Choroby rzadkie
Badane cząsteczki
Lokalizacje
Badania z rekrutacją w toku są na początku listy
1 badanie kliniczne w tym schorzeniu
Mifepriston i Letrozol w leczeniu ciąży pozamacicznej dla pacjentek z ciążą pozamaciczną
DaniaW skrócie
Ciąża ektopowa to poważny stan, w którym zapłodnione jajo zagnieżdża się poza macicą, najczęściej w jajowodzie. Stan ten dotyka około 1-2% wszystkich ciąż i wymaga szybkiego leczenia, ponieważ może zagrażać życiu kobiety.
Ciąża ektopowa to sytuacja, w której zapłodnione jajo nie zagnieżdża się w macicy, ale w innym miejscu. W prawidłowej ciąży komórka jajowa (jajo) zostaje zapłodniona przez plemnik w jajowodzie, a następnie wędruje do macicy i tam się zagnieżdża, gdzie może się rozwijać.
W ciąży ektopowej zapłodnione jajo przyczepia się w niewłaściwym miejscu. Najczęściej dzieje się to w jajowodzie - cienkim przewodzie łączącym jajniki z macicą. Około 90% ciąż ektopowych występuje właśnie w jajowodzie. Rzadziej zapłodnione jajo może zagnieździć się w jajniku, szyjce macicy lub w jamie brzusznej.
Problem polega na tym, że tylko macica jest przystosowana do utrzymywania rozwijającej się ciąży. Jajowód nie jest zbudowany tak, aby pomieścić rosnący zarodek (rozwijający się organizm w najwcześniejszym stadium). W Wielkiej Brytanii około 1 na 90 ciąż jest ciążą ektopową, co oznacza około 11 000 przypadków rocznie. W Stanach Zjednoczonych szacuje się, że dotyczy to 1-2% wszystkich ciąż.
Ciąża ektopowa nie może być kontynuowana i nie może zakończyć się narodzinami dziecka. Jeśli nie zostanie rozpoznana i leczona, torebka zawierająca zapłodnione jajo może pęknąć, zwykle po około 6 do 16 tygodniach od zapłodnienia. Takie pęknięcie jajowodu jest stanem zagrożenia życia, ponieważ powoduje poważne wewnętrzne krwawienie, które może być śmiertelne. Na szczęście pęknięcia są rzadkie i można je leczyć, jeśli zostaną szybko wykryte - zgony z powodu pęknięcia są niezwykle rzadkie w Wielkiej Brytanii. W Stanach Zjednoczonych pęknięta ciąża ektopowa była przyczyną około 2,7% zgonów związanych z ciążą w latach 2011-2013.
Ciąża ektopowa nie zawsze powoduje objawy i czasami może zostać wykryta dopiero podczas rutynowego badania ultrasonograficznego w ciąży. Jeśli objawy się pojawią, zwykle rozwijają się między 4. a 12. tygodniem ciąży.
Na początku ciąża ektopowa może przypominać normalną ciążę. Kobieta może odczuwać te same objawy, co w prawidłowej ciąży wczesnej. Jednak w miarę rozwoju ciąży mogą pojawić się niepokojące oznaki.
Objawy mogą obejmować kombinację następujących dolegliwości:
Te objawy niekoniecznie oznaczają poważny problem. Mogą być czasami spowodowane innymi schorzeniami, takimi jak infekcja żołądkowo-jelitowa, zakażenie układu moczowego, choroba zapalna miednicy lub poronienie, które są najczęstszymi sposobami błędnego rozpoznania ciąży ektopowej.
Jeśli torebka zawierająca zapłodnione jajo nie pękła, objawy mogą być łagodne lub mogą w ogóle nie wystąpić. Mogą to być:
Jeśli dojdzie do pęknięcia jajowodu, objawy stają się natychmiastowe i bardzo poważne. Należy natychmiast wezwać pogotowie lub udać się do najbliższego oddziału ratunkowego, jeśli wystąpi kombinacja następujących objawów:
Te objawy mogą oznaczać, że jajowód pękł. To bardzo poważna sytuacja, która wymaga natychmiastowej operacji. Ciężkie krwawienie wewnętrzne może powodować omdlenia, pocenie się lub uczucie oszołomienia, a ciśnienie krwi może spaść do niebezpiecznego poziomu - stan zwany wstrząsem.
