Choroby rzadkie
Badane cząsteczki
Lokalizacje
Badania z rekrutacją w toku są na początku listy
1 badanie kliniczne w tym schorzeniu
Badanie skuteczności tiotropium bromku w żelu u pacjentów z ciężką pierwotną nadpotliwością dłoni
HiszpaniaW skrócie
Nadpotliwość to stan, w którym organizm produkuje znacznie więcej potu, niż jest to potrzebne do regulacji temperatury ciała. Dotyka około 4 na 100 osób i może znacząco wpływać na codzienne życie, powodując dyskomfort, zakłopotanie oraz trudności w relacjach społecznych i zawodowych.
Nadpotliwość, zwana również hyperhidrosis, to schorzenie polegające na nadmiernym poceniu się, które wykracza poza fizjologiczne potrzeby organizmu związane z regulacją temperatury. U osób z tym schorzeniem pocenie się występuje nawet wtedy, gdy nie jest gorąco, nie wykonują wysiłku fizycznego, a czasem nawet w chłodnych warunkach.
Pot jest bezwonną cieczą wydzielaną przez gruczoły ekrynowe (gruczoły potowe) znajdujące się w skórze. Zadaniem potu jest pomoc w regulacji temperatury ciała i zapobieganie przegrzaniu. U osób z nadpotliwością te gruczoły są nadmiernie aktywne.
Stan ten jest dość powszechny - szacuje się, że dotyka około 4 na 100 osób. Chociaż pocenie jest naturalną funkcją organizmu, osoby z nadpotliwością często doświadczają tak intensywnego pocenia, że wpływa to na ich codzienne życie, powodując dyskomfort oraz trudności społeczne i zawodowe.
Lekarze wyróżniają dwa główne rodzaje nadpotliwości, które różnią się przyczyną występowania i obszarem ciała, którego dotyczą.
Pierwotna ogniskowa nadpotliwość jest przewlekłym schorzeniem skóry. Powoduje ją zmiana genetyczna (mutacja), którą można odziedziczyć po rodzicach biologicznych. Jest to najczęstszy typ nadpotliwości. Zazwyczaj dotyka pach, dłoni, stóp i twarzy. Najczęściej zaczyna się przed 25. rokiem życia.
Wtórna uogólniona nadpotliwość to nadmierne pocenie się spowodowane innym schorzeniem lub będące skutkiem ubocznym przyjmowanych leków. Przykładami mogą być cukrzyca, choroba Parkinsona lub niektóre leki. Ten typ może powodować pocenie się w większych obszarach ciała.
Głównym objawem nadpotliwości jest oczywiście nadmierne pocenie się, ale to schorzenie ma także inne charakterystyczne cechy, które pomagają je rozpoznać.
Osoby z nadpotliwością pocą się bez wyraźnego powodu - nawet gdy ich ciało nie potrzebuje ochłodzenia. Może to oznaczać pocenie się w spoczynku, w chłodnych temperaturach lub losowo w momentach, gdy normalnie nie spodziewalibyśmy się potu.
Pocenie jest na tyle intensywne, że osoby z tym schorzeniem często muszą kilka razy dziennie zmieniać ubranie, aby ukryć objawy. Pot może być tak obfity, że tworzy się kałuża w butach po całym dniu noszenia lub plamy na ubraniu stają się codziennością.
W przypadku pierwotnej nadpotliwości pocenie jest zazwyczaj symetryczne - jeśli dotyka jednej ręki, to zazwyczaj dotyka także drugiej w podobnym stopniu.
Przyczyny nadpotliwości różnią się w zależności od jej typu. W przypadku pierwotnej nadpotliwości dokładna przyczyna pozostaje nieznana, chociaż wiadomo, że jest to zaburzenie ośrodkowego układu nerwowego związane z wydzielaniem potu.
