Poranne mdłości dotykają nawet 70% kobiet w ciąży i wbrew nazwie mogą występować o każdej porze dnia. Choć są nieprzyjemne i mogą znacząco wpływać na codzienne życie, zwykle ustępują w drugim trymestrze ciąży i zazwyczaj nie zagrażają dziecku.
Czym są poranne mdłości
Poranne mdłości to nudności i wymioty występujące podczas ciąży. Jest to bardzo częsty stan dotykający od 50% do 70% kobiet w pierwszym trymestrze ciąży, czyli w pierwszych trzech miesiącach. Wbrew swojej nazwie, poranne mdłości mogą występować o każdej porze dnia i nocy - rano, w południe, wieczorem, a niektóre kobiety odczuwają nudności przez cały dzień.
Poranne mdłości są nieprzyjemne i mogą znacząco wpływać na codzienne życie kobiety, utrudniając pracę zawodową, funkcjonowanie społeczne i domowe. Mimo to w większości przypadków nie stanowią zagrożenia dla zdrowia matki ani dziecka.
Objawy porannych mdłości
Najczęstsze objawy porannych mdłości to:
Uczucie nudności (mdłości)
Wymioty
Utrata apetytu
Nie wszystkie kobiety doświadczają porannych mdłości w ten sam sposób. Niektóre odczuwają nudności tylko od czasu do czasu, inne czują się źle przez cały dzień, ale mogą w ogóle nie wymiotować. Niektóre kobiety mogą wymiotować raz lub dwa razy dziennie, podczas gdy w cięższych przypadkach wymioty występują kilka razy dziennie.
Możliwe przyczyny
Dokładna przyczyna porannych mdłości nie jest w pełni poznana, ale naukowcy wskazują na kilka możliwych czynników:
Zmiany hormonalne są głównym podejrzewanym sprawcą. Hormon ciążowy hCG osiąga szczyt mniej więcej w tym samym czasie, gdy poranne mdłości są najgorsze. Również poziomy estrogenu i progesteronu wzrastają podczas ciąży, co rozluźnia mięśnie przewodu pokarmowego i sprawia, że trawienie jest mniej wydajne.
Badacze z Uniwersytetu Południowej Kalifornii i Uniwersytetu Cambridge zidentyfikowali hormon zwany GDF15, produkowany przez łożysko, jako kluczową przyczynę nudności i wymiotów w ciąży. Wrażliwość matki na ten hormon również odgrywa rolę w nasileniu objawów.
Inne możliwe przyczyny i czynniki nasilające to:
Wzmożona wrażliwość na zapachy podczas ciąży
Nadmierne wydzielanie śliny (organizm może w ten sposób chronić jamę ustną przed działaniem kwasu żołądkowego)
Stres emocjonalny i zmęczenie
Pierwsza ciąża (jeśli organizm wcześniej nie przeszedł ciąży, nagły wzrost hormonów może bardziej nasilać nudności)
Upał
Uwarunkowania genetyczne (jeśli matka lub siostra miały poranne mdłości, ryzyko ich wystąpienia jest większe)
Nudności w ciąży są częstsze i mogą być gorsze w przypadku ciąży bliźniaczej lub mnogiej.
Kiedy występują i jak długo trwają
Poranne mdłości zwykle zaczynają się wcześnie w ciąży. Mogą pojawić się już w szóstym tygodniu ciąży, choć dokładny czas jest różny u każdej kobiety. Większość kobiet doświadcza objawów przed dziewiątym tygodniem ciąży.
Nasilenie objawów jest zazwyczaj największe około ósmego do dziesiątego tygodnia ciąży, choć i ten czas różni się u poszczególnych kobiet.
U większości kobiet poranne mdłości ustępują lub znacznie się poprawiają około trzynastego tygodnia ciąży, czyli pod koniec pierwszego trymestru. Niektóre kobiety mogą jednak odczuwać objawy na początku drugiego trymestru (tygodnie 14-27 ciąży). W rzadkich przypadkach poranne mdłości utrzymują się aż do końca ciąży.
Poranne mdłości zwykle zaczynają się między czwartym a szóstym tygodniem ciąży i ustępują do czternastego tygodnia.
Wpływ na dziecko
Poranne mdłości zazwyczaj nie szkodzą dziecku w żaden sposób, chyba że dochodzi do znacznej utraty wagi. Łagodna utrata wagi w pierwszym trymestrze, gdy objawy są umiarkowane, nie jest niczym niezwykłym i nie jest szkodliwa dla dziecka.
