Osoby z osłabionym układem odpornościowym są bardziej narażone na zakażenia, które zdrowy organizm pokonałby bez większych problemów. Zrozumienie, dlaczego tak się dzieje i jak można się chronić, ma kluczowe znaczenie dla bezpieczeństwa pacjentów.
Czym jest osłabienie odporności
Osoba z osłabionym układem odpornościowym to pacjent, który nie ma zdolności normalnego reagowania na zakażenie z powodu upośledzonego lub osłabionego systemu immunologicznego. Układ odpornościowy to system obronny organizmu, który chroni przed drobnoustrojami wywołującymi choroby.
Osłabienie odporności, zwane również immunosupresją, oznacza stan, w którym układ odpornościowy nie działa tak dobrze, jak powinien. Osoba z takim osłabieniem nie może skutecznie zwalczać zakażeń i może chorować częściej lub poważniej niż ktoś z prawidłowo funkcjonującym układem odpornościowym.
Należy pamiętać, że chociaż osoba może mieć niedobory jednego lub więcej elementów obrony organizmu, nikt nie jest całkowicie bezbronny. Każda część układu odpornościowego pełni wyspecjalizowaną rolę w obronie gospodarza, dlatego defekty w określonych funkcjach prowadzą do zwiększonej podatności na specyficzne chorobotwórcze organizmy.
Jak działa układ odpornościowy
Obrona gospodarza przed zakażeniem zależy od złożonego, zintegrowanego systemu, który obejmuje bariery fizyczne (takie jak skóra, kwas żołądkowy i oczyszczanie śluzowo-rzęskowe), odporność wrodzoną (obejmującą komórki fagocytarne, komórki naturalnych zabójców i układ dopełniacza) oraz odporność nabytą (limfocyty B i T).
Układ odpornościowy składa się z narządów, tkanek i komórek rozmieszczonych w całym organizmie, w tym ze śledziony, migdałków, szpiku kostnego i białych krwinek. Białe krwinki to białka, które zwalczają drobnoustroje. Zapamiętują wszystkie drobnoustroje, które wnikają do organizmu, i atakują te, których nie rozpoznają, starając się zapobiec chorobie.
Przyczyny osłabienia odporności
Ta niezdolność do zwalczania zakażeń może być spowodowana wieloma schorzeniami, w tym chorobami, niedożywieniem i lekami. Osoba może urodzić się ze stanem, który osłabia układ odpornościowy, lub zakażenia, leki, nowotwory czy inne schorzenia nabyte w ciągu życia mogą go osłabić.
Stany wrodzone najczęściej dotyczą płodu i noworodka. Klasy stanów wrodzonych obejmują:
Zespoły genetyczne
Defekty komórek B
Połączone defekty komórek B i T
Defekty komórek T
Defekty makrofagów, cytokin i inne
Niedobór lub dysfunkcja fagocytów
Niedobory dopełniacza
Stany nabyte mogą bezpośrednio zakłócać działanie układu odpornościowego lub uszkadzać funkcję barier ochronnych. Rodzaje stanów nabytych obejmują:
Niedożywienie
Zakażenie wirusem HIV
Urazy
Schorzenia medyczne (takie jak cukrzyca)
Układ odpornościowy może być osłabiony przez wiele chorób i ich leczenie. Oto przykłady tego, co może osłabić mechanizmy obronne organizmu:
Uszkodzenie skóry, wyściółki jamy ustnej lub pozostałej części przewodu pokarmowego. Może to wystąpić jako skutek uboczny leków, z powodu radioterapii stosowanej w leczeniu nowotworów lub z innych przyczyn
Niższa liczba komórek zwalczających zakażenia, takich jak białe krwinki. Może to być spowodowane przez niektóre nowotwory lub jako skutek uboczny leków używanych w leczeniu nowotworów
Obecność ciał obcych, takich jak cewniki żylne lub moczowe. Pacjenci z takimi urządzeniami muszą uważać, aby uniknąć zakażenia
Leki blokujące komórki B, takie jak rytuksymab, często stosowane w stanach onkologicznych, reumatologicznych i neurologicznych, mogą zwiększać ryzyko ciężkich powikłań. Przykłady podobnych leków obejmują okrelizumab, weltuzumab i ublituksymab.
Dlaczego zakażenia są szczególnie niebezpieczne
Zakażenia są niebezpieczne u osób z obniżoną odpornością z kilku powodów:
Typowe objawy mogą być nieobecne. Pacjenci z osłabionym układem odpornościowym mogą nie wykazywać klasycznych oznak zakażenia, takich jak zaczerwienienie i obrzęk w miejscu zakażenia. Czasami jedynym objawem zakażenia może być gorączka.
Zakażenie może szybko się rozprzestrzeniać. W przypadku braku białych krwinek zwalczających zakażenia, zakażenie może szybko postępować od samej gorączki do posocznicy i śmierci. Z tego powodu pacjenci z osłabionym układem odpornościowym, którzy mają niską liczbę białych krwinek, są proszeni o natychmiastowe zgłoszenie gorączki. Tacy pacjenci są często hospitalizowani, jeśli wystąpi u nich gorączka, aby mogli otrzymać leczenie antybiotykami dożylnymi.
Ich organizmy mogą nie reagować szybko na zakażenie. Pacjenci z osłabionym układem odpornościowym mogą mieć trudności z usunięciem zakażeń z organizmu. Na przykład zakażenie wirusowe, takie jak grypa, może trwać dłużej u pacjenta z osłabionym układem odpornościowym w porównaniu z osobą ze zdrowym układem odpornościowym.