Ważne jest, aby skontaktować się z lekarzem lub zadzwonić na infolinię medyczną, jeśli wystąpi kombinacja powyższych objawów i istnieje możliwość ciąży - nawet jeśli test ciążowy nie był jeszcze pozytywny. Jeśli instynkt podpowiada, że coś jest nie tak, warto mu zaufać i poprosić o ponowną ocenę w dowolnym momencie.
Istnieje kilka czynników, które mogą zwiększać ryzyko wystąpienia ciąży ektopowej. Główne czynniki ryzyka obejmują:
Jednak około połowy wszystkich kobiet, u których rozpoznano ciążę ektopową, nie ma żadnych znanych czynników ryzyka. Ponadto, chociaż w ponad 50% przypadków można zidentyfikować pewne czynniki ryzyka, nie oznacza to, że każda kobieta z tymi czynnikami będzie miała ciążę ektopową.
Warto wiedzieć, że ogólne ryzyko zajścia w ciążę (w tym ektopową) u kobiet ze wkładką wewnątrzmaciczną (spiralą) jest mniejsze niż 1%. Jednak w rzadkich przypadkach, gdy kobieta zajdzie w ciążę mimo stosowania wkładki, ryzyko ciąży ektopowej wynosi nawet 53%.
Kobiety aktywne seksualnie powinny być czujne wobec zmian w swoim ciele, szczególnie jeśli doświadczają objawów ciąży ektopowej.
Rozpoznanie ciąży ektopowej może być czasami trudne, ponieważ wczesne objawy mogą być podobne do normalnej ciąży lub innych schorzeń. Ciążę ektopową należy rozważyć u każdej pacjentki we wczesnej ciąży z krwawieniem z pochwy lub bólem w dolnej części brzucha, u której nie potwierdzono jeszcze ciąży wewnątrzmacicznej.
Podczas wizyty lekarz zapyta o objawy i zwykle konieczne będzie wykonanie testu ciążowego, aby ustalić, czy może to być ciąża ektopowa. Pacjentka może zostać skierowana do specjalistycznej poradni wczesnej ciąży w celu dalszej oceny.
Ostateczne rozpoznanie ciąży ektopowej można postawić za pomocą badania ultrasonograficznego, gdy zobrazuje się pęcherzyk żółtkowy (struktura odżywiająca zarodek) i/lub zarodek w okolicy przydatków (obszar obok macicy, gdzie znajdują się jajowody i jajniki). Jednak większość ciąż ektopowych nie osiąga tego stadium. Częściej do postawienia diagnozy wykorzystuje się objawy pacjentki w połączeniu z serią badań ultrasonograficznych i trendami poziomów beta-hCG (hormon wytwarzany podczas ciąży).
W specjalistycznej poradni mogą zostać przeprowadzone następujące badania:
Termin "ciąża o nieznanej lokalizacji" odnosi się do przejściowego stanu, w którym test ciążowy jest pozytywny, ale badanie ultrasonograficzne nie pokazuje ani ciąży wewnątrzmacicznej, ani ektopowej. W takich sytuacjach do postawienia ostatecznego rozpoznania można wykorzystać serię badań poziomu beta-hCG, serię badań ultrasonograficznych, a czasami także aspirację macicy (zabieg polegający na usunięciu zawartości macicy).
Niestety nie jest możliwe uratowanie ciąży ektopowej. Ciąża zwykle musi zostać usunięta za pomocą leków lub operacji. Istnieją trzy główne sposoby leczenia ciąży ektopowej:
Postępowanie wyczekujące - stan pacjentki jest dokładnie monitorowany, aby sprawdzić, czy leczenie jest konieczne. Jeśli nie ma objawów lub objawy są łagodne, a ciąża jest bardzo mała lub nie można jej znaleźć, istnieje dobra szansa, że ciąża ustąpi samoistnie. Podczas tego okresu:
Główną zaletą monitorowania jest to, że pacjentka nie doświadczy żadnych skutków ubocznych leczenia. Wadą jest to, że nadal istnieje niewielkie ryzyko pęknięcia jajowodu i może w końcu być konieczne leczenie.
Leczenie farmakologiczne - jeśli ciąża ektopowa została rozpoznana wcześnie, ale aktywne monitorowanie nie jest odpowiednie, może być zalecane leczenie lekiem o nazwie metotreksat. Lek ten działa poprzez zatrzymanie wzrostu ciąży. Jest podawany w postaci pojedynczego zastrzyku w pośladek.