Co więcej, poranne mdłości mogą być wręcz dobrym znakiem. Mogą wskazywać, że wszystko jest w porządku z matką i dzieckiem. Mogą być związane z mniejszym ryzykiem poronienia i prawdopodobnie pokazują, że łożysko produkuje wszystkie odpowiednie hormony dla rozwijającego się dziecka.
Ciężka postać - nadmierne wymioty ciężarnych
Około 2-3% kobiet w ciąży doświadcza ciężkiej postaci porannych mdłości zwanej nadmiernymi wymiotami ciężarnych (hyperemesis gravidarum). Jest to poważny stan, który może wymagać leczenia, czasem nawet hospitalizacji.
W przypadku nadmiernych wymiotów ciężarnych kobieta może:
Nie być w stanie utrzymać jedzenia ani płynów w organizmie
Doświadczyć odwodnienia (niedoboru płynów w organizmie)
Doświadczyć niedożywienia (niedoboru składników odżywczych z diety)
Stracić na wadze
Ten stan wymaga specjalistycznego leczenia, czasem w szpitalu.
Kiedy zgłosić się do lekarza
Należy skontaktować się z położną, lekarzem pierwszego kontaktu lub zadzwonić pod numer alarmowy, jeśli występują wymioty i:
Mocz jest bardzo ciemny lub nie oddano moczu przez ponad 8 godzin
Nie można utrzymać jedzenia ani płynów przez 24 godziny
Występuje bardzo silne osłabienie, zawroty głowy lub omdlenia przystawaniu
Występuje ból brzucha
Występuje wysoka temperatura
W wymiocinach jest krew
Doszło do utraty wagi
Należy również porozmawiać z lekarzem, jeśli poranne mdłości są ciężkie lub trwają do czwartego miesiąca ciąży.
Domowe sposoby łagodzenia objawów
Nie ma jednego sposobu, który zadziała u każdej kobiety - każda ciąża jest inna. Można jednak wprowadzić pewne zmiany w diecie i trybie życia, które mogą pomóc złagodzić objawy.
Ogólne zasady:
Odpoczywać jak najwięcej (zmęczenie może nasilać nudności)
Unikać pokarmów i zapachów, które wywołują nudności
Dać sobie kilka dodatkowych minut rano, by obudzić się w spokojnym tempie
Zalecenia dotyczące jedzenia:
Zjeść coś lekkiego, jak suche tosty lub suchy biszkopt rano, najlepiej jeszcze przed wstaniem z łóżka
Jeść niewielkie, częste posiłki złożone z prostych produktów bogatych w węglowodany i ubogich w tłuszcze (takich jak chleb, ryż, krakersy i makaron)
Jeść zanim pojawi się głód i zanim wystąpią nudności
Jeść co 1-2 godziny małe przekąski zamiast dużych posiłków
Wybierać potrawy bogate w białko i węglowodany, takie jak masło orzechowe na plastrach jabłka lub selera, orzechy, ser, krakersy, mleko, twaróg i jogurt
Jeść zimne potrawy zamiast gorących, jeśli zapach gorących potraw wywołuje nudności
Unikać potraw tłustych
Zalecenia dotyczące picia:
Pić dużo płynów, szczególnie wody (popijanie małymi łyczkami może pomóc zapobiec wymiotom)
Ssać kostki lodu zrobione z soku lub wody
Pić wolno przez słomkę
Spróbować wody butelkowanej zamiast z kranu
Pozwolić napojom gazowanym zwietrzeć przed piciem
Inne pomocne metody:
Spożywać produkty lub napoje zawierające imbir - istnieją dowody, że imbir może pomóc zmniejszyć nudności i wymioty (przed przyjmowaniem suplementów z imbirem w ciąży należy skonsultować się z farmaceutą)
Wypróbować akupresurę - istnieją dowody, że ucisk na nadgarstek, za pomocą specjalnej opaski lub bransoletki na przedramieniu lub poprzez naciskanie palcami, może pomóc złagodzić objawy
Leczenie farmakologiczne
Jeśli nudności i wymioty są ciężkie i nie ustępują po wypróbowaniu zmian w stylu życia, lekarz lub położna mogą zalecić leki przeciwwymiotne.
Niektórzy lekarze położnicy mogą zalecać leki dostępne bez recepty na nudności. W przypadku ciężkich porannych mdłości lekarz może chcieć zastosować leczenie za pomocą leków lub płynów dożylnych.
Ważne jest, aby zawsze skonsultować się z lekarzem lub położną przed przyjęciem jakichkolwiek leków podczas ciąży.
info Ten poradnik ma pomóc Ci zrozumieć schorzenie. Nie zastąpi rozmowy z lekarzem, który najlepiej zna Twoją sytuację.