Przejdź do treści
badaniakliniczne.pl – strona główna
Rekrutacja w toku

Rheumatoid arthritis pacjenci na inhibitorach TNF: odstawienie metotreksatu lub leflunomidu

Zweryfikowany ośrodekZarejestrowany lekBez placebo
Clinical Trials Concierge

Nie chcesz szukać na własną rękę? Nasz doradca ds. badań klinicznych zrobi to za Ciebie.

Czego dotyczy to badanie?

Prostym językiem: po co jest to badanie, jak jest zaplanowane i co robią uczestnicy

Rheumatoid arthritis jest przewlekłą chorobą autoimmunologiczną, w której układ odpornościowy atakuje własne stawy, powodując ból, obrzęk i sztywność. Standardowe leczenie obejmuje leki zwane TNF inhibitor, które blokują substancje powodujące stan zapalny, oraz leki modyfikujące przebieg choroby, najczęściej methotrexate lub leflunomide. Leki te są podawane podskórnie lub doustnie i pomagają kontrolować objawy oraz hamować postęp uszkodzeń stawów.

Celem badania jest sprawdzenie, czy stopniowe odstawienie methotrexate lub leflunomide u pacjentów, którzy już przyjmują optymalną dawkę TNF inhibitor, jest nie gorsze pod względem kontroli choroby niż kontynuowanie obu leków jednocześnie. Uczestnicy są losowo przydzielani do grupy, w której leki te są odstawiane, lub do grupy, w której pozostają w stałej dawce.

Badanie trwa 24 miesiące, a uczestnicy będą regularnie odwiedzać klinikę co kilka miesięcy. Podczas wizyt ocenia się aktywność choroby przy pomocy wskaźnika DAS28-CRP, który łączy liczbę bolących stawów, wyniki badania krwi i ocenę ogólnego samopoczucia. Monitorowane są także poziom bólu i zmęczenia, jakość życia, wyniki badań rentgenowskich oraz ewentualne pogorszenie objawów, określane jako flare. W razie wystąpienia nasilenia objawów leczenie może zostać ponownie dostosowane, aby zapewnić jak najlepsze kontrolowanie choroby.

Przebieg badania

To badanie ma 6 kroków – od badania przesiewowego po obserwację po zakończeniu terapii. Przy każdym opisujemy, co się dzieje i co sprawdza zespół.

  1. Krok 1

    Rozpoczęcie badania – wizyta wstępna

    Po dołączeniu do badania odbywa się wizyta wstępna, podczas której zbiera się informacje o twoim stanie zdrowia i aktualnym leczeniu.

    Przeprowadza się ocenę aktywności choroby przy użyciu skali DAS28‑CRP, mierzy się ból i zmęczenie oraz wypełnia się kwestionariusze dotyczące wpływu choroby na codzienne życie.

    Pobiera się krew, aby zmierzyć poziom leku TNF‑inhibitory w organizmie oraz podstawowe badania laboratoryjne.

  2. Krok 2

    Losowanie do grupy badawczej

    Po wizycie wstępnej następuje losowe przydzielenie do jednej z dwóch grup: grupa kontynuacji lub grupa odstawienia leku modyfikującego przebieg choroby (csDMARD).

  3. Krok 3

    Plan lekowy w zależności od grupy

    Wszystkie osoby kontynuują przyjmowanie TNF‑inhibitory w dawce, którą już stosują przed badaniem. Przykładowe dawki to: etanercept 25 mg podskórnie raz w tygodniu, adalimumab 40 mg podskórnie co dwa tygodnie, certolizumab pegol 200 mg podskórnie co cztery tygodnie lub golimumab 100 mg podskórnie raz w miesiącu.

    W grupie kontynuacji pozostajesz na dotychczasowym leku modyfikującym przebieg choroby: metotreksat 25 mg podskórnie raz w tygodniu lub leflunomid 20 mg doustnie raz dziennie przez cały okres 24 miesięcy.

    W grupie odstawienia przerywasz przyjmowanie metotreksatu lub leflunomidu po wizycie wstępnej i kontynuujesz jedynie TNF‑inhibitory. Jeśli w trakcie badania pojawi się nasilenie objawów (tzw. flare), lekarz może zalecić ponowne rozpoczęcie metotreksatu lub leflunomidu w tej samej dawce.