Po leczeniu nie trzeba zostać w szpitalu, ale przeprowadzane są regularne badania krwi, aby sprawdzić, czy leczenie działa. Czasami potrzebna jest druga dawka, a jeśli lek nie zadziała, może być konieczna operacja.
Po leczeniu metotreksaktem:
Leczenie chirurgiczne - operacja może być konieczna, jeśli:
Operacja zazwyczaj przeprowadzana jest metodą laparoskopową (operacja przez niewielkie nacięcia, tzw. metoda dziurkowa). Podczas zabiegu chirurg może usunąć cały dotknięty jajowód wraz z ciążą ektopową (zabieg zwany salpingektomią) lub tylko samą ciążę, pozostawiając jajowód (zabieg zwany salpingostomią).
Pacjentka z rozpoznaną ciążą ektopową powinna być natychmiast skierowana na operację, jeśli:
Organizm prawdopodobnie przejdzie wymagający proces rekonwalescencji po ciąży ektopowej i ważne jest, aby być dla siebie wyrozumiałym i dać sobie czas na wyleczenie.
Czas powrotu do normalnej aktywności zależy od sposobu leczenia. Jeśli przeprowadzono operację laparoskopową, można rozpocząć łagodne ćwiczenia w ciągu dwóch tygodni od zabiegu. Jeśli przeprowadzono operację otwartą (z dużym nacięciem), należy poczekać sześć tygodni, aby brzuch się zagoi.
Jeśli leczenie polegało na podaniu metotreksatu lub postępowaniu wyczekującym, nie należy wznawiać ćwiczeń, dopóki poziom hCG nie osiągnie poziomu charakterystycznego dla braku ciąży.
Prowadzenie samochodu jest zazwyczaj bezpieczne po około tygodniu od operacji laparoskopowej, ale należy zawsze sprawdzić w warunkach polisy ubezpieczeniowej. Powrót do pracy zależy od rodzaju pracy i sposobu leczenia - warto omówić to z lekarzem prowadzącym.
Po leczeniu metotreksaktem nie jest bezpieczne karmienie piersią istniejącego dziecka, jeśli robiło się to przed ciążą ektopową. Należy skonsultować się z lekarzem w sprawie odpowiedniego czasu na wznowienie karmienia.
Można powrócić do aktywności seksualnej, gdy kobieta poczuje się na to gotowa fizycznie i emocjonalnie. Jednak po leczeniu metotreksaktem ważne jest stosowanie skutecznej antykoncepcji przez co najmniej 3 miesiące.
Ciąża ektopowa może być wyczerpująca zarówno emocjonalnie, jak i fizycznie. Uzyskanie odpowiedniej opieki medycznej i poszukiwanie wsparcia emocjonalnego może pomóc w powrocie do zdrowia.
Utrata ciąży w nagły i przykry sposób jest naturalnym powodem do odczuwania żalu. Mogą również wystąpić uczucia związane z usunięciem jajowodu i możliwym wpływem na płodność.
Żałoba jest bardzo normalną emocją po stracie, szczególnie we wczesnych dniach i tygodniach, i chociaż trudno ją przeżywać, stanowi część procesu leczenia. U niektórych osób żałoba może pojawić się później lub zostać wywołana przez inne wydarzenie. Wraz z żalem często występuje wiele innych uczuć, takich jak smutek, gniew, samotność, wstyd, lęk i poczucie winy.
Ważne jest, aby pamiętać, że nie ma właściwego ani niewłaściwego sposobu odczuwania i że każdy człowiek jest inny. Niektórzy specjaliści sugerują, że żałoba po stracie może przebiegać w kilku etapach, choć nie jest to proces liniowy:
Wiele osób uważa, że pomocne jest rozmawianie o swoich uczuciach z partnerem, rodziną, przyjaciółmi lub profesjonalnym doradcą. Istnieją również organizacje wsparcia, które specjalizują się w pomocy osobom po ciąży ektopowej.
Jeśli uczucia są przytłaczające lub utrzymują się przez długi czas i wpływają na codzienne funkcjonowanie, ważne jest, aby zwrócić się o profesjonalną pomoc do lekarza lub terapeuty.
Ten poradnik ma pomóc Ci zrozumieć schorzenie. Nie zastąpi rozmowy z lekarzem, który najlepiej zna Twoją sytuację.
Opowiedz nam o swoim schorzeniu – przeszukamy wszystkie badania w Europie i skontaktujemy Cię z właściwym ośrodkiem.
