pojawiają się nagle i bez ostrzeżenia, by potem ustąpić – tylko po to, by powrócić ponownie.
Czym jest choroba Meniere'a
Choroba Meniere'a to schorzenie ucha wewnętrznego, które wpływa na równowagę i słuch. Jest to stosunkowo rzadka dolegliwość – dotyka około 0,2% populacji w Stanach Zjednoczonych, co daje około 615 000 osób. Każdego roku diagnozuje się około 45 500 nowych przypadków.
Choroba ta została nazwana na cześć francuskiego lekarza Prospera Meniere'a, który w 1861 roku jako pierwszy zidentyfikował to zaburzenie jako związane z uchem wewnętrznym, a nie z mózgiem, jak wcześniej sądzono.
Choroba Meniere'a najczęściej dotyka tylko jedno ucho, choć u 15-25% osób z tym schorzeniem mogą być dotknięte oba uszy. Choć może pojawić się w każdym wieku, najczęściej występuje u osób w wieku 40-60 lat. Prawdopodobieństwo rozwoju choroby jest dość równe u kobiet i mężczyzn, choć niektóre badania wskazują, że kobiety mogą być częściej diagnozowane.
Mechanizm choroby polega na tym, że płyn zwany endolimfą – substancja znajdująca się w uchu wewnętrznym – gromadzi się w nadmiernej ilości w woreczku endolimfatycznym i okolicznych błonach. Nadmiar tego płynu zakłóca równowagę i słuch.
Objawy choroby
Objawy choroby Meniere'a pojawiają się w formie epizodów, które mogą trwać od zaledwie 20 minut do nawet 24 godzin. Niektórzy ludzie mają częste epizody następujące jeden po drugim, podczas gdy inni mogą mieć długie okresy bez objawów między napadami.
Główne objawy epizodu choroby Meniere'a to:
Zawroty głowy (vertigo) – uczucie, jakby świat wirował wokół ciebie, gdy stoisz nieruchomo. Niektóre osoby doświadczają "ataków upadkowych", podczas których zawroty głowy są tak silne, że przewracają się i upadają.
Problemy ze słuchem i utrata słuchu – problemy ze słuchem zwykle dotyczą jednego ucha. Na początku wiele osób ma trudności ze słyszeniem niższych tonów. Bez leczenia utrata słuchu może się pogorszyć.
Szumy uszne (tinitus) – dzwonienie, brzęczenie lub szum w uszach.
Uczucie pełności lub ciśnienia w uchu – wrażenie zatkania lub ucisk głęboko wewnątrz ucha.
Nudności i wymioty – często towarzyszą epizodom zawrotów głowy.
Zawroty głowy mogą pojawić się nagle lub po krótkim okresie szumów usznych lub przytłumionego słuchu. Ataki zawrotów głowy mogą być tak gwałtowne, że powodują nudności i wymioty.
Z czasem słuch może stopniowo się pogarszać, a szumy uszne mogą stać się stałe. Nieleczona choroba Meniere'a może prowadzić do trwałej utraty słuchu i utrzymujących się problemów z równowagą.
Przyczyny i mechanizm choroby
Dokładna przyczyna choroby Meniere'a pozostaje nieznana. Choroba ta jest określana jako schorzenie, ale w rzeczywistości jest zespołem objawów, dla których podstawowa przyczyna nie jest znana i dla których obecnie nie ma lekarstwa.
Czasami choroba Meniere'a występuje rodzinnie. Niektórzy lekarze uważają, że może być spowodowana słabym krążeniem krwi lub problemami z układem odpornościowym.
Uważa się, że choroba Meniere'a powstaje w wyniku gromadzenia się płynu endolimfatycznego w ślimaku i narządzie przedsionkowym w uchu wewnętrznym. Ucho wewnętrzne znajduje się wewnątrz czaszki, jest pokryte grubą kością, ale wnętrze jest puste i wypełnione płynem. Osoby z chorobą Meniere'a mają nadmierne nagromadzenie tego płynu, a gdy ciśnienie płynu staje się zbyt wysokie, prowadzi to do gwałtownego epizodu zawrotów głowy, szumów usznych, a nawet utraty słuchu. Gdy ciśnienie ustępuje, ustępują również objawy.
Epizody choroby Meniere'a mogą być wywoływane przez dietę bogatą w sól, kofeinę, napoje gazowane, alkohol, określone pokarmy, alergie, infekcje, a nawet stres.
Jak rozpoznaje się chorobę Meniere'a
Najczęściej choroba Meniere'a może być zdiagnozowana podczas rozmowy i badania między pacjentem a lekarzem specjalistą chorób ucha (otologiem). Nie ma jednego testu, który definitywnie potwierdza chorobę Meniere'a. Lekarze podejrzewają tę chorobę na podstawie objawów pacjenta.
W niektórych przypadkach mogą być potrzebne dodatkowe badania, aby potwierdzić rozpoznanie. Mogą one obejmować:
Kompleksowy audiogram – badanie słuchu
Wideonystagmografia (VNG) – badanie oceniające ruchy gałek ocznych związane z funkcją układu równowagi
Przedsionkowy wywołany potencjał mięśniowy (VEMP) – badanie oceniające funkcję części układu równowagi
Lekarze czasami wykonują rezonans magnetyczny (MRI), aby upewnić się, że objawy nie są spowodowane czymś innym. Zwykle wykonuje się również test słuchu.
