Zapalenie okołostawowe to schorzenie wywołujące ból i sztywność stawu, które może znacząco ograniczyć codzienną aktywność. Dotyczy głównie osób po 40. roku życia, częściej kobiet niż mężczyzn, a jego objawy rozwijają się stopniowo przez wiele miesięcy.
Czym jest zapalenie okołostawowe
Zapalenie okołostawowe, znane również jako barku zamrożonego lub zesztywniające zapalenie torebki stawowej, to stan, w którym silna tkanka łączna otaczająca staw barkowy staje się pogrubiona, sztywna i zapalna. Torebka stawowa zawiera więzadła, które mocno utrzymują górną część kości ramiennej w panewce stawowej łopatki, tworząc tak zwany staw kulisto-panewkowy.
Schorzenie nazywane jest "zamrożonym" barkiem, ponieważ im więcej bólu odczuwasz, tym mniej prawdopodobne jest, że będziesz używać swojego barku. Brak ruchu powoduje, że torebka stawowa staje się grubsza i napięta, co sprawia, że bark staje się jeszcze trudniejszy do poruszenia – jest dosłownie "zamrożony" w swojej pozycji.
Schorzenie to jest procesem patologicznym, w którym organizm tworzy nadmierną ilość tkanki bliznowatej lub zrostów w stawie ramienno-łopatkowym, prowadząc do bólu, sztywności i zaburzeń funkcji. Może występować samoistnie jako pierwotne zapalenie okołostawowe lub po operacji czy urazie barku jako postać wtórna.
Objawy i przebieg schorzenia
Zapalenie okołostawowe charakteryzuje się trzema odrębnymi fazami rozwoju, które mogą trwać łącznie od roku do trzech lat.
Faza "zamrażania" to etap, w którym bark staje się sztywny i bolesny podczas ruchu. Ból stopniowo narasta i może nasilać się w nocy. Niemożność poruszania barkiem wzrasta. Ten etap trwa od sześciu tygodni do dziewięciu miesięcy.
Faza "zamrożenia" charakteryzuje się utrzymującą się sztywnością barku przy możliwym zmniejszeniu bólu. W tym stadium bark pozostaje bardzo trudny do poruszenia, co znacznie utrudnia wykonywanie codziennych czynności. Trwa to zwykle od czterech do dwunastu miesięcy.
Faza "odmrażania" to okres, w którym zakres ruchu barku stopniowo się poprawia. Ten etap może trwać od sześciu miesięcy do dwóch lat.
Główne objawy zapalenia okołostawowego to ból i sztywność w stawie barkowym. Ból może być tępy lub ostry i może być odczuwany z przodu, tyłu lub na górze barku. Może się nasilać w nocy, utrudniając sen. W miarę postępu schorzenia bark może stać się prawie nieruchomy.
Przyczyny i czynniki ryzyka
Zapalenie okołostawowe najczęściej dotyka osoby w wieku od 40 do 60 lat, przy czym występuje częściej u kobiet niż u mężczyzn. Przyczyną powstania choroby wydaje się być zapalenie torebki stawu barkowego.
Do czynników zwiększających ryzyko rozwoju zapalenia okołostawowego należą:
Cukrzyca – osoby z cukrzycą mogą mieć zwiększone ryzyko rozwoju schorzenia
Choroby tarczycy – zaburzenia funkcji tarczycy zwiększają prawdopodobieństwo wystąpienia problemu
Unieruchomienie barku – długotrwały brak aktywności lub unieruchomienie barku z powodu urazu lub operacji może zwiększyć ryzyko
Inne schorzenia – niektóre choroby, takie jak choroby serca, udar i choroba Parkinsona, mogą zwiększać ryzyko rozwoju zapalenia okołostawowego
Dokładna przyczyna zapalenia okołostawowego często pozostaje nieznana, szczególnie w przypadku postaci pierwotnej, która występuje samoistnie.
Metody leczenia
Głównym celem leczenia zapalenia okołostawowego jest zmniejszenie bólu i przywrócenie ruchomości oraz funkcji barku. Fizjoterapia ze szczególnym naciskiem na elastyczność barku jest podstawową metodą leczenia.
Terapia domowa i ćwiczenia stanowią pierwszą linię leczenia we wszystkich stadiach schorzenia. Regularne wykonywanie ćwiczeń rozciągających może pomóc w utrzymaniu lub poprawie zakresu ruchu barku. Proste czynności wykonywane w domu mogą być bardzo pomocne.
Leki przeciwzapalne są często stosowane w połączeniu z fizjoterapią w celu kontrolowania bólu i zmniejszenia zapalenia. Mogą to być leki dostępne bez recepty lub przepisane przez lekarza.
Iniekcje kortykosteroidów do stawu ramienno-łopatkowego mogą pomóc w zmniejszeniu zapalenia i bólu. Ta metoda jest często łączona z fizjoterapią i lekami przeciwzapalnymi.
Większość pacjentów z zapaleniem okołostawowym jest leczona zachowawczo – ponad 90% odpowiada na interwencje nieinwazyjne mające na celu kontrolę bólu i przywrócenie ruchu. W przypadkach opornych na leczenie dostępne są metody inwazyjne, takie jak manipulacja w znieczuleniu czy artroskopowe uwolnienie torebki stawowej.
Ważne jest, aby pamiętać, że zapalenie okołostawowe jest schorzeniem samoograniczającym się – długoterminowe wyniki są zasadniczo takie same, niezależnie od zastosowanego leczenia. Pełne wyleczenie może jednak zająć do trzech lat.
Zapobieganie i samokontrola
Wczesna mobilizacja po urazie lub operacji oraz regularne ćwiczenia barku mogą zmniejszyć ryzyko rozwoju zapalenia okołostawowego. Jeśli musisz przez dłuższy czas utrzymywać bark w bezruchu, ryzyko rozwoju schorzenia wzrasta.
Jeśli odczuwasz ból lub sztywność w barku, ważne jest, aby szukać pomocy medycznej, ponieważ wczesne leczenie może zapobiec pogorszeniu stanu i poprawić jakość życia. Twój lekarz może zdiagnozować zapalenie okołostawowe i zalecić najlepszy sposób leczenia dostosowany do twoich indywidualnych potrzeb.
Utrzymanie pozytywnego nastawienia jest również ważne w radzeniu sobie z zapaleniem okołostawowym. Pozytywne podejście pozwoli ci lepiej dostrzegać rozwiązania problemów. Wykorzystywanie ćwiczeń relaksacyjnych i zajęć, które sprawiają ci przyjemność, może pomóc w radzeniu sobie ze stresem.
Regularna aktywność fizyczna, nawet w ograniczonym zakresie, jest kluczowa. Jeśli nie jesteś w stanie spełnić zalecanych 150 minut tygodniowo aktywności fizycznej, bądź tak aktywny, jak możesz – nawet niewielka aktywność fizyczna jest lepsza niż żadna.
info Ten poradnik ma pomóc Ci zrozumieć schorzenie. Nie zastąpi rozmowy z lekarzem, który najlepiej zna Twoją sytuację.
Francja