Nadpotliwość jest wynikiem nadmiernej stymulacji receptorów cholinergicznych na gruczołach ekrynowych. Pętla ujemnego sprzężenia zwrotnego związana z acetylocholiną jest prawdopodobnie zaburzona u osób z tym schorzeniem. Choć wiemy, że nadmierne pocenie jest wyzwalane przez nadaktywność współczulnego układu nerwowego, rzadko można zidentyfikować konkretną przyczynę.
W przypadku wtórnej nadpotliwości pocenie może być spowodowane zaburzeniami tarczycy, menopauzą lub przyjmowaniem niektórych leków. Czasami nadpotliwość może być objawem innego stanu zdrowia lub efektem ubocznym leku.
Gruczoły ekrynowe są skoncentrowane w określonych obszarach ciała, dlatego te miejsca są najczęściej dotknięte nadpotliwością.
Do obszarów najczęściej dotkniętych nadpotliwością należą:
Pierwotna nadpotliwość zazwyczaj dotyka te konkretne obszary. Wtórna nadpotliwość może być bardziej rozproszona i obejmować większe partie ciała.
Diagnoza nadpotliwości zazwyczaj rozpoczyna się od wizyty u lekarza, zwłaszcza dermatologa (lekarza specjalizującego się w chorobach skóry). Nie ma jednego prostego testu na nadpotliwość, ale lekarz może zastosować różne metody, aby ocenić nasilenie problemu i wykluczyć inne przyczyny.
Lekarz może zapytać o historię pocenia się - kiedy się rozpoczęło, jak często występuje, które części ciała są dotknięte i jak bardzo wpływa to na codzienne życie. Mogą też zapytać o historię rodzinną, ponieważ pierwotna nadpotliwość często ma podłoże genetyczne.
W celu oceny nasilenia nadpotliwości i przewidywania odpowiedzi na leczenie może być stosowana Skala Nasilenia Choroby Nadpotliwości (Hyperhidrosis Disease Severity Scale). To sprawdzona ankieta używana do oceny tolerancji pocenia się i jego wpływu na jakość życia.
Jeśli lekarz podejrzewa, że pocenie może być spowodowane innym schorzeniem (nadpotliwość wtórna), może zlecić dodatkowe badania, aby zidentyfikować podstawową przyczynę.
Istnieje wiele różnych sposobów leczenia nadpotliwości, od prostych rozwiązań domowych po zaawansowane procedury medyczne. Wybór metody zależy od nasilenia objawów, lokalizacji i tego, jak inne metody działały wcześniej.
Roztwór chlorku glinu 20% w postaci miejscowej jest leczeniem pierwszego rzutu w większości przypadków pierwotnej ogniskowej nadpotliwości, niezależnie od nasilenia i lokalizacji. Można stosować mocniejsze antyperspiranty dostępne bez recepty lub na receptę. Należy upewnić się, że skóra jest całkowicie sucha przed nałożeniem produktu, aby zmniejszyć ryzyko podrażnienia skóry.
Stosowanie antyperspirantu dwa razy dziennie (rano i przed snem) okazało się bardziej skuteczne w kontrolowaniu nadmiernego pocenia.
Jonoforeza może być skuteczna jako leczenie pierwszego lub drugiego rzutu w przypadku pierwotnej nadpotliwości dłoni lub stóp. Ta metoda wykorzystuje słaby prąd elektryczny przepuszczany przez wodę lub wilgotną podkładkę.
Iniekcje śródskórne onabotulinumtoksyny A (Botox) mogą być rozważane jako leczenie pierwszego lub drugiego rzutu w wielu przypadkach pierwotnej nadpotliwości dotyczącej pach, dłoni, stóp lub twarzy. Może nie być dostępne w ramach publicznej służby zdrowia we wszystkich krajach.
Doustne leki antycholinergiczne są zalecane, jeśli leczenie miejscowym chlorkiem glinu nie przynosi rezultatów. Są użytecznymi środkami wspomagającymi w ciężkich przypadkach nadpotliwości, gdy inne metody leczenia zawodzą.
Miejscowy glikopirrolonian jest leczeniem pierwszego rzutu w przypadku pocenia twarzy.