  4. Krok 4

    Regularne wizyty kontrolne

    Po rozpoczęciu leczenia planowane są wizyty kontrolne co 3 miesiące: w miesiącach 3, 6, 12, 18 i 24.

    Podczas każdej wizyty ponownie ocenia się DAS28‑CRP, ból, zmęczenie oraz wypełnia się kwestionariusze (RAID, PASS, HAQ‑DI, EQ‑5D‑5L).

    W grupie odstawienia pobiera się również krew w miesiącu 3, aby zmierzyć poziom TNF‑inhibitory w organizmie.

    Każda wizyta obejmuje także ocenę działań niepożądanych oraz ewentualnych powikłań.

  5. Krok 5

    Zarządzanie nasiloną aktywnością choroby (flare)

    Nasilenie choroby definiuje się jako wzrost wyniku DAS28‑CRP o więcej niż 1,2 (lub o więcej niż 0,6, jeśli początkowy wynik był wyższy niż 2,9).

    W przypadku takiego wzrostu lekarz może zalecić ponowne wprowadzenie metotreksatu lub leflunomidu w dawce, którą przyjmowałeś przed odstawieniem.

    Po ponownym rozpoczęciu leku kontynuujesz dotychczasowy schemat wizyt kontrolnych.

  6. Krok 6

    Ostatnia wizyta – podsumowanie badania

    W miesiącu 24 odbywa się końcowa wizyta, podczas której ponownie wykonuje się wszystkie pomiary używane w trakcie badania.

    Ocenia się, czy wciąż przyjmujesz TNF‑inhibitory oraz czy używasz metotreksatu lub leflunomidu.

    Zbierane są ostateczne wyniki dotyczące aktywności choroby, jakości życia oraz ewentualnych działań niepożądanych.

    Na zakończenie badania nie otrzymujesz dalszych instrukcji związanych z protokołem badania.

Kto może wziąć udział w badaniu?

6 kryteriów

  • Wiek 18 lat lub więcej.
  • Rozpoznanie reumatoidalnego zapalenia stawów (RA) potwierdzone według kryteriów 2010 ACR/EULAR lub 1987, albo diagnoza kliniczna od reumatologa.
  • Stabilna aktywność choroby przez co najmniej 6 miesięcy, określona jako wynik DAS28-CRP nie większy niż 2,9 lub nie większy niż 3,5 w połączeniu z oceną lekarza wskazującą na niską aktywność choroby (LDA).
  • Obecnie przyjmowanie kombinacji leków: metotreksat (MTX) lub leflunomid (LEF) w stałej dawce przez co najmniej 3 miesiące oraz inhibitory TNF (TNFi) w optymalnej dawce (czyli zatwierdzona dawka lub niższa, dostosowana po wcześniejszym nasileniu choroby lub preferencji pacjenta).
  • Możliwość uczestniczenia we wszystkich wizytach i badaniach przewidzianych w badaniu.
  • Podpisanie pisemnej zgody na udział w badaniu przed rozpoczęciem jakichkolwiek procedur.

Kto nie może wziąć udziału w badaniu?

7 kryteriów

  • Próba odstawienia MTX lub LEF w ciągu ostatnich 12 miesięcy, która wymagała ponownego wprowadzenia leku lub zwiększenia dawki z powodu zaostrzenia choroby.
  • Stosowanie MTX lub LEF w leczeniu innych chorób niż reumatoidalne zapalenie stawów.
  • Przyjmowanie prednizolu (lub leku o podobnym działaniu) w dawce większej niż 5 mg na dobę.
  • Posiadanie poważnych chorób dodatkowych (ciężkie współistniejące choroby) lub stanu zagrażającego życiu, które mogą utrudnić przestrzeganie zasad badania lub zakończenie 24‑miesięcznego okresu obserwacji.
  • Kobiety będące w ciąży, karmiące piersią lub planujące ciążę w czasie trwania badania (leki MTX i LEF nie są bezpieczne w ciąży i podczas karmienia).
  • Niemożność przestrzegania procedur badania, wizyt lub ocen kontrolnych.
  • Brak zgody lub niechęć do podpisania świadomej zgody (informowanej zgody).
Clinical Trials Concierge

Nie chcesz szukać na własną rękę? Nasz doradca ds. badań klinicznych zrobi to za Ciebie.

