Astma u dzieci to najczęstsza przewlekła choroba wieku dziecięcego, która dotyka około 7,5 miliona dzieci w Stanach Zjednoczonych. Choć może być przerażająca zarówno dla dzieci, jak i rodziców, odpowiednie leczenie pozwala dzieciom prowadzić normalne, aktywne życie.
Czym jest astma dziecięca?
Astma to przewlekła choroba płuc, która wpływa na drogi oddechowe – rurki, które transportują powietrze do i z płuc. Gdy dziecko ma astmę, nie może swobodnie pobierać powietrza do płuc, ponieważ jego drogi oddechowe puchną i stają się zbyt wąskie.
Jak zgnieciona słomka, takie zwężenie utrudnia oddychanie, co może powodować świszczący oddech (świszczący dźwięk podczas oddychania), kaszel i uczucie ucisku w klatce piersiowej. Pewne czynniki mogą wywoływać lub pogarszać te objawy, powodując napad astmy (zwany także zaostrzeniem). Napady mogą pojawić się szybko lub rozwijać się powoli i mogą być zagrożeniem dla życia.
Astma może rozpocząć się w każdym wieku, ale najczęściej zaczyna się w dzieciństwie, kiedy układ odpornościowy dziecka wciąż się rozwija. Większość dzieci, które chorują na astmę, ma pierwsze objawy przed ukończeniem 5 lat.
Astma jest główną przyczyną przewlekłych chorób u dzieci. Dotyka około 7,5 miliona dzieci w Stanach Zjednoczonych. Liczba przypadków tej choroby u dzieci stale rośnie. Jest to również jedna z głównych przyczyn nieobecności w szkole u dzieci i nieobecności w pracy u rodziców.
Objawy astmy u dzieci
U dzieci objawy astmy mogą obejmować kaszel, świszczący oddech, uczucie ucisku w klatce piersiowej i duszność. Często dzieci nie potrafią opisać, co czują, ale mogą na przykład powiedzieć, że czują ból w klatce piersiowej, gdy biegają.
Objawy astmy mogą wahać się od kaszlu utrzymującego się przez wiele dni lub tygodni do nagłej i przerażającej niezdolności do skutecznego oddychania. Typowe oznaki to:
Kaszel, szczególnie w nocy
Świszczący lub gwiżdżący dźwięk, zwłaszcza podczas wydychania powietrza
Trudności z oddychaniem lub szybki oddech, który powoduje, że skóra wokół żeber lub szyi zapada się do środka
Uczucie ucisku w klatce piersiowej
Częste przeziębienia, które osiadają w klatce piersiowej
Niektóre dzieci z astmą mają przewlekły kaszel, który nie ustępuje. Jest to znane jako astma kaszlowa. U małych dzieci oddychanie głośniejsze lub szybsze niż normalnie może również być oznaką astmy.
Dziecko może mieć tylko jeden z tych objawów lub kilka z nich. Możesz myśleć, że to tylko przeziębienie lub nawet zapalenie oskrzeli. Ale jeśli objawy powtarzają się, może to być astma.
Przyczyny i czynniki ryzyka
Dokładna przyczyna astmy nie jest znana. Genetyka i środowisko prawdopodobnie odgrywają rolę w tym, które dzieci zachorują na astmę.
Badania medyczne pokazują, że astma wydaje się być spowodowana kombinacją czynników genetycznych i środowiskowych. Na przykład dzieci, które mają objawy takie jak kaszel mogą mieć większą tendencję do rozwijania astmy, jeśli mają chorobę w rodzinie.
Pewne czynniki zwiększają ryzyko astmy u dzieci:
Genetyka – astma występuje w rodzinach
Alergie – niektóre alergie są częstsze u osób z astmą, a alergie również zwykle występują w rodzinach
Infekcje dróg oddechowych – niemowlęta i małe dzieci, które mają niektóre infekcje dróg oddechowych, mają większe prawdopodobieństwo długotrwałych problemów z płucami
Czynniki środowiskowe – drażniące substancje, takie jak zanieczyszczenie powietrza i alergeny, są znane z wywoływania astmy
Dzieci czarnoskóre w USA chorują na astmę trzy razy częściej niż ich biali rówieśnicy. Dzieci rdzennych Amerykanów i pochodzenia portorykańskiego również są narażone na zwiększone ryzyko w porównaniu z białymi dziećmi.
Wyzwalacze napadów astmy
Napad astmy może się wydarzyć, gdy dziecko jest narażone na wyzwalacz astmy. Wyzwalacz to coś, co może wywołać lub pogorszyć objawy astmy. Różne wyzwalacze mogą powodować różne typy astmy:
Astma alergiczna jest wywoływana przez alergeny. Alergeny to substancje, które wywołują reakcję alergiczną. Mogą to być:
Roztocza kurzu domowego
Pleśń
Zwierzęta domowe
Pyłki traw, drzew i chwastów
Odchody szkodników, takich jak karaluchy i myszy
Astma niealergiczna jest wywoływana przez wyzwalacze, które nie są alergenami, takie jak:
Wdychanie zimnego powietrza
Niektóre leki
Chemikalia domowe
Infekcje, takie jak przeziębienia i grypa
Zanieczyszczenie powietrza na zewnątrz
Dym tytoniowy
Astma wysiłkowa pojawia się podczas aktywności fizycznej, szczególnie gdy powietrze jest suche.