Miejscowa terapia mikrofalowa jest nowszą opcją leczenia nadpotliwości pachowej.
Chirurgia miejscowa i endoskopowa sympatektomia piersiowa powinny być rozważane w ciężkich przypadkach nadpotliwości, które nie reagowały na leczenie miejscowe lub farmakologiczne. W niektórych przypadkach może być wykonane usunięcie gruczołów potowych.
Oprócz leczenia medycznego istnieje wiele praktycznych kroków, które osoby z nadpotliwością mogą podjąć w codziennym życiu, aby zmniejszyć objawy i czuć się bardziej komfortowo.
Wybór odpowiedniego ubrania może znacząco wpłynąć na radzenie sobie z nadpotliwością. Zaleca się noszenie luźnych ubrań, aby zminimalizować ślady pocenia, oraz noszenie skarpet, które wchłaniają wilgoć i zmienianie ich co najmniej dwa razy dziennie, jeśli to możliwe. Dobrze jest nosić skórzane buty i starać się nosić różne buty w kolejnych dniach.
Należy unikać obcisłego ubrania lub tkanin syntetycznych, takich jak nylon, oraz zamkniętych butów lub obuwia sportowego, które może powodować większe pocenie stóp. Luźne ubrania umożliwiają parowanie potu, a naturalne, przewiewne tkaniny "odprowadzają" wilgoć z pach.
Warto unikać działań, które mogą nasilić pocenie - na przykład picia alkoholu lub jedzenia pikantnych potraw. Lęk może zwiększać produkcję potu, więc kontrolowanie lęku poprzez głębokie oddychanie i skupienie się wewnętrznie może pomóc.
Należy zachować nawodnienie - pić wcześnie, często i regularnie. Pot odgrywa kluczową rolę w utrzymaniu chłodu ciała w wysokich temperaturach. Kluczem do utrzymania sprawności tego wewnętrznego systemu klimatyzacji jest picie wystarczającej ilości płynów.
Można użyć waporyzatora lub atomizera, aby spryskać skórę lekką mgiełką wody. Gdy woda paruje, ciało naturalnie się ochładza.
Nadmierne pocenie może przyczyniać się do powstawania zapachów, gdy pot wyschnie i aktywuje bakterie na skórze. Można neutralizować zapachy, posypując sodą oczyszczoną dotknięte ubranie i sprzęt sportowy po użyciu.
Nadpotliwość to nie tylko problem fizyczny - może mieć znaczący wpływ na samopoczucie emocjonalne i zdrowie psychiczne osób dotkniętych tym schorzeniem.
Oprócz oczywistego piętna społecznego i dyskomfortu, który powoduje nadpotliwość, osoby z tym schorzeniem mogą także doświadczać zakłopotania i trudności emocjonalnych. Stan ten może zakłócać codzienne i rekreacyjne aktywności.
Osoby z nadpotliwością często czują się zakłopotane z powodu konieczności podania ręki z powodu ociekających dłoni, odczuwają zażenowanie lub przychodzą do domu po calym dniu do kałuży potu w swoich butach. Może to prowadzić do unikania sytuacji społecznych i zawodowych.
Jeśli czujesz się przygnębiony z powodu swojego stanu, może pomóc rozmowa z doradcą lub psychologiem. Należy pamiętać, że nadpotliwość jest stanem medycznym, który można leczyć, i możliwe jest zarządzanie objawami poprzez opcje leczenia i zarządzania.
Warto skonsultować się z lekarzem, jeśli pocenie się jest nadmierne i:
Lekarz może pomóc zrozumieć przyczynę nadpotliwości i zasugerować odpowiednie opcje leczenia i zarządzania.
Ten poradnik ma pomóc Ci zrozumieć schorzenie. Nie zastąpi rozmowy z lekarzem, który najlepiej zna Twoją sytuację.
Opowiedz nam o swoim schorzeniu – przeszukamy wszystkie badania w Europie i skontaktujemy Cię z właściwym ośrodkiem.