Opowiedz nam o swoim schorzeniu – przeszukamy wszystkie badania w Europie i skontaktujemy Cię z właściwym ośrodkiem.

Zwykle odpowiadamy w ciągu kilku dni

Zweryfikowane ośrodki

Wszystkie ośrodki z potwierdzonymi danymi kontaktowymi. Status rekrutacji bywa niedostępny – wtedy zapytaj bezpośrednio w ośrodku

Lokalizacje badania

Gdzie możesz dołączyć do tego badania

Kolor kraju pokazuje status rekrutacji. Kliknij kraj, w którym trwa rekrutacja, żeby zapytać o udział właśnie tam.

Rekrutacja w toku
Nie ma Twojego kraju?

Nie wiesz, co dalej?

Dołączenie do badania klinicznego może przytłaczać. Prowadzimy Cię krok po kroku – wiesz, czego się spodziewać i w czym Ci pomożemy.

Zobacz cały proces i częste pytania

Badane leki

  • Etanercept

    jest lekiem podawanym podskórnie, który blokuje czynnik martwicy nowotworu (TNF‑α). Dzięki temu zmniejsza stan zapalny i ból w stawach. W badaniu pacjenci otrzymywali optymalną dawkę tego leku jako jednego z inhibitorów TNF, aby ocenić, czy można bezpiecznie odstawić inne leki modyfikujące przebieg choroby.

  • Adalimumab

    to kolejny inhibitor TNF podawany podskórnie. Działa podobnie jak etanercept, hamując działanie TNF‑α i łagodząc objawy reumatoidalnego zapalenia stawów. W trialu był stosowany jako podstawowy lek biologiczny, a badano, czy odstawienie dodatkowych leków (np. metotreksatu) nie pogorszy efektów terapii.

  • Certolizumab pegol

    jest fragmentem przeciwciała skierowanym przeciwko TNF‑α, podawanym podskórnie. Pomaga kontrolować zapalenie i uszkodzenia stawów. W badaniu użyto go jako jednego z dostępnych inhibitorów TNF, aby porównać różne strategie odstawiania leków konwencjonalnych.

  • Golimumab

    to pełne przeciwciało monoklonalne podawane podskórnie, które neutralizuje TNF‑α. Redukuje ból i sztywność stawów. W ramach badania golimumab był jednym z inhibitorów TNF stosowanych u uczestników, aby sprawdzić, czy można zrezygnować z leków dodatkowych bez utraty kontroli choroby.

  • Infliximab

    jest przeciwciałem podawanym dożylnie, które wiąże się z TNF‑α i hamuje jego działanie. Stosowany jest w cięższych przypadkach reumatoidalnego zapalenia stawów. W badaniu infliksymab był używany jako alternatywny inhibitor TNF, aby ocenić, jak odstawienie metotreksatu lub leflunomidu wpływa na skuteczność terapii.

  • Methotrexate

    to lek podawany doustnie lub w formie wstrzyknięcia, który hamuje podziały komórek i zmniejsza reakcję immunologiczną. Jest najczęściej stosowanym lekiem konwencjonalnym (csDMARD) w reumatoidalnym zapaleniu stawów. W badaniu uczestnicy mieli możliwość odstawienia tego leku, a w razie potrzeby ponownego jego wprowadzenia, aby sprawdzić, czy terapia z samym inhibitorem TNF pozostaje skuteczna.

Co już wiadomo o tej terapii

  • Etanercept

    Dostępny w postaci roztworu do podskórnej injekcji w wypełnionych strzykawkach lub piórkach; jest zatwierdzonym lekiem stosowanym w leczeniu reumatoidalnego zapalenia stawów. Działa, wiążąc i blokując czynnik martwicy nowotworów (TNF‑α), co zmniejsza stan zapalny. Należy do grupy inhibitorów TNF‑α i jest klasyfikowany jako biologiczny lek modyfikujący przebieg choroby (bDMARD).

  • Adalimumab

    Podawany podskórnie w formie roztworu w pre‑wypełnionych strzykawkach lub piórkach; jest szeroko stosowany w reumatoidalnym zapaleniu stawów. Łączy się z TNF‑α, uniemożliwiając jego działanie i tym samym hamuje proces zapalny. To biologiczny inhibitor TNF‑α, klasyfikowany jako bDMARD.

