Skręcenie więzadła

Czym jest skręcenie więzadła

Skręcenie więzadła to uraz, który powstaje w wyniku nadmiernego rozciągnięcia lub rozdarcia jednego lub więcej więzadeł – czyli tkanek łącznych, które łączą kości ze sobą1. Więzadła można porównać do lin, które utrzymują mięśnie i kości razem oraz zapobiegają ich nadmiernemu przesunięciu. Dbają również o to, aby stawy poruszały się tylko w przewidzianych dla nich kierunkach1.

W ludzkim ciele znajduje się prawie 1000 więzadeł – są to krótkie pasma twardej, elastycznej, włóknistej tkanki, która pomaga utrzymać kości na swoim miejscu1. Te zbudowane głównie z kolagenu i elastyny struktury są mocne, ale jednocześnie elastyczne1.

Skręcenia mogą wystąpić w każdym stawie podtrzymywanym przez więzadła. Najczęściej dochodzi do skręceń w następujących miejscach1:

• Skręcenia stawu skokowego (w tym wysokie skręcenia kostki)
• Skręcenia nadgarstka
• Skręcenia kolana
• Skręcenia palców (czasami nazywane stłuczeniem palców)
• Skręcenia kciuka

Rodzaje i stopnie nasilenia skręcenia

Lekarze opisują skręcenia więzadeł używając terminów stopień 1, stopień 2 i stopień 3, które odzwierciedlają ciężkość urazu1.

Skręcenia stopnia 1 są najmniej poważne. Obejmują rozciągnięcie (ale nie rozdarcie) więzadła i zwykle ustępują w ciągu jednego do dwóch tygodni przy zastosowaniu leczenia domowego1.

Skręcenia stopnia 2 obejmują poważne rozciągnięcie i częściowe rozdarcie więzadła. Proces gojenia trwa nieco dłużej – od jednego miesiąca lub dłużej1.

Skręcenia stopnia 3 obejmują całkowite rozdarcie więzadła, które powoduje niestabilność stawu, znane również jako pęknięcie więzadła1.

Objawy skręcenia więzadła

Najczęstsze objawy skręcenia obejmują1:

• Ból
• Obrzęk
• Siniaki lub przebarwienia
• Niestabilność (uczucie, że nie można obciążyć stawu ani poruszać się swobodnie)
• Ograniczony zakres ruchu (trudno lub boleśnie jest poruszać stawem tak daleko jak zwykle)

Niektórzy ludzie nie doświadczają obrzęku ani bólu, jeśli mieli już wcześniejsze skręcenie kostki. Zamiast tego mogą po prostu czuć, że staw jest niestabilny lub chwiejny podczas chodzenia1. Leczenie skręcenia więzadła jest jednak potrzebne nawet wtedy, gdy nie występuje obrzęk lub ból. Zalecana jest szybka pomoc medyczna, bez względu na to, ile razy wcześniej doznało się skręcenia1.

Nasilenie objawów może być różne i zależy od tego, jak poważne jest skręcenie1.

Przyczyny skręcenia

Wszystko, co zmusza staw do poruszania się za bardzo lub za daleko, może spowodować skręcenie. Najczęstsze przyczyny to1:

• Urazy sportowe
• Upadki
• Poślizgnięcie się i nagłe złapanie równowagi
• Skręcenie kostki

Skręcenia często zdarzają się podczas skakania lub szybkiej zmiany kierunku. Może to wystąpić podczas gry w koszykówkę, piłkę nożną lub innych sportach1.

Zazwyczaj skręcenia powoduje nagły skręt, upadek lub uderzenie, które powoduje, że staw skokowy wychodzi ze swojej normalnej pozycji1. Jesteś bardziej podatny na ten typ urazu, jeśli nosisz nieodpowiednie obuwie, uprawiasz sport lub biegasz lub chodzisz po nierównych powierzchniach1.

Leczenie skręcenia więzadła

Należy odwiedzić specjalistę, jeśli zauważysz ból, obrzęk lub trudności w używaniu lub obciążaniu stawu – zwłaszcza jeśli doznałeś upadku, urazu lub wypadku1.

Przez pierwsze 2 do 3 dni po skręceniu należy zastosować 5 kroków znanych jako terapia PRICE, aby pomóc zmniejszyć obrzęk i wesprzeć uraz1:

• Ochrona (Protection) – chroń uraz, na przykład używając opaski podtrzymującej lub butów, które wspierają stopę lub kostkę
• Odpoczynek (Rest) – zaprzestań ćwiczeń lub aktywności i staraj się nie obciążać urazu
• Lód (Ice) – przykładaj okład z lodu (lub torebkę z mrożonymi warzywami zawiniętymi w ręcznik) na uraz przez maksymalnie 20 minut co 2 do 3 godzin
• Ucisk (Compression) – owiń bandaż wokół urazu, aby go podeprzeć w ciągu dnia
• Uniesienie (Elevate) – trzymaj uraz uniesiony na poduszce tak często, jak to możliwe

Aby zapobiec obrzękowi, staraj się unikać ciepła (takich jak gorące kąpiele i okłady rozgrzewające), alkoholu i masaży przez pierwsze kilka dni1.

Kiedy możesz poruszać uszkodzonym obszarem bez bólu, który by cię powstrzymał, staraj się dalej go poruszać, aby staw lub mięsień nie zesztywniał1.

Rehabilitacja jest kluczowa przy skręceniu kostki i rozpoczyna się natychmiast1. Specjalista ortopedyczny może zasugerować między innymi unikanie chodzenia po uszkodzonej kostce i odpoczynek, stosowanie lodu na uszkodzony obszar przez około 20 minut, kontrolowanie obrzęku za pomocą elastycznego bandaża uciskowego, podnoszenie kostki powyżej poziomu serca w celu zmniejszenia obrzęku oraz udział w fizjoterapii na początkowym etapie rehabilitacji w celu zwiększenia zakresu ruchu i wspomagania gojenia1.

Czas gojenia się urazu

Po 2 tygodniach większość skręceń poczuje się lepiej1.

Należy unikać wyczerpujących ćwiczeń, takich jak bieganie, przez okres do 8 tygodni, ponieważ istnieje ryzyko dalszego uszkodzenia1.

Ciężkie skręcenia mogą wymagać miesięcy, aby wrócić do normy1.

Gojenie zależy od różnych czynników, w tym rodzaju tkanki i nasilenia urazu, podjętego leczenia, wcześniejszych urazów oraz ogólnego stanu zdrowia pacjenta1.