Zakażenia mogą powodować poważną chorobę zwaną sepsą. Zamiast zwalczać zakażenie, organizm zaczyna atakować samego siebie, zdrowe komórki i tkanki. Sepsa może prowadzić do ciężkiej sepsy i wstrząsu septycznego. Ciężka sepsa i wstrząs septyczny mogą pozostawić długotrwałe problemy zdrowotne, a nawet spowodować śmierć.
Jakie zakażenia występują najczęściej
Pacjenci z obniżoną odpornością są podatni na zakażenia bakteryjne, grzybicze, wirusowe i pasożytnicze, które zdrowe układy odpornościowe zazwyczaj pokonują. Są również bardziej podatni na powikłania typowych zakażeń.
Ponieważ każdy funkcjonalny obszar układu odpornościowego pełni wyspecjalizowaną rolę w obronie gospodarza, defekty w określonych funkcjach prowadzą do zwiększonej podatności na określone patogeny. Kluczem do zrozumienia podatności konkretnego pacjenta jest poznanie specyficznych defektów obrony gospodarza tego pacjenta.
Defekty komórek B predysponują pacjentów do częstych zakażeń zatok i dróg oddechowych oraz zakażeń wirusami bez osłonki, parwowirusem B19 i rotawirusem. Niemal każdy organizm może wywołać zakażenie u pacjentów z połączonymi defektami komórek B i T.
Patogeny, które są nieszkodliwe dla zdrowych osób, mogą stać się zagrażające życiu dla pacjentów z obniżoną odpornością. Niektóre patogeny, które nie wpływają lub powodują tylko łagodną chorobę u gospodarza o prawidłowej odporności, wywołują znaczną zachorowalność i śmiertelność u pacjentów z obniżoną odpornością.
Rozpoznawanie zakażeń
Najczęstszymi oznakami osłabionego układu odpornościowego jest częste chorowanie lub niezwykle długotrwałe zakażenia. Jednak samo częste chorowanie niekoniecznie oznacza, że układ odpornościowy nie działa prawidłowo – liczy się rodzaj chorób. Na przykład dzieci często przeziębione to całkowicie normalne zjawisko.
Częste zakażenia bakteryjne, zapalenie płuc lub określone inne choroby mogą oznaczać, że mechanizmy obronne nie działają tak, jak powinny. Osłabienie odporności może również oznaczać:
Dostajesz choroby, z którymi większość ludzi radzi sobie bez zachorowania
Choroby, które u większości ludzi przebiegają łagodnie, u ciebie powodują ciężkie objawy
Choroby utrzymują się dłużej lub potrzebujesz więcej czasu na powrót do zdrowia
Jesteś bardziej narażony na rozwój powikłań
Pacjenci ze stanami osłabiającymi odporność i chorobą wywołaną przez drobnoustroje często prezentują się z chorobą gorączkową, po której następuje rozwój objawów neurologicznych, takich jak splątanie, drżenie, ogniskowe deficyty neurologiczne, postępujące porażenie wstępujące, postępująca demencja, brak reakcji lub śpiączka.
Zapobieganie zakażeniom
Oto ogólne zasady zapobiegania zakażeniom u pacjentów z osłabionym układem odpornościowym:
Przestrzegaj dobrej higieny rąk. Wiele zakażeń przenosi się przez bakterie lub wirusy, które przenosimy na rękach, gdy dotykamy ludzi lub przedmiotów wokół nas. Częste mycie rąk (mycie wodą z mydłem lub używanie żelu na bazie alkoholu) to najlepszy sposób na zapobieganie rozprzestrzenianiu się zakażeń.
Unikaj kontaktu z chorymi osobami. Nawet zwykły wirus przeziębienia może spowodować poważną chorobę u pacjenta z osłabionym układem odpornościowym.
Zaszczep się. Opiekunowie pacjentów z obniżoną odpornością również powinni być w pełni zaszczepieni. To jedna z najlepszych rzeczy, które mogą zrobić zarówno pacjenci, jak i opiekunowie. W miarę możliwości zaleca się również, aby pacjenci z obniżoną odpornością otrzymywali szczepienie przeciw grypie co roku.
Jeśli to możliwe, pacjenci z osłabionym układem odpornościowym powinni również unikać obszarów wysokiego ryzyka narażenia na patogeny zakaźne. Ważne jest, aby być na bieżąco z informacjami o wskaźnikach zakażeń w swojej okolicy.
Dodatkowe zalecenia obejmują:
Trzymaj się z dala od odchodów zwierząt domowych. Odchody mogą przenosić pasożyty. Noś rękawiczki podczas czyszczenia kuwety lub klatki lub poproś kogoś innego o to. Następnie dokładnie umyj ręce
Unikaj niemytych produktów. Świeże owoce i warzywa mogą rozprzestrzeniać choroby przenoszone przez żywność. Umyj każdy produkt, który planujesz jeść surowy, pod bieżącą wodą. Obierz owoce przed jedzeniem
Nie połykaj niebezpiecznej wody. Nawet chlorowana woda może zawierać drobnoustroje. Nigdy nie połykaj wody podczas pływania w basenie, jeziorze, rzece lub oceanie
Blisko 7 milionów ludzi w Stanach Zjednoczonych ma układy odpornościowe, które nie działają dobrze lub wcale, chociaż liczba ta może być jeszcze wyższa. Ci ludzie mogą wymagać szczególnej opieki, aby uniknąć zarażenia się i poważnego zachorowania.
info Ten poradnik ma pomóc Ci zrozumieć schorzenie. Nie zastąpi rozmowy z lekarzem, który najlepiej zna Twoją sytuację.
Belgia