Leczenie i zarządzanie objawami
Nie ma lekarstwa na chorobę Meniere'a, ale objawy można kontrolować za pomocą leczenia. Dobrą wiadomością jest to, że choroba Meniere'a była badana przez lekarzy, chirurgów i naukowców przez ponad 100 lat, dzięki czemu opracowano wiele różnych terapii. Każdy przypadek choroby Meniere'a jest indywidualny, dlatego ważne jest, aby lekarz specjalista w pełni ocenił pacjenta i zdecydował, które leczenie będzie dla niego najlepsze.
Leczenie obejmuje:
Leki na zawroty głowy, nudności i wymioty – lekarze zwykle przepisują leki na leczenie tych objawów podczas ataków. Mogą to być leki takie jak meklizyna lub diazepam.
Leki moczopędne (diuretyki) – przepisywane w celu zmniejszenia ciśnienia płynu w uchu wewnętrznym.
Sterydy – czasami podawane w postaci tabletek lub zastrzyków.
Aparaty słuchowe – dla osób z utratą słuchu.
Pomoc w radzeniu sobie z szumami usznymi – która może obejmować różne rodzaje terapii.
Rehabilitacja przedsionkowa – pomoc w poprawie równowagi.
Jeśli masz silne zawroty głowy i leki nie pomagają, lekarze mogą:
Wykonać operację w celu usunięcia części płynu z ucha wewnętrznego
Wstrzyknąć lek przez błonę bębenkową
W ostateczności przeciąć nerwy w uchu kontrolujące równowagę
Rzadko, może zostać zaproponowana operacja na uchu wewnętrznym, jeśli trudno jest opanować objawy.
Choroba Meniere'a może mieć wpływ na codzienne życie, co może wpływać na zdrowie psychiczne. Poradnictwo i techniki relaksacyjne, takie jak ćwiczenia oddechowe, mogą pomóc.
Dieta i zmiany stylu życia
Chociaż nie ma lekarstwa na chorobę Meniere'a, wprowadzenie pewnych zmian w stylu życia może pomóc zapobiegać atakom lub zmniejszyć ich liczbę.
Dieta niskosodowa – spożywanie diety ubogiej w sól (sód) pomaga zmniejszyć ciśnienie płynu w uchu wewnętrznym. Może to pomóc kontrolować objawy choroby Meniere'a. Lekarz może zalecić ograniczenie spożycia sodu do 1000-1500 mg dziennie. To około ½ do ¾ łyżeczki (2,5 do 4 gramów) soli.
Aby ograniczyć sól w diecie:
Zdejmij solniczkę ze stołu i nie dodawaj dodatkowej soli do potraw
Wybieraj świeże lub mrożone warzywa i owoce
Wybieraj świeże lub mrożone mięso, kurczaka, indyka i ryby
Czytaj etykiety produktów, aby sprawdzić ilość soli w każdej porcji
Unikaj większości produktów w puszkach, chyba że etykieta wskazuje niską zawartość sodu lub jego brak
Ograniczenie kofeiny i alkoholu – obie te substancje mogą wpływać na dynamikę płynu w uchu wewnętrznym i zaostrzać objawy. Zaleca się ograniczenie lub unikanie kawy, herbaty, czekolady i napojów alkoholowych.
Zaprzestanie palenia – palenie może wpływać na ucho wewnętrzne, dlatego unikanie palenia jest również istotne.
Odpowiednie nawodnienie – właściwe nawodnienie wspiera ogólne funkcje organizmu i może pomóc regulować poziom płynu w uchu wewnętrznym. Staraj się pić połowę swojej wagi ciała w uncjach wody dziennie.
Niektóre osoby zauważają również, że alergie nasilają się z powodu wrażliwości na histaminę, więc spożywanie produktów niskohis taminowych może również być pomocne.
Podczas ataków niektórzy ludzie stwierdzają, że odpoczynek w łóżku pomaga złagodzić objawy zawrotów głowy. Lekarze doradzają, aby nie brać udziału w żadnych działaniach, które zwiększają ryzyko upadku.
Rokowanie i życie z chorobą
Choroba Meniere'a ma charakter postępujący i może prowadzić do głębokiej utraty słuchu w dotkniętym uchu. 15% pacjentów może rozwinąć chorobę Meniere'a w drugim uchu. Dlatego ważne jest, aby zgłosić się do lekarza specjalisty w celu prawidłowego rozpoznania, leczenia i kontroli objawów, zanim staną się zbyt poważne i przejmą kontrolę nad codziennym życiem.
Nieleczona choroba Meniere'a może z czasem powodować trwałą utratę słuchu i utrzymujące się problemy z równowagą. Jednak współpraca z lekarzem w celu znalezienia odpowiednich metod leczenia może pomóc w kontrolowaniu schorzenia.
Ważne jest, aby wiedzieć, że przy odpowiednim leczeniu objawy można kontrolować i można wrócić do normalnego życia. Wiele osób udaje się nauczyć, jak radzić sobie z objawami i związanymi z nimi problemami.
Pomocne wskazówki dotyczące codziennego życia z chorobą obejmują:
Wstawanie powoli rano, dając zmysłom czas na dostosowanie się do pozycji pionowej
Planowanie dnia z realistyczną listą zadań, która obejmuje czas na przerwy
Pozostawanie aktywnym – regularne ćwiczenia są ważne dla utrzymania elastyczności i siły, które mogą pomóc w równowadze
Odpoczywanie przed i po każdej większej aktywności w ciągu dnia
Noszenie ze sobą leków
Ucho wewnętrzne
info Ten poradnik ma pomóc Ci zrozumieć schorzenie. Nie zastąpi rozmowy z lekarzem, który najlepiej zna Twoją sytuację.
Holandia