Choroby rzadkie
Badane cząsteczki
Lokalizacje
Badania z rekrutacją w toku są na początku listy
14 badań klinicznych w tym schorzeniu
Badanie bezpieczeństwa i tolerancji DNL952 u dorosłych z późną postacią choroby Pompe
NiemcyBadanie bezpieczeństwa i skuteczności substancji S-606001 jako dodatku do terapii zastępczej enzymami u pacjentów z chorobą Pompego o późnym początku
BelgiaBadanie nad bezpieczeństwem i skutecznością SPK-3006 u dorosłych z późno ujawniającą się chorobą Pompego
NiemcyBadanie nad zmniejszeniem częstotliwości leczenia alglukozydazą alfa u starszych pacjentów z późno ujawniającą się chorobą Pompego
HolandiaW skrócie
Choroba spichrzeniowa glikogenu typu II, znana również jako choroba Pompego, to rzadkie dziedziczne zaburzenie metaboliczne, w którym glikogen gromadzi się w komórkach organizmu, niszcząc szczególnie mięśnie i serce. Bez wczesnego wykrycia i leczenia choroba może być śmiertelna.
Choroba spichrzeniowa glikogenu typu II to genetyczne schorzenie, w którym złożony cukier zwany glikogenem – formą magazynowaną glukozy – gromadzi się w komórkach organizmu. Glikogen jest głównym źródłem energii dla ciała i pochodzi z węglowodanów zawartych w pożywieniu.
Choroba powstaje, gdy organizm nie posiada lub ma zbyt małą ilość specjalnego enzymu trawiennego zwanego kwaśną alfa-glukozydazą (GAA), nazywaną też kwaśną maltazą. Enzym ten normalnie rozkłada złożone cukry w organizmie. Brak tego enzymu powoduje gromadzenie się glikogenu w lizosomach – małych przedziałach wewnątrz komórek, które przechowują i przetwarzają określone substancje.
Nagromadzenie glikogenu występuje w komórkach narządów i tkanek, szczególnie w sercu i mięśniach szkieletowych, powodując ich uszkodzenie. Dlatego chorobę Pompego określa się również jako chorobę spichrzeniową lizosomów.
Choroba Pompego jest schorzeniem dziedzicznym, przekazywanym w sposób autosomalny recesywny. Oznacza to, że dziecko musi odziedziczyć wadliwy gen od obojga rodziców, aby rozwinęło się u niego schorzenie. Rodzice są zazwyczaj jedynie nosicielami choroby i sami nie wykazują objawów.
Wadliwy gen odpowiada za produkcję enzymu kwaśnej alfa-glukozydazy. Gdy enzym ten nie działa prawidłowo lub jest całkowicie nieobecny, organizm nie jest w stanie rozkładać glikogenu wewnątrz lizosomów komórek. To prowadzi do postępującego gromadzenia się glikogenu, które upośledzza zdolność komórek do prawidłowego funkcjonowania.
Badacze wyróżnili dwie główne formy choroby Pompego, które różnią się wiekiem wystąpienia pierwszych objawów i ciężkością przebiegu.
Osoby, u których choroba Pompego rozwija się w okresie niemowlęcym, są zazwyczaj najciężej dotknięte. Ta forma jest spowodowana całkowitym brakiem lub bardzo małą ilością enzymu kwaśnej alfa-glukozydazy. Dziecko może nie wykazywać żadnych oznak choroby przy urodzeniu, ale objawy pojawiają się w pierwszym roku życia, najczęściej w wieku 4-8 miesięcy.
Do objawów postaci niemowlęcej należą:
Bez leczenia niemowlęta z chorobą Pompego zwykle umierają przed ukończeniem 12 miesiąca życia z powodu niewydolności serca i słabości oddechowej.
Ta forma choroby może się ujawnić dopiero w późniejszym dzieciństwie, wieku młodzieńczym lub dorosłym. Postać o późniejszym początku jest zazwyczaj łagodniejsza niż postać niemowlęca i rzadziej dotyka serca. Postępuje wolniej, z objawami takimi jak słabość mięśni zbliżonych do tułowia, szczególnie w nogach i tułowiu, w tym mięśni kontrolujących oddychanie.
Główne objawy postaci o późniejszym początku to:
W miarę postępowania choroby problemy z oddychaniem mogą prowadzić do niewydolności oddechowej. Niektórzy pacjenci z postacią o późniejszym początku korzystają z wózka inwalidzkiego lub innych pomocy w poruszaniu się.
Choroba Pompego dotyka około 1 na 40 000 osób w Stanach Zjednoczonych. Częstotliwość występowania tego zaburzenia różni się w zależności od pochodzenia etnicznego i regionu geograficznego.