  • Certolizumab pegol

    Dostępny jako roztwór do podskórnej injekcji w pre‑wypełnionych strzykawkach; zatwierdzony do terapii reumatoidalnego zapalenia stawów. Jest pegylowanym fragmentem Fab przeciwciała, który wiąże TNF‑α i neutralizuje jego efekt. Należy do inhibitorów TNF‑α i jest klasyfikowany jako biologiczny lek modyfikujący przebieg choroby.

  • Golimumab

    Podawany podskórnie w pre‑wypełnionych strzykawkach lub piórkach; używany w leczeniu reumatoidalnego zapalenia stawów. Działa jako pełny, ludzki przeciwciał monoklonalny, który wiąże i blokuje TNF‑α. To biologiczny inhibitor TNF‑α i klasyfikowany jest jako bDMARD.

  • Infliximab

    Podawany dożylnie w formie roztworu do infuzji; zatwierdzony do leczenia reumatoidalnego zapalenia stawów. Jest chimericznym przeciwciałem monoklonalnym, które przyłącza się do TNF‑α i hamuje jego działanie. Należy do grupy inhibitorów TNF‑α i jest klasyfikowany jako biologiczny lek modyfikujący przebieg choroby.

  • Methotrexate

    Dostępny w postaci roztworu do podskórnej lub dożylnej injekcji oraz w formie doustnych tabletek; jest podstawowym lekiem w terapii reumatoidalnego zapalenia stawów. Hamuje enzym dihydrofolianowy reduktazę, co zmniejsza produkcję DNA i ogranicza podział komórek zapalnych. To konwencjonalny lek syntetyczny modyfikujący przebieg choroby (csDMARD) i działa jako antymetabolit.

Badane choroby

Reumatoidalne zapalenie stawów - jest przewlekłą chorobą autoimmunologiczną, w której układ odpornościowy atakuje własne stawy. Proces ten wywołuje zapalenie, ból i obrzęk, najczęściej w rękach i stopach. Z czasem zapalenie może prowadzić do uszkodzenia chrząstki i kości, co ogranicza ruchomość stawów. Choroba rozwija się stopniowo, z okresami nasilonych objawów i względnych ustępstw.
Szczegóły badaniaOstatnia aktualizacja 29 paź 2026
Wiekod 18 latFazaFaza IIINumer badania2026-525316-33-00Kod protokołu2025.36Planowana liczba uczestników202 osobySponsorSint Maartenskliniek Stichting

źródło: unijny rejestr badań klinicznych (EU Clinical Trials Register) i weryfikacja ośrodków

Chcesz dowiedzieć się więcej o tym badaniu albo sprawdzić, czy możesz wziąć w nim udział?

Clinical Trials Concierge

Nie chcesz szukać na własną rękę? Nasz doradca ds. badań klinicznych zrobi to za Ciebie.

Opowiedz nam o swoim schorzeniu – przeszukamy wszystkie badania w Europie i skontaktujemy Cię z właściwym ośrodkiem.

Nota prawna · Wydawca: CTIN POLAND sp. z o.o., ul. rtm. Witolda Pileckiego 67/109, 02-781 Warszawa, Polska · KRS 0001111334 · REGON 528919042 · NIP 9512598637

© 2026 badaniakliniczne.pl – Europejska Sieć Informacji o Badaniach Klinicznych

Zgodność z RODO, certyfikaty ISO 9001 i ISO 27001 (LL-C Certification)

Ten serwis nie jest powiązany z Komisją Europejską, EMA ani oficjalnym systemem CTIS. Większość informacji pochodzi z publicznie dostępnych międzynarodowych rejestrów badań klinicznych, uzupełnionych danymi z ośrodków akademickich, od krajowych organów regulacyjnych i sponsorów komercyjnych. W tym serwisie „terapia” oznacza lek testowany w badaniu klinicznym. Jego bezpieczeństwo i skuteczność w badanym zastosowaniu nie zostały jeszcze potwierdzone, część uczestników może otrzymać placebo lub lek porównawczy, a udział w badaniu nie gwarantuje korzyści zdrowotnej. O tym, kto może wziąć udział, decyduje lekarz w ośrodku badawczym. Serwis ma charakter informacyjny i nie stanowi porady medycznej. Część treści i grafik w tym serwisie powstała lub została ulepszona z pomocą sztucznej inteligencji (AI).