Szpiczak plazmocytowy oporny na leczenie

Czym jest szpiczak plazmocytowy oporny na leczenie

Szpiczak plazmocytowy to najczęstszy rodzaj nowotworu komórek plazmatycznych. Komórki szpiczaka to nieprawidłowe komórki plazmatyczne, które powstają w kościach i szpiku kostnym. Komórki te mogą ostatecznie rozwinąć się w guzy zwane plazmocytoma w wielu kościach w całym ciele. Szpiczak plazmocytowy nie jest uważany za pojedynczą chorobę – istnieje wiele jego podtypów1.

Szpiczak plazmocytowy oporny na leczenie występuje, gdy pierwsze leczenie szpiczaka plazmocytowego nie działa. Nowotwory komórek plazmatycznych uważa się za oporne na leczenie, gdy liczba komórek plazmatycznych nadal rośnie, mimo stosowanego leczenia. Podobnie jak w przypadku innych nowotworów, nowotwory komórek plazmatycznych określa się jako nawracające, gdy powracają po zakończeniu leczenia2.

Szpiczak plazmocytowy jest nieuleczalną chorobą krwi, ale ostatnie postępy w leczeniu poprawiły wyniki przeżycia u pacjentów. Mimo leczenia, pacjenci ze szpiczakiem plazmocytowym są narażeni na wysokie ryzyko nawrotu choroby i potrzebują szybkiego leczenia, aby zmniejszyć chorobowość i śmiertelność związane z chorobą i jej powikłaniami1.

Przyczyny oporności na leczenie

Szpiczak plazmocytowy jest spowodowany przez nieprawidłowe komórki, które rozwijają się w szpiku kostnym. Gdy nieprawidłowe komórki rosną i dzielą się, zaczynają pojawiać się powikłania w komórkach krwi i szpiku kostnym2.

Naukowcy wciąż nie znają dokładnej przyczyny szpiczaka plazmocytowego ani tego, co prowadzi do mutacji powodujących, że pacjenci są oporni na leczenie pierwszego rzutu. Uważa się, że zmiany genetyczne mogą sprawić, że nowotwór staje się bardziej odporny na leczenie23.

Objawy

Objawy szpiczaka plazmocytowego i szpiczaka opornego na leczenie są takie same. Te objawy powracają po leczeniu lub nigdy nie ustępują w wielu przypadkach szpiczaka opornego na leczenie2.

W większości przypadków występuje ból kości w dolnej części pleców lub w żebrach. Jeśli kości nadal słabną z powodu nowotworu, mogą nawet ulec złamaniu23.

Inne objawy szpiczaka plazmocytowego opornego na leczenie obejmują:

• Osłabienie
• Fioletowe plamy na skórze
• Częste infekcje
• Duszność
• Utrata apetytu
• Zmęczenie

Jeśli objawy utrzymują się podczas leczenia, jest to znak, że obecne leczenie nie działa. Należy porozmawiać z lekarzem, jeśli objawy nadal występują, aby dowiedzieć się, jak można je złagodzić2.

Diagnostyka

Badania stosowane do diagnozowania szpiczaka plazmocytowego i innych nowotworów komórek plazmatycznych to te, które badają krew, szpik kostny i mocz. Badania te obejmują2:

• Badania immunoglobulin w krwi i moczu
• Aspiracja i biopsja szpiku kostnego
• Badanie fizykalne
• Badanie układu kostnego
• Morfologia krwi (badanie pełnej krwi)
• Badania biochemiczne krwi
• Całodobowy test moczu
• Rezonans magnetyczny (MRI)
• Tomografia komputerowa z pozytonową emisją (PET-CT)

Następujące badania są wykonywane na próbkach z biopsji, aby monitorować przebieg leczenia i określić dalsze postępowanie2.

Rodzaje oporności na leczenie

Pacjenci, którzy nie osiągają co najmniej minimalnej odpowiedzi na terapię początkową i u których choroba postępuje podczas leczenia, są określani jako mający pierwotnie opornego szpiczaka. Czasami nowotwór nie reaguje na pierwsze zastosowane leczenie – lekarze mogą to nazywać pierwotnie opornym szpiczakiem plazmocytowym13.

W innych sytuacjach nowotwór może się najpierw poprawić, ale następnie staje się oporny na leczenie i zaczyna ponownie rosnąć. Nazwa tego stanu to nawracający/oporny szpiczak plazmocytowy3.

Szpiczak plazmocytowy jest uważany za podwójnie oporny, jeśli choroba postępowała podczas leczenia lub po leczeniu inhibitorem proteasomu i lekiem immunomodulującym. Jeśli pacjent jest również oporny na dodanie przeciwciał monoklonalnych, jest to uważane za chorobę potrójnie oporną, co wiąże się ze złym rokowaniem1.