Choroba ta jest rzadkim schorzeniem metabolicznym, które dotyka około 1 na 25 000 urodzeń rocznie. Postać typu I, będąca najcięższą formą, wpływa na 1 na 50 000 do 100 000 urodzeń.
Rozpoznanie choroby Pompego opiera się na wykryciu obniżonej aktywności enzymu GAA, testach genetycznych i ocenie stanu materiału immunologicznego krzyżowo reagującego. Wczesne wykrycie, szczególnie poprzez badania przesiewowe noworodków, oraz terminowe rozpoczęcie leczenia mają kluczowe znaczenie.
Obecnie dostępne są również możliwości przeprowadzania testów genetycznych, gdy na podstawie objawów klinicznych i nieprawidłowości biochemicznych podejrzewa się konkretny typ choroby spichrzeniowej glikogenu. Zbierane są białe krwinki i poszukuje się mutacji, które mogą wskazywać na różne podtypy choroby.
Badania przesiewowe noworodków sprawdzają niski poziom enzymu zwanego kwaśną alfa-glukozydazą. Gdy poziom GAA jest niski, oznacza to, że dziecko może mieć chorobę Pompego. Nie wszystkie dzieci z nieprawidłowym wynikiem badania przesiewowego otrzymają ostateczną diagnozę choroby Pompego. Jednak ponieważ u niektórych dzieci zostanie zdiagnozowana choroba Pompego, ważne jest przeprowadzenie badań kontrolnych jak najszybciej, aby w razie potrzeby można było rozpocząć leczenie.
Diagnoza zależy również od biopsji mięśni, elektromiografii, testu niedokrwiennego przedramienia, poziomu kinazy kreatynowej, wywiadu pacjenta i wyników badania fizykalnego. Biochemiczne oznaczenie aktywności enzymu jest metodą ostatecznej diagnozy.
Niestety nie istnieje lekarstwo na całkowite wyleczenie choroby Pompego. Jednak choroba ta skorzystała na wprowadzeniu terapii zastępczej enzymami (ERT), która, choć kosztowna, stanowi istotny postęp terapeutyczny.
Food and Drug Administration (FDA) w Stanach Zjednoczonych zatwierdził kilka enzymów, które dostarczają zewnętrzne źródło lizosomalnego enzymu kwaśnej alfa-glukozydazy, którego brakuje w chorobie Pompego. Dostępne preparaty do terapii zastępczej obejmują:
Terapia zastępcza enzymami została opracowana przez specjalistów genetycznych. Ten ratujący życie sposób leczenia umożliwił osobom zdiagnozowanym z chorobą dożycie dłuższego, pełniejszego życia.
Korzyści z terapii zastępczej enzymami są osłabiane przez tworzenie się przeciwciał, co doprowadziło do zainteresowania łączeniem ERT z modulacją immunologiczną. Główne cele leczenia to dobra kontrola objawów i zapobieganie powikłaniom.
Pacjenci wymagają wielodyscyplinarnego podejścia do opieki, aby zapobiec licznym powikłaniom, które mogą wystąpić. Oprócz specjalistów genetycznych zespół obejmuje ekspertów z zakresu kardiologii, pulmonologii, gastroenterologii i żywienia. Pacjenci otrzymują również opiekę fizjoterapeutów i terapeutów zajęciowych, a także logopedów.
Postać niemowlęca choroby Pompego jest najcięższą formą. Bez leczenia dzieci zwykle umierają przed pierwszym rokiem życia z powodu niewydolności serca i oddechowej. Jednak wczesne wykrycie, szczególnie poprzez badania przesiewowe noworodków, oraz szybkie rozpoczęcie leczenia enzymami zastępczymi może znacznie poprawić rokowanie.
Gdy choroba Pompego zostanie wykryta wcześnie i rozpocznie się leczenie, wiele dzieci z tym schorzeniem jest w stanie żyć dłużej z poprawą wzrostu i rozwoju.
Postać o późniejszym początku postępuje wolniej i ma lepsze rokowanie niż postać niemowlęca. Pacjenci mogą żyć wiele lat, choć choroba stopniowo osłabia mięśnie i może prowadzić do niewydolności oddechowej wymagającej wsparcia respiratora.
Ten poradnik ma pomóc Ci zrozumieć schorzenie. Nie zastąpi rozmowy z lekarzem, który najlepiej zna Twoją sytuację.
Opowiedz nam o swoim schorzeniu – przeszukamy wszystkie badania w Europie i skontaktujemy Cię z właściwym ośrodkiem.