Wyzwalacze astmy mogą być różne dla każdego dziecka i mogą zmieniać się w czasie.
Rozpoznanie astmy u dzieci
Rozpoznanie astmy może być wyzwaniem u młodszych dzieci, zwykle w wieku szkolnym. Dokładny wywiad, badanie, czynniki wyzwalające, odpowiedź na leki rozszerzające oskrzela oraz historia rodzinna mogą pomóc w ustaleniu rozpoznania astmy w tej grupie wiekowej.
U dorosłych i starszych dzieci rozpoznanie astmy można potwierdzić oceną spirometryczną – badaniem, które pomaga ocenić przepływ powietrza i wykluczyć alternatywne rozpoznania.
Lekarz może również przeprowadzić badanie fizykalne i zapytać o objawy dziecka, aby ustalić, czy ma ono astmę. Ważne jest, aby zwrócić uwagę na to, czy objawy występują regularnie, szczególnie w nocy lub podczas aktywności fizycznej.
Leczenie astmy dziecięcej
Celem leczenia wszystkich dzieci z astmą jest znalezienie planu leczenia, który zapobiega objawom (napadom astmy) i pozwala im prowadzić normalne, aktywne życie. Dobra wiadomość jest taka, że astma jest bardzo dobrze uleczalna. Jeśli rodzice, dzieci i lekarze pracują razem, dziecko z astmą może prowadzić zdrowe, normalne życie.
Wytyczne zalecają stopniowe podejście do leczenia farmakologicznego, zaczynając od agresywnej terapii w celu uzyskania kontroli, a następnie "zejście w dół" do minimalnej terapii, która utrzyma kontrolę.
Leki szybkiego działania mogą zapewnić szybką ulgę w objawach. Preferuje się stosowanie krótko działających beta2-agonistów (leków, które rozszerzają drogi oddechowe).
Leki do długoterminowej kontroli powinny być rozważane u dzieci z uporczywymi objawami. Wziewne kortykosteroidy (leki przeciwzapalne w postaci inhalatora) są najsilniejszymi długoterminowymi lekami przeciwzapalnymi. Inne opcje obejmują:
Długo działające beta2-agoniści
Kromoglikan sodowy i nedokromil
Leki antyleukotrienowe
Teofilina
Wszystkie te leki mają zalety i wady w indywidualnych sytuacjach.
Jak zarządzać astmą dziecka
Dla większości dzieci z astmą objawy mogą być kontrolowane – czasami tak dobrze, że zaostrzenia są rzadkie. Jednak nauczenie się wszystkiego o astmie (jakie leczenie stosować i kiedy, jakich wyzwalaczy unikać) może być najtrudniejszą częścią opieki nad astmą. Nie zniechęcaj się. Ucz się tak dużo, jak możesz, rozmawiaj z innymi osobami żyjącymi z astmą, czytaj o astmie i omawiaj wszelkie obawy z lekarzem dziecka.
Gdy ty i twoja rodzina przyzwyczaicie się do radzenia sobie z astmą, stanie się to normalną częścią waszej codziennej rutyny. Oto kilka wskazówek, które mogą pomóc:
Miej plan i trzymaj się go. Twoje dziecko powinno mieć plan działania w astmie. Te pisemne instrukcje od lekarza podają jasne, krok po kroku wskazówki dotyczące tego, jakie leki przyjmować i kiedy, jak unikać wyzwalaczy, co robić między zaostrzeniami oraz jak rozpoznać i radzić sobie z napadami astmy.
Unikaj wyzwalaczy. Zidentyfikowanie i unikanie wyzwalaczy astmy dziecka to kluczowa część zarządzania chorobą. Może to obejmować redukcję ekspozycji na alergeny w domu, unikanie zimnego powietrza lub dymu tytoniowego.
Regularne wizyty kontrolne. Astma to choroba przewlekła, która wymaga regularnego monitorowania. Dziecko powinno regularnie odwiedzać lekarza, aby upewnić się, że plan leczenia działa skutecznie.
Edukacja. Im więcej ty i twoje dziecko wiecie o astmie, tym lepiej możecie nią zarządzać. Upewnij się, że twoje dziecko rozumie swoje leki, wie, jak używać inhalatora i rozpoznaje wczesne oznaki napadów.
Jeśli astma nie jest dobrze kontrolowana, może powodować różne problemy i komplikacje. Może sprawić, że dziecko opuści szkołę, a nawet trafi do szpitala. Dlatego tak ważne jest posiadanie planu działania w astmie, który pomoże zarządzać stanem dziecka.
Chociaż nie ma lekarstwa na astmę, może być ona kontrolowana. Alergolog lub specjalista chorób płuc może pracować z tobą, aby opracować plan działania w astmie, który pomoże twojemu dziecku robić wszystko, co robią inne dzieci, w tym uprawiać sport i uczestniczyć w innych zajęciach.
info Ten poradnik ma pomóc Ci zrozumieć schorzenie. Nie zastąpi rozmowy z lekarzem, który najlepiej zna Twoją sytuację.